Theo UBS, khoảng 83.500 tỷ USD sẽ được chuyển sang thế hệ kế cận trên toàn cầu trong hai thập kỷ tới. Riêng tại Mỹ, Cerulli Associates ước tính con số này lên tới gần 124.000 tỷ USD đến năm 2048.
Điều đáng chú ý là thế hệ nhận tài sản không muốn quay lại với cách làm cũ khi báo cáo Thịnh vượng Thế giới 2025 của Capgemini cho thấy 81% người thừa kế dự định thay đổi đơn vị quản lý tài sản trong vòng một đến hai năm sau khi nhận thừa kế. Theo một thống kê toàn cầu, khoảng 30% những người thừa kế thế hệ mới thể hiện sự quan tâm đặc biệt đến các danh mục đầu tư bền vững và tạo ra tác động xã hội.
Trao đổi trong Chương trình Hộp Tài sản (The Wealth Box Talk) trên VTV8, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng Đầu tư, Công ty CP Chứng Khoán An Bình đánh giá, do được đào tạo bài bản và tiếp cận công nghệ sớm nên thế hệ trẻ nhận chuyển giao tài sản ngày nay đã có những sự thay đổi lớn so với thế hệ trước.
3 thay đối của thế hệ F2
Tại Việt Nam, lớp doanh nhân lập nghiệp sau Đổi Mới, nay ở độ tuổi 55 - 70, đang bắt đầu trao lại gia sản cho thế hệ F2. Quy mô tài sản cũng tăng rất nhanh. Theo Knight Frank, số người siêu giàu (tài sản ròng trên 30 triệu USD) tại Việt Nam đạt 1.233 người năm 2026 và dự báo tăng thêm 59% trong 5 năm tới, thuộc nhóm nhanh nhất thế giới.
Thế hệ F2 được đào tạo bài bản, tiếp cận công nghệ sớm và mang đến ba sự thay đổi lớn. Thứ nhất, từ sinh lời sang ý nghĩa, bên cạnh lợi nhuận, họ quan tâm đến tính bền vững và giá trị xã hội của khoản đầu tư theo tiêu chuẩn ESG.
Thứ hai, từ sản phẩm sang cá nhân hóa, họ từ chối danh mục đóng gói sẵn và muốn danh mục phản ánh đúng lối sống, giá trị cá nhân. Thứ ba, từ tin người sang tin dữ liệu, họ đòi hỏi minh bạch, phân tích dựa trên dữ liệu và tương tác qua nền tảng số.
Tuy nhiên, chuyển giao tài sản không chỉ là chia tài sản, mà là chuyển giao kỷ luật tài chính, khẩu vị rủi ro và cấu trúc quản trị. Một nghiên cứu nổi tiếng của The Williams Group trên 3.250 gia đình cho thấy khoảng 70% gia sản bị mất ở thế hệ thứ hai và 90% ở thế hệ thứ ba. Trong khi đó, khảo sát của PwC cho thấy chỉ 36% doanh nghiệp gia đình Việt Nam có kế hoạch kế nghiệp chính thức.
Trước đây, nhà tư vấn thường áp dụng phương pháp "may sẵn", phân loại khách hàng vào vài nhóm khẩu vị rủi ro như thận trọng, cân bằng, tăng trưởng, rồi đưa ra đề xuất xoay quanh câu hỏi "Lãi bao nhiêu?". Ở Việt Nam, hoạt động tư vấn nhiều năm qua chủ yếu là gợi ý mã cổ phiếu và điểm mua bán.
Ông Nguyễn Thế Minh
Những khác biệt lớn trong giải pháp tài chính
Ngày nay, các giải pháp tài chính đã chuyển sang "may đo" với ba khác biệt lớn. Đầu tiên, các giải pháp xuất phát từ mục tiêu sống của người dân, như khởi nghiệp, nghỉ hưu sớm, cho con du học hay làm từ thiện, rồi mới thiết kế dòng tiền và danh mục cho từng giai đoạn.
Tiếp theo, danh mục phản ánh hệ giá trị cá nhân, hai nhà đầu tư cùng khẩu vị rủi ro vẫn có thể có danh mục rất khác nhau, vì một người muốn loại bỏ ngành than, thuốc lá, người kia muốn tập trung vào công nghệ, y tế hay giáo dục… Cuối cùng là tương tác hai chiều và minh bạch, nhà đầu tư tham gia vào quyết định và theo dõi tài sản theo thời gian thực trên nền tảng số.
Nhu cầu đa dạng hóa của thế hệ trẻ cũng rất rõ. Theo Capgemini, 61% nhà đầu tư giàu có thuộc thế hệ Millennials và Gen Z đang phân bổ vốn vào các loại tài sản tăng trưởng cao và sản phẩm chuyên biệt; 88% nhà tư vấn nhận thấy thế hệ trẻ quan tâm đến tài sản thay thế nhiều hơn thế hệ cha mẹ. Một danh mục chung cho tất cả rõ ràng không còn đáp ứng được.
Công nghệ và AI giúp việc cá nhân hóa ở quy mô lớn trở nên khả thi. Nhưng cốt lõi vẫn là con người. Cũng một khảo sát trên cho thấy 62% nhà đầu tư thế hệ mới sẵn sàng đi theo nhà tư vấn của mình nếu người đó chuyển sang công ty khác. Niềm tin cá nhân vẫn là tài sản quý nhất của nghề. Và cá nhân hóa không có nghĩa là chiều theo mọi mong muốn mà phải giữ vững kỷ luật phân bổ tài sản, cảnh báo rủi ro và đôi khi phải nói "không".
Theo đánh giá của ông Nguyễn Thế Minh, xu hướng đầu tư bền vững và cá nhân hóa của giới trẻ Việt Nam cũng giống như trên thế giới. Dù đang ở giai đoạn khởi động nhưng với những tín hiệu rất rõ nét.
Thứ nhất, quy mô nhà đầu tư tăng mạnh. Theo VSDC, đến hết tháng 9/2026, Việt Nam có hơn 14,08 triệu tài khoản chứng khoán, tương đương khoảng 14% dân số, trong đó 99,8% là nhà đầu tư cá nhân. Chỉ trong 9 tháng năm 2026 đã có thêm hơn 2,2 triệu tài khoản mở mới, riêng tháng 9 gần 245.000 tài khoản. Phần lớn là nhà đầu tư trẻ, quen giao dịch qua ứng dụng và đòi hỏi trải nghiệm số rất cao.
Thứ hai, tầng lớp giàu có tăng nhanh, tạo nhu cầu quản lý tài sản chuyên nghiệp. Các ngân hàng và công ty chứng khoán đều đang chuyển dịch mạnh sang mảng Wealth Management. Thế hệ F2 tiếp quản doanh nghiệp gia đình cũng mang theo tư duy quản trị hiện đại, coi trọng minh bạch và ESG. Từ Thông tư 96/2020, doanh nghiệp niêm yết đã phải công bố thông tin về tác động môi trường và xã hội.
Thứ ba, thị trường vừa bước sang giai đoạn mới. FTSE Russell chính thức nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026, với lộ trình phân bổ kéo dài đến năm 2027. Dòng vốn ngoại, đặc biệt từ các quỹ có tiêu chí ESG, sẽ buộc doanh nghiệp nâng chuẩn minh bạch và bền vững.
Tuy nhiên, khoảng cách còn lớn. Tổng tài sản quản lý qua quỹ đầu tư tại Việt Nam mới khoảng 846.000 tỷ đồng, tương đương 6% GDP, trong khi Thái Lan trên 31%, Malaysia trên 56%, Hàn Quốc khoảng 84%. Phần lớn nhà đầu tư vẫn nghiêng về giao dịch ngắn hạn, sản phẩm ESG còn hạn chế.
