Dự án bí mật hợp tác quân sự Nga - Iran mang mã hiệu "C403L" cùng khả năng chuyển giao công nghệ UAV tiên tiến đang trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý của giới phân tích quân sự và tình báo phương Tây.
Svpressa dẫn truyền thông phương Tây cho biết, chính quyền Mỹ đang tiến hành các cuộc đàm phán bí mật với Nga nhằm tìm cách ngăn chặn khả năng chuyển giao công nghệ sản xuất tên lửa hành trình siêu thanh cho Iran. Trong các cuộc thảo luận này, chương trình mang mã hiệu "C403L" liên tục được nhắc đến
Chương trình "C403L" và mối quan ngại của giới quân sự phương Tây
Tháng 9/2026, nhật báo Financial Times (Anh) đăng tải thông tin về sự tồn tại của dự án bí mật Nga - Iran mang mã hiệu "C430L".
Theo báo này, đây là chương trình mà Nga hỗ trợ kỹ thuật cho Iran từ năm 2023 nhằm chế tạo tên lửa hành trình siêu thanh. Financial Times cho rằng Tehran có thể đã tiếp cận một phần công nghệ để sản xuất các mẫu tên lửa tương tự như tên lửa chống hạm P-800 "Oniks" của Nga — dòng vũ khí gây nhiều khó khăn cho các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện tại.
Theo Defense Post, trang tin độc lập có mối liên hệ với giới chức quốc phòng Mỹ, Iran hiện sở hữu lượng lớn UAV cảm tử tốc độ thấp và tên lửa đạn đạo.
Việc xuất hiện một biến thể phát triển từ mẫu "Oniks" sẽ bổ sung cho Iran loại vũ khí chiến lược ở phân khúc mới. Sự kết hợp giữa tốc độ siêu thanh (Mach 2,5 - 3,0, tương đương 3.060 - 3.672 km/h) và độ cao bay cực thấp giúp giảm tối đa thời gian phát hiện và đánh chặn, tạo ra thách thức lớn đối với an ninh của các cụm tác chiến tàu sân bay Mỹ tại Vịnh Oman và Vịnh Ba Tư.
Defense Post nhận định Nhà Trắng đang nỗ lực đàm phán với Moscow, đề xuất một số giải pháp bao gồm nới lỏng trừng phạt để đổi lấy việc Nga không chuyển giao công nghệ cho Iran.
Các nhà phân tích của ấn phẩm này cũng cho rằng vấn đề chuyển giao công nghệ trong chương trình "C430L" là một trong những nội dung trọng tâm trong chuyến thăm Moscow của Giám đốc CIA John Ratcliffe, cùng các cuộc tiếp xúc sau đó của một số quan chức Mỹ nhằm tìm kiếm các thỏa thuận hợp tác kinh tế song phương.
Bên cạnh đó, tình báo quân sự Mỹ đánh giá các đợt không kích của liên quân Mỹ - Israel vào những cơ sở sản xuất tên lửa của Iran khó có thể triệt hạ hoàn toàn khả năng sản xuất tên lửa hành trình cấp độ P-800 "Oniks", trừ trường hợp phía Nga chưa chuyển giao trọn bộ tài liệu kỹ thuật.
Hiện tại, Iran đã lắp ráp và thử nghiệm thành công hệ thống động lực cũng như các bài bay thử. Dù việc tích hợp động cơ vào hệ thống chiến đấu hoàn chỉnh có khả năng dẫn đường tới mục tiêu di động trong môi trường bị tác chiến điện tử mạnh vẫn là một bài toán phức tạp, khả năng Iran tự sản xuất vũ khí tương tự "Oniks" trong vòng một năm là điều được giới quan sát đánh giá có thể xảy ra nếu có sự hỗ trợ kỹ thuật từ Nga.
Đồn đoán về đề xuất chuyển giao công nghệ UAV "Geran"
Ngày 13/9/2026, Financial Times dẫn các nguồn tin thân cận cho biết Tehran đang đề nghị Moskva chuyển giao công nghệ sản xuất các UAV phản lực tấn công thuộc dòng "Geran" (biến thể thứ 4 và thứ 5) để sử dụng trong bối cảnh căng thẳng gia tăng với Mỹ và Israel.
Tuy nhiên, các nội dung thảo luận này chủ yếu dựa trên các cuộc điều tra báo chí, thông tin rò rỉ và bằng sáng chế chưa qua kiểm chứng. Cả Tehran và Moskva đều chưa chính thức xác nhận các thông tin trên.
Việc Iran đưa vào trang bị các tên lửa sử dụng động cơ phản lực dòng thẳng của Nga vẫn dừng lại ở mức độ đồn đoán báo chí. Giới quan sát Nga nhận định đây là một phần của chiến dịch thông tin trong bối cảnh xung đột tại Vịnh Ba Tư.
Về đề nghị chuyển giao công nghệ UAV "Geran" phiên bản "4" và "5", Financial Times giải thích rằng các biến thể mới nhất này được phát triển từ mẫu "Shahed-136" của Iran, nhưng đã qua hiện đại hoá sâu dựa trên kinh nghiệm thực chiến.
Một số thông số kỹ thuật được truyền thông phương Tây trích dẫn về các loại UAV phản lực mới của Nga bao gồm: tốc độ trung bình 450 km/h (đạt tối đa 900 km/h ở giai đoạn cuối), khối lượng đầu đạn 90 kg và lực đẩy động cơ turbojet cỡ nhỏ khoảng 200 kg.
Nếu các thông số này chính xác, việc tiếp cận công nghệ trên sẽ giúp Iran sở hữu loại đạn dược giá rẻ có thể sản xuất đại trà nhằm tấn công các cảng biển, tàu chiến và căn cứ quân sự. Phương tiện này không thay thế tên lửa đạn đạo nhưng đóng vai trò là giải pháp gây áp lực thường trực lên các cụm tàu sân bay mà không tốn kém chi phí tên lửa đạn đạo đắt đỏ.
Tác động tới cục diện khu vực và quan điểm của các bên
Theo, Svpressa, từ năm 2023, quan hệ đối tác kỹ thuật - quân sự Nga - Iran đã phát triển theo mô hình hợp tác đa chiều: Iran cung cấp UAV, linh kiện và kinh nghiệm kỹ thuật, đổi lấy sự hỗ trợ ngoại giao, linh kiện và thông tin tình báo từ Nga. Ngoài ra, sự gia tăng xung đột tại Trung Đông cũng ảnh hưởng trực tiếp đến kho dự trữ tên lửa phòng không của Mỹ và các đồng minh, tác động đến giá dầu toàn cầu và làm chia rẽ nguồn lực viện trợ quân sự của NATO.
Hầu hết các nhà phân tích quân sự đều nhận định việc Iran sở hữu các công nghệ tên lửa hành trình siêu thanh tương tự P-800 "Oniks" sẽ làm thay đổi đáng kể cán cân lực lượng tại Trung Đông, nâng cao khả năng răn đe của Tehran ở vùng biển Vịnh Oman và Vịnh Ba Tư.
Trước những phản ứng từ Mỹ và các đồng minh, các cơ quan chức năng của Nga và Iran nhiều lần khẳng định: Hợp tác kỹ thuật - quân sự giữa hai nước được thực hiện trên cơ sở tuân thủ nghiêm ngặt các chuẩn mực của luật pháp quốc tế, hoàn toàn hợp pháp và không nhằm mục đích chống lại bất kỳ quốc gia thứ ba nào.
