Huy động các nguồn lực xã hội hóa để đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giáo dục luôn được xem là một chủ trương lớn, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, đặc biệt tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn. Mỗi một công trình trường học, lớp học được xây dựng nên không chỉ là kết quả của sự quan tâm, điều hành từ chính quyền địa phương mà còn là mồ hôi, công sức và niềm tin to lớn của cộng đồng, của các mạnh thường quân. Chính vì nguồn vốn mang ý nghĩa hết sức đặc biệt này, công tác tổ chức lựa chọn nhà thầu thi công và giám sát chất lượng công trình càng đòi hỏi sự minh bạch, chặt chẽ để những đóng góp của toàn xã hội được sử dụng đúng mục đích, tiết kiệm và đạt hiệu quả cao nhất.
Vừa qua, dư luận tại tỉnh Lâm Đồng nói chung và cộng đồng quan tâm đến giáo dục vùng cao nói riêng đã dành nhiều sự chú ý đối với dự án Xây dựng khối phòng học Trường Mầm non Liêng Srônh, khối phòng học Trường Tiểu học Liêng Srônh, công trình phụ trợ và hạ tầng kỹ thuật tại điểm trường Tiểu khu 179. Trong đó, tâm điểm nổi bật được đặt vào Hạng mục: Xây dựng khối 02 phòng học Mầm non, khối nhà bếp và các hạng mục phụ trợ do Phòng Văn hoá - Xã hội xã Đam Rông 2 làm chủ đầu tư.
Điểm sáng đáng tự hào nhất của dự án này nằm ở cơ cấu nguồn vốn. Theo hồ sơ được công bố, ngân sách xã chỉ phải bỏ ra phần đối ứng là 15%, trong khi phần lớn nguồn lực còn lại, lên tới 85%, được huy động từ nguồn vốn xã hội hóa. Con số này minh chứng cho sự chung tay, đồng lòng rất lớn của cộng đồng xã hội đối với sự nghiệp "trồng người" tại địa phương, san sẻ gánh nặng với ngân sách nhà nước trong giai đoạn hiện nay.
Theo hồ sơ trích xuất, để sớm hiện thực hóa mong mỏi của giáo viên và học sinh, ngày 07/05/2026, Chủ tịch UBND xã Đam Rông 2 đã khẩn trương ký Quyết định số 474/QĐ-UBND về việc phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho công trình này. Trong đó, Gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình được ấn định phương thức lựa chọn nhà thầu là chỉ định thầu rút gọn. Giá gói thầu được phê duyệt tại Kế hoạch lựa chọn nhà thầu là 1.443.983.256 đồng.
Nhằm đẩy nhanh tiến độ đưa công trình vào phục vụ nhu cầu dạy và học, các thủ tục pháp lý tiếp theo đã được triển khai với tinh thần khẩn trương cao độ. Chỉ 5 ngày sau khi kế hoạch lựa chọn nhà thầu được phê duyệt, đến ngày 12/05/2026, Trưởng phòng Văn hoá - Xã hội xã Đam Rông 2 đã chính thức ký Quyết định số 70/QĐ-VHXH về việc chỉ định thầu đơn vị thi công. Việc áp dụng quy trình chỉ định thầu rút gọn trong trường hợp này là một nỗ lực linh hoạt, đúng pháp luật của chính quyền cơ sở nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị, tạo điều kiện cho nhà thầu nhanh chóng tập kết vật tư, máy móc để thi công. Doanh nghiệp được giao trọng trách thực hiện gói thầu mang nhiều ý nghĩa này là Công ty TNHH Ngọc Trường Đạt. Giá chỉ định thầu được ấn định là 1.443.983.256 đồng, áp dụng loại hợp đồng trọn gói với thời gian thực hiện trong vòng 03 tháng. Như vậy, sau quá trình lựa chọn nhà thầu, số tiền tiết kiệm được thông qua việc thương thảo, giảm giá là 0 đồng (tương ứng với tỷ lệ tiết kiệm 0%).
Nhận một dự án có đến 85% nguồn vốn là sự đóng góp của xã hội, áp lực và trách nhiệm đặt lên vai nhà thầu là vô cùng to lớn. Tìm hiểu về hồ sơ pháp lý, Công ty TNHH Ngọc Trường Đạt có mã số thuế 5801092146, đăng ký địa chỉ trụ sở tại thôn Liên Hương, xã Đam Rông 3, tỉnh Lâm Đồng. Dữ liệu lịch sử đấu thầu từ mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, chủ đầu tư đã có cơ sở vững chắc khi lựa chọn một nhà thầu sở hữu bề dày kinh nghiệm đáng nể trên thị trường xây lắp tại địa phương. Cụ thể, Công ty TNHH Ngọc Trường Đạt đã tham gia tổng cộng 54 gói thầu, trong đó ghi nhận thành tích trúng tới 44 gói, chỉ trượt 8 gói, 2 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị các gói thầu mà doanh nghiệp này đã trúng (bao gồm cả tư cách độc lập và liên danh) đạt con số ấn tượng 121.602.848.336 đồng.
Sở hữu hồ sơ kinh nghiệm thi công dày dặn với hàng chục gói thầu trị giá hơn trăm tỷ đồng, việc Công ty TNHH Ngọc Trường Đạt được giao phó dự án tại Trường Mầm non Liêng Srônh mang đến sự an tâm nhất định về năng lực chuyên môn. Dù vậy, với tính chất đặc thù của một công trình giáo dục dành cho trẻ mầm non, chất lượng, tuổi thọ công trình và sự an toàn tuyệt đối trong quá trình sử dụng vẫn phải được đặt lên hàng đầu. Điều này đòi hỏi các cơ quan chức năng, đơn vị tư vấn giám sát và chính cộng đồng dân cư - những người đã đóng góp vốn - phải tiếp tục đồng hành, phát huy tối đa vai trò hậu kiểm, giám sát thi công thực tế tại công trường.
Nhìn nhận sự việc dưới lăng kính pháp lý và quản trị rủi ro, Luật sư Nguyễn Thị Hương chia sẻ góc nhìn: "Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các đạo luật sửa đổi bổ sung đã quy định rất rõ ràng về phạm vi điều chỉnh đối với các dự án có sử dụng vốn hỗn hợp. Việc dự án tại xã Đam Rông 2 có 15% ngân sách xã đối ứng đồng nghĩa với việc toàn bộ quy trình lựa chọn nhà thầu phải tuân thủ các quy định của pháp luật về đấu thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu rút gọn, Nghị định 214/2025/NĐ-CP cho phép chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ để đáp ứng tính cấp thiết. Khi chủ đầu tư đã làm tốt khâu kêu gọi vốn xã hội hóa, việc song hành thực hiện nghiêm túc công tác hậu kiểm, nghiệm thu công trình theo đúng thiết kế đã được phê duyệt sẽ là thước đo hoàn hảo nhất để bảo vệ thành quả chung".
Đồng quan điểm về vấn đề này, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định: "Điểm sáng rực rỡ của dự án là tỷ lệ vốn xã hội hóa chiếm tới 85%. Nguồn vốn này là niềm tin của nhân dân. Do đó, yêu cầu về tính minh bạch, công khai trong việc sử dụng vốn lại càng có ý nghĩa quan trọng. Cộng đồng đóng góp tiền của không chỉ mong muốn công trình sớm hoàn thành, mà còn yêu cầu từng đồng tiền phải được sử dụng hiệu quả, chọn đúng nhà thầu có tâm, có tầm. Với bề dày kinh nghiệm đã trúng 44 gói thầu, Công ty TNHH Ngọc Trường Đạt hoàn toàn có đủ cơ sở để chứng minh năng lực của mình bằng một công trình chất lượng thực tế. Việc các cơ quan chức năng duy trì hoạt động thanh tra, giám sát chất lượng định kỳ là biện pháp nghiệp vụ thông thường, giúp bảo vệ tính vẹn toàn của dự án ".
QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ ĐẤU THẦU ĐỐI VỚI DỰ ÁN SỬ DỤNG VỐN HỖN HỢP VÀ CHỈ ĐỊNH THẦU RÚT GỌN
Nhằm giúp độc giả và các đơn vị liên quan hiểu rõ hơn về hành lang pháp lý đối với các dự án có sự kết hợp giữa vốn ngân sách và vốn xã hội hóa, cũng như quy trình chỉ định thầu rút gọn, Luật Đấu thầu và các văn bản hướng dẫn đã quy định cụ thể như sau:
1. Phạm vi điều chỉnh đối với vốn hỗn hợp (Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15):
- Khoản 2 Điều 2 quy định về phạm vi điều chỉnh: Hoạt động lựa chọn nhà thầu để thực hiện dự án đầu tư không thuộc quy định tại khoản 1 Điều này nhưng có sử dụng vốn nhà nước, vốn của doanh nghiệp nhà nước theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
- Đối với dự án tại xã Đam Rông 2, dù vốn ngân sách xã chỉ chiếm 15% nhưng khi đã có sự tham gia của nguồn lực công, toàn bộ quy trình lựa chọn nhà thầu vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật Đấu thầu để bảo đảm tính minh bạch, khách quan và hiệu quả sử dụng vốn.
2. Điều kiện áp dụng chỉ định thầu rút gọn (Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 & Nghị định 214/2025/NĐ-CP):
- Điều 43 Luật Đấu thầu 2023 quy định về các trường hợp chỉ định thầu. Trong đó, các gói thầu có giá trị trong hạn mức theo quy định của Chính phủ hoặc các trường hợp cấp bách, dự án có tính chất đặc thù thường được áp dụng quy trình rút gọn để kịp thời đáp ứng nhu cầu thực tiễn.
- Nghị định 214/2025/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết: Trong quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư hoặc bên mời thầu căn cứ vào mục tiêu, tính chất của gói thầu để xác định và giao cho nhà thầu có đủ năng lực, kinh nghiệm thực hiện. Tuy nhiên, chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về việc lựa chọn nhà thầu, bảo đảm nhà thầu được chọn có khả năng triển khai công trình đúng tiến độ, chất lượng và tuyệt đối không làm thất thoát nguồn vốn.
3. Công khai thông tin trên Hệ thống mạng (Thông tư 79/2025/TT-BTC):
- Theo hướng dẫn tại Thông tư 79/2025/TT-BTC, mọi thông tin về Kế hoạch lựa chọn nhà thầu và Kết quả lựa chọn nhà thầu (kể cả trong trường hợp áp dụng chỉ định thầu) bắt buộc phải được đăng tải công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
- Việc công khai dữ liệu này không chỉ giúp cơ quan quản lý nhà nước thuận tiện trong việc giám sát mà còn giúp các tổ chức, cá nhân đóng góp vốn xã hội hóa có thể theo dõi trực tiếp quy trình sử dụng nguồn tiền từ thiện, bảo đảm tính dân chủ và trách nhiệm giải trình của chính quyền cơ sở.