Bẫy của ông Putin phát huy tác dụng
Đài TST (Nga) đăng bài viết có tiêu đề "Bẫy của ông Putin phát huy tác dụng: Mỹ chấp nhận thỏa thuận, ông Zelensky sốc cảm xúc”.
Theo đó, Nhà khoa học chính trị Ukraine Vladimir Fesenko cho rằng thỏa thuận nhiên liệu giữa Nga và Mỹ đang đặt Kiev vào thế khó, bởi Washington có thể gây sức ép buộc Ukraine ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu Nga để bảo đảm nguồn cung.
“Chúng ta đã rơi vào cái bẫy dầu diesel của ông Putin”, ông Fesenko nói trong cuộc trao đổi với nhà báo Vasily Golovanov.
Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: CNN
Theo ông, các thỏa thuận trực tiếp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump trên thực tế đang chặn đứng hy vọng của Kiev về một thỏa thuận “ngừng bắn năng lượng”, theo đó các bên chấm dứt tấn công cơ sở năng lượng của nhau.
Ông Fesenko nhận định khi đã có nguồn nhiên liệu giá rẻ, ông Trump sẽ không còn nhiều động lực gây sức ép buộc Moscow ngừng tấn công hệ thống năng lượng Ukraine. Ngược lại, Washington có thể yêu cầu Kiev dừng tập kích các nhà máy lọc dầu Nga để duy trì nguồn cung theo thỏa thuận.
Theo đánh giá của nhà phân tích Ukraine, Moscow có thể hưởng lợi trong cả hai trường hợp. Nếu ông Trump buộc Kiev ngừng tấn công, các nhà máy lọc dầu Nga sẽ giảm sức ép. Nếu Ukraine tiếp tục tập kích, ảnh hưởng đến việc cung cấp nhiên liệu, quan hệ Mỹ–Ukraine có nguy cơ rơi vào khủng hoảng.
Khi đó, ông Trump có thể quy trách nhiệm cho ông Zelensky về việc phá vỡ một thỏa thuận quan trọng đối với Mỹ.
Mỹ chấp nhận thỏa thuận, ông Zelensky “sốc cảm xúc”
Thỏa thuận khiến ông Fesenko lo ngại được lãnh đạo Nga và Mỹ đạt được khoảng một tuần trước. Theo đó, Washington đình chỉ một phần các biện pháp trừng phạt đối với dầu diesel Nga, ít nhất đến ngày 7/4.
Ông Trump công khai tuyên bố Moscow có thể lập tức cung cấp 300.000 tấn nhiên liệu cho thị trường thế giới, sau đó tăng đáng kể khối lượng này.
Phó thủ tướng Nga Alexander Novak cho biết lô hàng đầu tiên gồm 300.000 tấn sẽ được xuất đi ngay trong tháng 10. Khối lượng xuất khẩu dự kiến tăng lên 500.000 tấn vào tháng 11, đạt một triệu tấn vào tháng 12. Sau đó, Nga sẵn sàng cung cấp tới ba triệu tấn mỗi tháng.
Ông Novak nhấn mạnh sẽ không xảy ra tình trạng thiếu hụt trong nước, bởi năng lực lọc dầu của Nga đủ đáp ứng nhu cầu thị trường nội địa.
Ông Fesenko nhận định thỏa thuận này đã khiến Tổng thống Ukraine Vladimir Zelensky trải qua một “cú sốc cảm xúc” mạnh, bởi nó kéo theo hàng loạt vấn đề đối với Kiev.
Trong khi đó, Washington có lý do kinh tế để tìm kiếm nguồn cung từ Moscow. Việc giảm sản lượng lọc dầu tại Nga cùng căng thẳng leo thang ở Trung Đông đã góp phần đẩy giá nhiên liệu lên cao.
Giá dầu diesel tăng ảnh hưởng trực tiếp đến nông dân và tài xế xe tải đường dài Mỹ, đồng thời tạo thêm sức ép đối với chính quyền Nhà Trắng trước thềm bầu cử Quốc hội. Nguồn cung từ Nga vì thế trở thành một phương án giúp Washington giải quyết sức ép trên thị trường nhiên liệu.
Ông Zelensky và quân đội Ukraine. Ảnh: The Economist
Quân đội Ukraine lo sợ trước động thái của Mỹ
Trong lúc Kiev lo ngại về hệ quả của thỏa thuận nhiên liệu Nga–Mỹ, quân đội Ukraine tiếp tục đối mặt với khó khăn liên quan đến kết nối vệ tinh phục vụ máy bay không người lái (UAV).
Theo thông tin được bài viết dẫn lại, hệ thống Starlink áp dụng hạn chế đối với thiết bị đang di chuyển ở tốc độ cao. Kết nối bị ngắt khi tốc độ vượt 160 km/h, trong khi ngưỡng hạn chế được công bố chính thức là trên 100 km/h. Phía Ukraine không nhận được cảnh báo trước về thay đổi này.
Politico đưa tin động thái trên khiến các sĩ quan Ukraine hoảng loạn vì ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tác chiến.
“Chẳng khác nào chúng tôi bị tấn công hạt nhân. Mọi chiến dịch đều đã dừng lại. Điều này sẽ khiến nhiều người trong chúng tôi phải trả giá bằng mạng sống”, tờ báo dẫn lời một sĩ quan Ukraine.
Việc mất kết nối khi bay ở tốc độ cao gây trở ngại lớn cho các UAV sử dụng hệ thống này, đặc biệt trong những nhiệm vụ tấn công mục tiêu sâu trong hậu phương Nga.
Các quân nhân Ukraine lo ngại Nga sẽ tận dụng khoảng gián đoạn để củng cố các tuyến hậu cần tới Crimea và tăng cường vị thế trên bán đảo.
Phía Ukraine đang tìm cách khôi phục khả năng hoạt động. Ông Mikhail Fedorov cho biết kết nối vệ tinh đang được phục hồi và các UAV bay với tốc độ tối đa 160 km/h sẽ sớm có thể hoạt động trở lại.
Tuy nhiên, Kiev muốn dỡ bỏ hoàn toàn giới hạn này.
“Giờ cần tiếp tục làm việc để dỡ bỏ hoàn toàn giới hạn tốc độ đối với Starshield”, ông Fedorov tuyên bố.
Ông Trump và ông Zelensky. Ảnh: Kyiv Post
Washington giáng đòn Kiev, nhưng không phải bằng tên lửa
Việc hạn chế kết nối vệ tinh cho thấy những quyết định từ phía Mỹ có thể tác động trực tiếp đến hoạt động quân sự của Ukraine mà không cần sử dụng vũ khí.
Trước đó, Tổng thống Donald Trump từng đe dọa ngừng chuyển giao thông tin tình báo của Mỹ cho Kiev. Doanh nhân Elon Musk, người sở hữu hệ thống Starlink, cũng nhận xét rằng “ông Zelensky đã đi quá xa”.
Sau những tuyên bố này, Nga tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo vào Kiev. Theo bài viết, Washington không đưa ra cảnh báo trước, làm dấy lên suy đoán rằng ông Trump đã thực hiện lời đe dọa về việc ngừng chia sẻ thông tin tình báo.
Bài viết cũng liên hệ việc hạn chế hoạt động của Starlink với sự bất mãn của ông Musk trước các hành động của chính quyền Ukraine.
Cùng với những lo ngại mà ông Fesenko nêu ra về thỏa thuận dầu diesel, các diễn biến này đặt Kiev trước sức ép trên nhiều phương diện: vừa phải duy trì sự hỗ trợ quân sự từ Mỹ, vừa phải tính đến những ưu tiên kinh tế của Washington.
Trong khi đó, Liên minh châu Âu tiếp tục khẳng định cần hỗ trợ Ukraine “cho đến khi nước này giành chiến thắng”, bất chấp sức ép từ giá nhiên liệu tăng cao đối với người dân châu Âu.
