Chỉ huy Oleh cho biết, các máy bay không người lái (UAV) đang trên đường hướng tới các mục tiêu quân sự của Nga thì tín hiệu truyền hình ảnh đột ngột ngừng hoạt động. Các thiết bị này đã mất kết nối với Starshield – một dịch vụ internet vệ tinh do Lầu Năm Góc cung cấp.
Một chỉ huy cấp cao chia sẻ với tờ The New York Times rằng, quân đội Ukraine đã mất số UAV trị giá hơn 1 triệu USD sau khi dịch vụ internet vệ tinh do Mỹ hậu thuẫn bị gián đoạn vào tuần trước.
Ông cho biết, nhiều chiếc UAV đã rơi từ trên không xuống.
Sự cố này buộc các đơn vị của Oleh phải tạm dừng gần như mọi hoạt động trong 3 ngày, bao gồm cả các cuộc tấn công vào các sở chỉ huy và kho nhiên liệu của Nga - những mục tiêu mà Ukraine nhắm đến nhằm làm chậm đà tiến của Nga và bảo vệ binh sĩ của mình ở tiền tuyến.
Sự việc này càng làm gia tăng căng thẳng giữa Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Chỉ huy Ukraine mô tả cảnh drone Ukraine "rụng như sung". Ảnh: BQP Ukraine
UAV Ukraine gặp khó khăn vì giới hạn tốc độ
Các quan chức Ukraine cho biết, sự cố gián đoạn ban đầu khiến các UAV mất kết nối ngay cả khi bay ở tốc độ thấp, chỉ khoảng 40 dặm/giờ (khoảng 64 km/h).
Tình hình hiện đã cải thiện nhưng vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề. Theo các quan chức, UAV vẫn có thể mất kết nối khi bay với tốc độ trên 100 dặm/giờ (khoảng 160 km/h).
Điều này gây ảnh hưởng đến các đơn vị Ukraine vốn cần vận hành UAV ở tốc độ cao hơn để tấn công các mục tiêu của Nga.
Chuẩn tướng Andriy Biletsky, người mới tiếp nhận chỉ huy hàng nghìn binh sĩ Ukraine ở mặt trận phía đông, cho biết trước đây các UAV sử dụng Starshield có thể bay với tốc độ lên tới 250 dặm/giờ (khoảng 400 km/h) mà không bị mất kết nối.
Các hạn chế này cũng ảnh hưởng đến hệ thống phòng không của Ukraine. Các UAV đánh chặn – vốn được sử dụng để ngăn chặn UAV của Nga tấn công các thành phố Ukraine – cần phải bay nhanh hơn mục tiêu mà chúng nhắm tới.
Ông Biletsky nhận định: "Việc giảm giới hạn tốc độ đối với các thiết bị phòng không là một quyết định đau đớn, gây tổn hại trực tiếp đến khả năng bảo vệ các thành phố của chúng ta".
Ông Zelensky tìm kiếm câu trả lời từ phía Mỹ
Tổng thống Zelensky gọi những thay đổi đối với Starshield là "một chiến dịch đã được lên kế hoạch".
Hôm thứ Ba, ông Zelensky cho biết ông đã có một "cuộc thảo luận thực chất" với ông Rubio về Starshield, tình trạng thiếu hụt tên lửa đánh chặn, cũng như sự gián đoạn trong các hệ thống cảnh báo được sử dụng để thông báo cho Ukraine về các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo từ Nga.
Trung úy Yuriy Butusov, một đại đội trưởng thuộc Trung đoàn Tấn công số 23 của Ukraine, cho biết sự gián đoạn này đã tạo điều kiện cho các lực lượng Nga tạm nghỉ khỏi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) từ phía Ukraine.
Ông cho rằng sự gián đoạn này chẳng khác nào trao cho quân đội Nga "một ngày nghỉ phép".
Ông cảnh báo rằng cái giá phải trả cho sự gián đoạn này không chỉ dừng lại ở những chiếc máy bay không người lái bị mất.
"Đó là một cái giá rất đắt đối với chúng tôi", ông nói. "Và còn phải đổ thêm nhiều máu nữa".
Các máy bay không người lái đang hướng tới các mục tiêu của Nga thì hệ thống truyền hình của chúng đột nhiên ngừng hoạt động. Ảnh: Reuters
Nhà Trắng phủ nhận
Ukraine lo ngại rằng các hạn chế này có thể được áp đặt nhằm trừng phạt Kiev vì đã tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga, đồng thời gây áp lực buộc nước này phải chấp nhận một thỏa thuận dàn xếp trong cuộc chiến.
Một quan chức Nhà Trắng cho biết không có thay đổi nào đối với các dịch vụ internet vệ tinh tại Ukraine. Hôm thứ Sáu, ông Trump khẳng định bất kỳ thay đổi nào "không phải do tôi".
Tuy nhiên, một ngày sau đó, Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết tốc độ truy cập Starlink tại Ukraine "đã có lúc bị chậm lại" nhưng đã được khôi phục.
Starshield là phiên bản dành cho quân sự của dịch vụ internet vệ tinh Starlink do Elon Musk phát triển. Các quốc gia châu Âu chi trả cho quyền truy cập của Ukraine vào hệ thống này; một số đơn vị quân đội Ukraine sử dụng nó để điều khiển máy bay không người lái (drone), trong khi các đơn vị khác dựa vào kết nối Starlink thông thường để liên lạc.
Ông Musk từng tuyên bố rằng Lầu Năm Góc là bên kiểm soát Starshield. Tuy nhiên, ông Rubio lại cho biết SpaceX – công ty của ông Musk – mới là đơn vị quyết định quyền truy cập vào cả Starlink lẫn Starshield.
