Hoạt động đầu tư công bồi đắp hạ tầng an sinh và cơ sở vật chất phục vụ sự nghiệp giáo dục tại các địa phương luôn đòi hỏi sự công khai, minh bạch cao nhằm bảo đảm tối đa hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách. Vừa qua, những thông tin liên quan đến quy trình phê duyệt hồ sơ pháp lý và công bố kết quả lựa chọn đơn vị thi công cho một công trình trường học tại địa bàn xã Thuận An, tỉnh Lâm Đồng đã nhận được sự lưu ý sâu sắc từ giới quan sát chuyên môn. Gói thầu xây lắp học đường này được triển khai theo phương thức chỉ định thầu trọn gói công trình xây dựng.
Xét về tiến trình thiết lập hồ sơ pháp lý và phê duyệt các mốc hành chính công, công trình này là Gói thầu thi công xây dựng công trình thuộc dự án Trường THCS Nguyễn Huệ, xã Thuận An, hạng mục: Nhà lớp học 02 phòng 01 tầng. Các văn bản do cơ quan quản lý cung cấp phản ánh một chuỗi trình tự phê duyệt chặt chẽ, liên tục nhằm phục vụ kịp thời nhu cầu mở rộng phòng học tại cơ sở giáo dục.
Cụ thể, vào ngày 20/11/2024, UBND xã Thuận An đã ban hành Quyết định số 123/QĐ-UBND phê duyệt Báo cáo kinh tế kỹ thuật đầu tư xây dựng công trình lớp học này. Sau khi có quyết định duyệt dự án, đến ngày 09/02/2026, Văn phòng HĐND và UBND xã Thuận An tiếp tục ký Quyết định số 10/QĐ-VP chính thức phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho công trình, làm cơ sở pháp lý trực tiếp để tìm kiếm đơn vị thực hiện thi công xây lắp. Quy trình lựa chọn nhà thầu khép lại khi Văn phòng HĐND và UBND xã Thuận An ban hành Quyết định số 21/QĐ-VP ngày 04/05/2026 phê duyệt kết quả chỉ định thầu xây dựng cho một doanh nghiệp nội tỉnh.
Đi sâu nghiên cứu khía cạnh kinh tế và kỹ thuật văn bản được thể hiện tại hồ sơ gốc, Quyết định số 21/QĐ-VP xác định giá trị chỉ định thầu dành cho doanh nghiệp xây lắp được phê duyệt ở mức con số cụ thể là 1.211.364.000 đồng đã bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT) tính theo mức thuế suất ưu đãi điều chỉnh là 8%, cùng toàn bộ các chi phí cần thiết khác phục vụ xây dựng theo quy định pháp luật hiện hành. Phương thức thực hiện dưới hình thức hợp đồng trọn gói với tiến độ thời gian thực hiện thi công xây lắp toàn bộ công trình kéo dài trong vòng 90 ngày kể từ ngày hai bên hoàn thiện việc ký kết hợp đồng.
Tuy nhiên, công tác đối soát dữ liệu chéo cũng ghi nhận một điểm đáng lưu ý liên quan đến yếu tố kỹ thuật văn bản. Tại nội dung văn bản Quyết định số 21/QĐ-VP, mã số thuế của doanh nghiệp nhận thầu được ghi nhận là dãy số 64000044073, xuất hiện sự sai khác (thừa một ký tự số 0) khi so sánh với mã số định danh doanh nghiệp chuẩn hóa gồm 10 ký tự số trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia là 6400044073.
Đơn vị duy nhất được Văn phòng HĐND và UBND xã Thuận An lựa chọn trao thầu thực hiện hạng mục học đường này là Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng Cường Thành. Đây là một doanh nghiệp ngành xây lắp có địa chỉ trụ sở giao dịch đăng ký chính thức tại địa bàn thôn Xuân Lộc 1, xã Đắk Sắk, tỉnh Lâm Đồng.
Theo số liệu lưu trữ công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng Cường Thành đã nộp hồ sơ tham gia tổng cộng 10 gói thầu công sản và đạt kết quả trúng thầu toàn bộ cả 10 gói thầu. Tổng giá trị tích lũy từ tất cả các gói thầu xây lắp công sản mà doanh nghiệp này đã giành chiến thắng đạt giá trị lên tới con số khoảng 23.585.456.000 đồng.
Xem xét dưới góc độ phân tích quản lý đầu tư công và cơ sở pháp lý, hình thức chỉ định thầu đối với các công trình xây dựng có quy mô dự toán vượt ngưỡng 1 tỷ đồng luôn là đối tượng chịu sự điều chỉnh vô cùng khắt khe từ hệ thống pháp luật hiện hành nhằm ngăn ngừa các rủi ro thất thoát công sản. Trao đổi làm rõ hơn về nội dung này trên tinh thần hướng đến mục tiêu tuyên truyền pháp luật, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho biết, Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 cùng văn bản hướng dẫn chuyên môn mới nhất là Nghị định số 214/2025/NĐ-CP đặt ra các ranh giới quy trình rất tường minh đối với hoạt động chỉ định thầu. Đối với những dự án đầu tư phát triển công sản được giao trực tiếp, các đơn vị chủ đầu tư cần xác định rõ ràng điều kiện áp dụng thuộc mô hình quy trình chỉ định thầu thông thường hay quy trình chỉ định thầu rút gọn để áp dụng các tiêu chuẩn khấu trừ giá phù hợp.
HÌNH THỨC CHỈ ĐỊNH THẦU – DANH MỤC ÁP DỤNG VÀ RÀO CẢN PHÁP LÝ CHI TIẾT
Hình thức chỉ định thầu được quy định nghiêm ngặt tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025). Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các trường hợp giới hạn nhằm đảm bảo tính cấp bách hoặc tính chuyên biệt của gói thầu. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu cấp bách nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia; khắc phục sự cố thiên tai, hỏa hoạn; hoặc các gói thầu duy trì hoạt động của cơ sở y tế trong trường hợp cấp bách.
Chi tiết hơn, Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa các nhóm trường hợp này. Nhóm đầu tiên là các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp như: ngăn chặn nguy hại đến tính mạng và tài sản cộng đồng; gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế để cấp cứu người bệnh; hoặc phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 78 về việc áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc, nhà lưu trú công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước.
Về hạn mức giá, khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chỉ định thầu áp dụng cho gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 500 triệu đồng. Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức là không quá 800 triệu đồng cho dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng cho các gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Ngoài ra, các gói thầu có tính chất đặc thù về công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu có khả năng thực hiện cũng thuộc phạm vi áp dụng chỉ định thầu.
Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu thông thường phải đáp ứng đủ 03 điều kiện tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt; có kế hoạch bố trí vốn (trừ đấu thầu trước); và có dự toán được phê duyệt
