Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), một trong những nhà sản xuất dầu mỏ lớn nhất, thông báo sẽ rời khỏi OPEC từ ngày 1/5. Quyết định của UAE đã được đồn đoán từ trước, khi nước này trong những năm gần đây liên tục phản đối hạn ngạch sản xuất của OPEC mà họ cho là quá thấp - đồng nghĩa với việc UAE không thể bán được lượng dầu mong muốn ra thế giới.
“Sau khi đầu tư mạnh vào việc mở rộng năng lực sản xuất năng lượng trong những năm gần đây, thực tế là UAE đã rất muốn bơm thêm dầu ra thị trường”, Capital Economics nhận định trong một phân tích. “Các mối liên kết giữa các thành viên OPEC đã lỏng lẻo hơn, đặc biệt là sau khi Qatar rút khỏi tổ chức này vào năm 2019”, báo cáo cho biết thêm.
Trong khi đó, UAE ngày càng có quan hệ lạnh nhạt với Ả Rập Xê Út - nhà sản xuất lớn nhất OPEC - về các vấn đề chính trị và kinh tế ở Trung Đông, ngay cả khi cả hai nước từng bị Iran, một thành viên OPEC khác, tấn công trong cuộc xung đột.
Không tác động ngay lập tức đến thị trường dầu thế giới
Theo AP, việc UAE rút khỏi OPEC chưa chắc sẽ gây ảnh hưởng ngay lập tức đến thị trường. Nguyên nhân là nguồn cung dầu toàn cầu hiện đang bị hạn chế nghiêm trọng do chiến sự tại Iran khiến eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển 1/5 lượng dầu toàn cầu, bao gồm phần lớn dầu của UAE - bị đóng cửa. Ngày 28/4, giá dầu Brent, chuẩn quốc tế, giao dịch trên 111 USD/thùng, cao hơn 50% so với mức trước khi chiến sự bùng phát hôm 28/2.
Ảnh hưởng của OPEC trên thị trường đã suy giảm trong những năm gần đây khi Mỹ tăng mạnh sản lượng dầu thô. Trước chiến sự, Ả Rập Xê Út "bơm" hơn 10 triệu thùng/ngày trong khi Mỹ hiện sản xuất hơn 13 triệu thùng/ngày.
UAE, gia nhập OPEC thông qua tiểu vương quốc Abu Dhabi từ năm 1967, đã sản xuất khoảng 3,4 triệu thùng dầu thô/ngày ngay trước khi cuộc chiến Mỹ-Israel với Iran bùng nổ ngày 28/2. Các nhà phân tích cho rằng UAE có khả năng sẽ nâng sản lượng lên khoảng 5 triệu thùng/ngày.
Trong thông báo ngày 28/4, phát đi qua hãng thông tấn nhà nước WAM, UAE cho biết nước này cũng sẽ rời khỏi nhóm OPEC+ nhằm ổn định giá dầu.
“Quyết định này phản ánh tầm nhìn chiến lược và kinh tế dài hạn của UAE cũng như sự phát triển trong lĩnh vực năng lượng, bao gồm việc đẩy mạnh đầu tư vào sản xuất năng lượng trong nước, đồng thời khẳng định cam kết của UAE đối với vai trò có trách nhiệm, đáng tin cậy và hướng tới tương lai trên thị trường năng lượng toàn cầu”, UAE nhấn mạnh.
“Sau khi rời OPEC, UAE sẽ tiếp tục hành động có trách nhiệm, đưa thêm sản lượng ra thị trường một cách từ từ và có kiểm soát, phù hợp với nhu cầu và điều kiện thị trường”, nước này cho biết thêm.
Việc UAE rút khỏi OPEC đồng nghĩa tổ chức này mất đi một trong số ít thành viên có khả năng nhanh chóng tăng sản lượng - cơ chế mà OPEC dùng để điều tiết giá dầu, theo ông Jorge Leon, Trưởng bộ phận phân tích địa chính trị tại Rystad Energy.
“Một OPEC yếu hơn về cấu trúc, với ít năng lực dự phòng hơn tập trung trong nhóm, sẽ ngày càng khó khăn trong việc điều chỉnh nguồn cung và ổn định giá cả”, ông Jorge Leon nhận định.
Ả Rập Xê Út và UAE ngày càng bất đồng
Ả Rập Xê Út và UAE ngày càng cạnh tranh về các vấn đề kinh tế và chính trị khu vực, đặc biệt tại khu vực Biển Đỏ. Hai nước từng cùng nhau chống lại lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen năm 2015. Tuy nhiên, liên minh này đã tan rã vào cuối tháng 12/2025 khi Ả Rập Xê Út không kích một lô vũ khí được cho là chuyển cho lực lượng ly khai Yemen do UAE viện trợ.
Các đài truyền hình Ả Rập Xê Út lâu nay đặt trụ sở tại Dubai, trung tâm kinh tế của UAE, cũng đã rút về vương quốc này trong những tháng gần đây khi căng thẳng gia tăng.
“Việc rời OPEC này phù hợp với nhu cầu linh hoạt của UAE đối với các khách hàng năng lượng chủ chốt - bao gồm cả mối quan hệ tương lai với Trung Quốc và cạnh tranh hơn với Ả Rập Xê Út”, bà Karen Young, nhà nghiên cứu cao cấp tại Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu thuộc Đại học Columbia, nhận định.
Việc UAE có thể sẽ tăng sản lượng và bán nhiều dầu hơn cũng diễn ra sau khi nước này đăng cai Hội nghị Thượng đỉnh Khí hậu Liên Hợp Quốc COP28 năm 2023.
Hội nghị này kết thúc khi đó với lời kêu gọi của gần 200 quốc gia chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch gây ấm lên toàn cầu - lần đầu tiên hội nghị đưa ra cam kết quan trọng này. Các nhà khoa học đã kêu gọi cắt giảm mạnh lượng phát thải toàn cầu gần một nửa trong những năm tới để giới hạn mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp.
Tuy nhiên, UAE vẫn có kế hoạch tăng năng lực sản xuất trong những năm tới, ngay cả khi thúc đẩy phát triển năng lượng sạch trong nước.
“Nhu cầu năng lượng sẽ tiếp tục tăng lên. Hôm nay là ngày để tuyên bố rằng không có chuyển đổi năng lượng, chỉ có bổ sung năng lượng mà thôi”, Bộ trưởng Nội vụ Mỹ Doug Burgum phát biểu tại một hội nghị dầu khí ở Abu Dhabi hồi tháng 11/2025. Ông nhận được tràng pháo tay lớn từ chủ nhà UAE khi đó.
>>> Mời độc giả xem thêm video về eo biển Hormuz
