Thanh tra Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa ban hành Quyết định số 493/QĐ-XPHC về việc xử phạt vi phạm hành chính đối với Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (HBC) với số tiền 92,5 triệu đồng.

Căn cứ theo điểm a khoản 4 Điều 42 Nghị định số 156/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp này đã không công bố trên chuyên trang trái phiếu doanh nghiệp của Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) đối với Báo cáo tình hình sử dụng số tiền thu được từ phát hành trái phiếu được kiểm toán năm 2022.

Bên cạnh đó là chuỗi vi phạm công bố thông tin chậm trễ kéo dài liên quan đến các báo cáo sử dụng vốn trái phiếu, báo cáo tài chính bán niên 2024, báo cáo thanh toán gốc lãi và tình hình thực hiện cam kết, cùng các văn bản báo cáo hoàn tất mua lại trước hạn đối với hai lô trái phiếu HBCH2225001 và HBCH2225002.

Quyết định xử phạt này cho thấy sự lúng túng kéo dài của nhà thầu xây dựng trong việc tuân thủ các quy chuẩn minh bạch thông tin trên thị trường nợ, vốn chịu sự giám sát chặt chẽ theo Nghị định số 65/2022/NĐ-CP và Nghị định số 08/2023/NĐ-CP.

Nguyên nhân dẫn tới sự chậm trễ trong công tác báo cáo phần nào được phản ánh rõ qua Báo cáo tài chính hợp nhất giữa niên độ 2026 do Công ty TNHH Kiểm toán AFC Việt Nam thực hiện soát xét.

Tại văn bản này, kiểm toán viên đã đưa ra ý kiến ngoại trừ đối với cơ sở ghi nhận doanh thu của tập đoàn. Hòa Bình đang ghi nhận doanh thu xây lắp căn cứ theo khối lượng do giám sát của chủ đầu tư xác nhận và đơn giá hợp đồng với giả định doanh thu được ước tính đáng tin cậy. Tuy nhiên, các điều khoản hợp đồng lại quy định doanh thu chỉ được ghi nhận khi có chứng chỉ thanh toán được khách hàng xác nhận và thể hiện trên hóa đơn tài chính. Do không thu thập đủ chứng từ để đo lường ảnh hưởng, kiểm toán không thể đưa ra sự đảm bảo về con số doanh thu thực tế, qua đó đặt ra dấu hỏi lớn về chất lượng lợi nhuận và mức độ thận trọng trong hạch toán kế toán.

Dù ghi nhận doanh thu thuần 6 tháng đầu năm 2026 tăng gấp đôi lên 3.260,4 tỷ đồng và lợi nhuận gộp phục hồi lên 335,7 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế của công ty mẹ chỉ đạt 49,4 tỷ đồng, giảm nhẹ so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chính khiến biên lợi nhuận ròng bị bào mòn là do gánh nặng chi phí tài chính lên tới 193,1 tỷ đồng, trong đó riêng chi phí trả lãi vay chiếm tới 187,5 tỷ đồng. Việc dòng tiền kinh doanh phải oằn mình cưu mang chi phí vốn đang trực tiếp triệt tiêu thành quả từ sự ấm lại của các công trình xây dựng.

Nhìn sâu vào bảng cân đối kế toán, sức khỏe tài chính của Hòa Bình còn tiềm ẩn rủi ro thanh khoản rất lớn khi tài sản bị chiếm dụng nghiêm trọng. Tính đến cuối tháng 6/2026, tổng tài sản đạt 16.720,4 tỷ đồng, nhưng các khoản phải thu ngắn hạn đã lên tới 10.842,5 tỷ đồng, chiếm gần 65% tổng tài sản. Trong đó, nợ phải thu ngắn hạn của khách hàng và phải thu theo tiến độ hợp đồng tiếp tục ứ đọng, buộc doanh nghiệp phải trích lập dự phòng khó đòi lên tới hơn 1.560 tỷ đồng. Việc vốn lưu động kẹt cứng ở các đối tác khiến lượng tiền mặt và tiền gửi khả dụng chỉ còn vỏn vẹn 493,4 tỷ đồng, tương đương mức đệm thanh khoản chưa tới 3% tổng tài sản.

Ở phía nguồn vốn, cơ cấu đòn bẩy tài chính mất cân đối trầm trọng khi nợ phải trả phình to lên 14.691,1 tỷ đồng, cao gấp 7,24 lần vốn chủ sở hữu. Nguy hiểm hơn, có tới hơn 95% nợ tập trung ở ngắn hạn với 14.010,1 tỷ đồng, bao gồm 3.993,8 tỷ đồng vay nợ tài chính và 4.570,4 tỷ đồng nợ phải trả người bán ngắn hạn.

HBC vẫn đang ôm khoản lỗ lũy kế chưa phân phối vượt mức 2.022 tỷ đồng, làm suy kiệt tấm đệm an toàn vốn.