Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, sau hàng loạt sự cố từ vụ 184 học sinh trường Tiểu học Bình Quới Tây nhập viện đến vụ gần 300 tấn thịt lợn bệnh của Cường Phát, hệ thống quản lý Nhà nước đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng nâng cao tính tuân thủ. Công văn 2236/BYT-ATTP của Bộ Y tế yêu cầu các trường học phải nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể.
Tuy nhiên, các cơ quan chức năng cũng lưu ý rằng báo chí cần phản ánh khách quan, tránh gây hoang mang dư luận quá mức làm ảnh hưởng đến tính ổn định của môi trường giáo dục. Một cán bộ giáo dục chia sẻ, chính sách hỗ trợ bữa ăn bán trú chỉ thực sự có ý nghĩa khi được bảo vệ bằng hệ thống giám sát xuyên suốt từ đầu vào đến bàn ăn.
Huy động "tai mắt" từ cộng đồng
Giải pháp căn cơ nhất được chỉ ra tại Công văn 2236 là huy động sự tham gia của đại diện cha mẹ học sinh và đoàn thanh niên tại nhà trường trong việc giám sát bếp ăn. Việc phụ huynh trực tiếp kiểm tra khâu giao nhận, chế biến sẽ là rào cản ngăn chặn thực phẩm bẩn "lọt" cửa lớp hữu hiệu nhất. Đồng thời, các trường học cần nhanh chóng công khai nguồn cung thực phẩm, hợp đồng với đơn vị cung cấp để phụ huynh cùng theo dõi.
Dưới góc nhìn an ninh, việc xác lập trách nhiệm ở từng khâu là vô cùng quan trọng. Nếu thực phẩm bẩn lọt qua cửa kiểm dịch thú y, nếu nhà thầu làm khống hồ sơ năng lực nhưng vẫn trúng thầu, thì người đứng đầu các đơn vị liên quan phải chịu trách nhiệm giải trình nghiêm minh. Tại Công điện 26/CĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các địa phương sẵn sàng phương án cho việc phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, khẩn trương điều tra và truy xuất nguồn gốc khi có sự cố.
Bà Trần Thị Dung (Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam) cảnh báo, thực phẩm bẩn là sự nguy hiểm âm thầm, kéo dài qua nhiều thế hệ. Vì vậy, việc siết chặt "vòng kim cô" quản lý không chỉ là để xử phạt mà để bảo vệ tương lai quốc gia. Chỉ khi nào trách nhiệm giải trình được thực thi nghiêm túc, "cánh cửa" vào trường học của thực phẩm bẩn mới thực sự khép lại.
GIÁM SÁT ĐA BÊN VÀ CÔNG KHAI VI PHẠM
Thực hiện Công văn 2236/BYT-ATTP, Bộ Y tế yêu cầu:
1. Xây dựng kế hoạch tăng cường kiểm tra, giám sát cơ sở kinh doanh bếp ăn tập thể; xử lý nghiêm và công khai các vi phạm trên phương tiện thông tin đại chúng.
Huy động sự tham gia của đại diện cha mẹ học sinh trong việc giám sát trực tiếp các khâu nhập hàng, chế biến và lưu mẫu thực phẩm tại nhà trường
Báo Tri thức và Cuộc sống thông tin./.