Trong lộ trình hiện đại hóa nền hành chính và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách Nhà nước, công tác đấu thầu đóng vai trò then chốt nhằm bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng và minh bạch. Đặc biệt, tại tỉnh Lâm Đồng – đơn vị đang tích cực triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp (cấp tỉnh và cấp xã) từ ngày 01/7/2025, việc giám sát các hoạt động đầu tư công tại cơ sở càng trở nên quan trọng. Ghi nhận thực tế tại xã Đạ Tẻh, một gói thầu xây lắp có giá trị hơn 1,3 tỷ đồng vừa được hoàn tất lựa chọn nhà thầu theo hình thức chỉ định thầu rút gọn.
Chi tiết gói thầu xây lắp tại trụ sở UBND xã Đạ Tẻh
Theo hồ sơ do phóng viên Báo Tri thức và Cuộc sống thu thập, ngày 05/5/2026, ông Nguyễn Tất Quyết, Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Đạ Tẻh (tỉnh Lâm Đồng) đã ký Quyết định số 61/QĐ-VP phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu số 03: Thi công xây dựng công trình thuộc dự án Sửa chữa trụ sở làm việc UBND xã Đạ Tẻh.
Dự toán gói thầu được xác lập ở mức 1.354.125.142 đồng, bao gồm chi phí xây dựng trực tiếp là 1.348.902.709 đồng và chi phí dự phòng là 5.222.433 đồng. Đây là nguồn vốn trích từ ngân sách Nhà nước nhằm nâng cấp cơ sở vật chất, phục vụ công tác điều hành của chính quyền địa phương. Hình thức được chủ đầu tư lựa chọn để triển khai là "Chỉ định thầu rút gọn".
Kết quả, Công ty TNHH xây dựng Phúc Nam Việt (Mã số thuế: 5801461298; trụ sở tại số 132 Hùng Vương, Thôn 11, xã Đạ Huoai, tỉnh Lâm Đồng) đã được phê duyệt trúng thầu với giá 1.286.809.744 đồng. Như vậy, thông qua quá trình lựa chọn nhà thầu, số tiền tiết kiệm cho ngân sách tại gói thầu này đạt 67.315.398 đồng, tương ứng với tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 4,97%. Hợp đồng được ký kết theo loại hợp đồng trọn gói, thời gian thực hiện là 120 ngày.
Năng lực của nhà thầu trúng thầu
Đi sâu vào phân tích năng lực của đơn vị được "chọn mặt gửi vàng", Công ty TNHH xây dựng Phúc Nam Việt cho thấy một bề dày kinh nghiệm đáng chú ý trên thị trường đấu thầu. Theo dữ liệu từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, tính đến thời điểm hiện tại, doanh nghiệp này đã tham gia tổng cộng 23 gói thầu. Điều đặc biệt nằm ở tỷ lệ trúng thầu gần như tuyệt đối: trúng 22 gói và chỉ trượt 1 gói.
Tổng giá trị các gói thầu mà Công ty TNHH xây dựng Phúc Nam Việt đã trúng thầu (bao gồm cả vai trò độc lập và liên danh) đạt con số ấn tượng khoảng 36.952.793.093 đồng. Việc một nhà thầu địa phương có tỷ lệ trúng thầu lên tới hơn 95% và liên tục được tín nhiệm tại các dự án xây lắp cho thấy sự ổn định trong năng lực triển khai cũng như mối liên kết chặt chẽ trong các hoạt động đầu tư tại khu vực tỉnh Lâm Đồng.
Góc nhìn từ chuyên gia
Phân tích về các quy định mới trong hoạt động đấu thầu, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho rằng: "Luật Đấu thầu 2023 và các văn bản hướng dẫn như Nghị định 214/2025/NĐ-CP, Thông tư 79/2025/TT-BTC đã tạo ra khung pháp lý rất chi tiết để kiểm soát dòng vốn đầu tư công. Việc quy định hạn mức chỉ định thầu xây lắp 1 tỷ đồng là nhằm thúc đẩy các đơn vị chủ đầu tư ưu tiên hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng. Hình thức này không chỉ giúp tối ưu hóa giá thành thông qua sự cạnh tranh thực sự giữa các nhà thầu mà còn hạn chế tối đa các rủi ro về tính minh bạch."
QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ HẠN MỨC CHỈ ĐỊNH THẦU VÀ THƯƠNG THẢO GIÁ
1. Về hạn mức chỉ định thầu đối với gói thầu xây lắp Theo quy định tại điểm m khoản 1 Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, việc áp dụng hình thức chỉ định thầu (đối với các trường hợp thông thường) được quy định rõ về hạn mức như sau:
"m) Gói thầu thuộc dự toán mua sắm có giá gói thầu trong hạn mức từ trên 50 triệu đồng đến 100 triệu đồng; gói thầu thuộc dự án đầu tư của doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp do doanh nghiệp nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và dự án đầu tư theo Luật Đầu tư công, bao gồm: gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn có giá gói thầu trong hạn mức không quá 500 triệu đồng, gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp có giá gói thầu trong hạn mức không quá 01 tỷ đồng."
Như vậy, đối với gói thầu xây lắp thông thường, hạn mức tối đa để chủ đầu tư được phép áp dụng hình thức chỉ định thầu là không quá 01 tỷ đồng.
2. Về điều kiện thương thảo giá và tỷ lệ tiết kiệm Trong trường hợp gói thầu được áp dụng chỉ định thầu vì lý do đặc thù (như khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, hoặc các yêu cầu cấp bách khác), quá trình thương thảo hợp đồng vẫn phải đảm bảo chặt chẽ nguyên tắc tiết kiệm cho Ngân sách Nhà nước.
Cụ thể, Nghị định số 214/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu đã nêu rõ tại quy trình chỉ định thầu:
"Trong quá trình hoàn thiện hợp đồng, chủ đầu tư và nhà thầu thương thảo về giá, bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả kinh tế; đối với gói thầu xây lắp thuộc trường hợp chỉ định thầu theo quy định tại điểm e khoản 2 Điều 78 của Nghị định này, chủ đầu tư và nhà thầu thương thảo về giá, bảo đảm tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu."
Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về hạn mức và tỷ lệ tiết kiệm tối thiểu trong chỉ định thầu không chỉ giúp tránh thất thoát nguồn vốn Nhà nước mà còn thể hiện trách nhiệm giải trình, năng lực quản lý của đơn vị làm chủ đầu tư.