Bí quyết làm nên hương vị đặc sản tương Bần nức tiếng Hưng Yên

Từ những nguyên liệu dân dã, người làng Bần Yên Nhân đã tạo nên thứ tương thơm ngon nhờ kỹ thuật làm mốc, ngả đỗ và ủ chum qua nhiều tháng.

Nằm ở vùng đất Mỹ Hào, Hưng Yên, làng Bần Yên Nhân từ lâu nổi tiếng với nghề làm tương truyền thống. Tương Bần từng được xem là sản vật quý, gắn với câu ca dao quen thuộc: “Dưa La, húng Láng, nem Báng, tương Bần”. Có tư liệu ghi nhận đặc sản này từng được dùng làm phẩm vật tiến vua dưới triều Nguyễn. Trải qua nhiều thế hệ, nghề làm tương vẫn được các gia đình trong làng gìn giữ và phát triển.

Điều thú vị là nguyên liệu làm tương Bần khá giản dị, chủ yếu gồm đậu tương, gạo nếp cái hoa vàng, muối và nước sạch. Tuy nhiên, để tạo ra một mẻ tương ngon, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ. Đặc biệt, ba khâu quan trọng nhất là làm mốc xôi nếp, ngả đỗ và ủ tương. Mỗi công đoạn đều đòi hỏi kinh nghiệm bởi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến hương vị thành phẩm.

Ảnh: vietnamplus.vn

Đầu tiên, gạo nếp được ngâm, đồ thành xôi rồi trải ra nong, nia để lên mốc. Người làm tương phải thường xuyên kiểm tra, đảo và xoa tơi xôi để mốc phát triển đồng đều. Trong khi đó, đậu tương được rang vàng, nghiền hoặc làm vỡ hạt rồi ngâm với nước trong chum sành nhiều ngày. Khi các nguyên liệu đạt yêu cầu, chúng được trộn với muối và đưa vào chum để bắt đầu quá trình lên men.

Bí quyết quan trọng nằm ở những chiếc chum sành và ánh nắng tự nhiên. Tương được phơi ngoài trời, thường xuyên khuấy đảo để các thành phần hòa quyện và lên men đồng đều. Sau nhiều tháng, hỗn hợp chuyển sang màu nâu vàng hoặc nâu sẫm, có vị mặn ngọt hài hòa và mùi thơm đặc trưng của đậu nành lên men.

Tương Bần thường được dùng để chấm rau muống luộc, thịt luộc, cà pháo hoặc chế biến các món cá, thịt kho. Ngày nay, nhiều cơ sở đã cải tiến thiết bị và quy trình đóng chai, nhưng phương pháp ủ tương trong chum sành vẫn được duy trì.

Từ một món ăn dân dã, tương Bần đã trở thành biểu tượng ẩm thực của Hưng Yên, lưu giữ sự khéo léo và kinh nghiệm tích lũy qua nhiều thế hệ người làm nghề.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.

Khám phá ngôi làng tiền sử có kiến trúc nhà tròn độc đáo ở Síp

Có niên đại khoảng 9.000 năm, Khirokitia là minh chứng về đời sống định cư, sản xuất lương thực và tổ chức cộng đồng của người tiền sử.

Nằm trên sườn đồi gần thung lũng sông Maroni, phía Nam đảo Síp, Khirokitia là một trong những khu định cư thời đồ đá mới quan trọng nhất vùng Đông Địa Trung Hải. Di tích có niên đại khoảng năm 7000–4000 trước Công nguyên, phản ánh quá trình con người chuyển từ săn bắt, hái lượm sang đời sống định cư và sản xuất lương thực. Năm 1998, địa điểm này được UNESCO công nhận là Di sản thế giới.

Điểm đặc biệt của Khirokitia là những ngôi nhà hình tròn được xây dựng bằng đá và gạch bùn. Chúng có kích thước khác nhau, thường gồm nhiều không gian chức năng và được lợp bằng mái phẳng hoặc mái vòm. Một số ngôi nhà có bếp, bệ sinh hoạt và khu vực lưu trữ thực phẩm. Các công trình được bố trí khá dày đặc trên sườn đồi, tạo thành một cộng đồng cư trú có tổ chức thay vì những căn nhà biệt lập.

Ngôi làng cổ đặt nền móng cho văn minh sông Ấn

Có niên đại từ thiên niên kỷ thứ 7 trước Công nguyên, Mehrgarh lưu giữ dấu tích về những cộng đồng đầu tiên chuyển từ săn bắt, hái lượm sang trồng trọt, chăn nuôi.

Nằm dưới chân dãy núi Bolan, thuộc tỉnh Balochistan của Pakistan ngày nay, Mehrgarh là một trong những địa điểm khảo cổ quan trọng nhất Nam Á. Di chỉ này cung cấp bằng chứng về quá trình chuyển đổi từ săn bắt, hái lượm sang trồng trọt và chăn nuôi, bắt đầu từ khoảng năm 7000 trước Công nguyên.

Những cư dân đầu tiên tại Mehrgarh sống trong các ngôi nhà bằng gạch bùn, trồng lúa mì, lúa mạch và thuần hóa động vật như dê, cừu, bò. Họ dần hình thành một cộng đồng định cư với hoạt động sản xuất lương thực tương đối ổn định. Đây là bước chuyển biến quan trọng, tạo tiền đề cho sự phát triển của các xã hội phức tạp hơn trong khu vực.