Tờ South China Morning Post (SCMP) đưa tin, Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) cầm quyền đã sửa đổi quy trình nhân sự của mình nhằm tìm kiếm những cán bộ trong sạch và dày dạn kinh nghiệm trước thềm cuộc cải tổ lãnh đạo lớn tại Trung Quốc vào năm tới.
Các quy tắc mới đã được đưa vào một nghị quyết được thông qua tại Hội nghị toàn thể lần thứ 5 của Ban Chấp hành Trung ương ĐSCTQ khóa 20 hôm 29/10 và được hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã của Trung Quốc công bố hôm 1/11.
Tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình phát biểu tại Hội nghị toàn thể lần thứ năm của Ban Chấp hành Trung ương ĐCSTQ khóa 20 ở Bắc Kinh hôm 29/10. Ảnh: Tân Hoa Xã
Các nhà phân tích cho rằng, khi các cuộc cải tổ cấp tỉnh và cấp bộ bắt đầu trước thềm Đại hội ĐSCTQ khóa 21, Hội nghị toàn thể lần thứ năm của Ban Chấp hành Trung ương ĐCSTQ khóa 20 đã phát đi một thông điệp rõ ràng: Bắc Kinh cần những người có khả năng quản lý khủng hoảng đã được kiểm chứng chứ không phải những quan chức chạy theo bằng cấp để dẫn dắt nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vượt qua khó khăn.
Cuộc cải tổ nhân sự diễn ra vào thời điểm nhạy cảm đối với Bắc Kinh. Các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc đang nỗ lực khôi phục niềm tin của người tiêu dùng trong nước, giảm thiểu rủi ro nợ của chính quyền địa phương và ổn định lĩnh vực bất động sản đang bị tổn thương, đồng thời đối mặt với sự phong tỏa về địa chính trị và công nghệ do Washington dẫn đầu.
Phải từ bỏ các tiêu chuẩn thăng tiến giáo điều
Bản kế hoạch chính sách về "một số vấn đề trọng điểm liên quan đến việc kiên trì thực hiện quyền tự quản toàn diện và nghiêm túc của ĐCSTQ" kêu gọi xây dựng "đội ngũ cán bộ chất lượng cao có khả năng gánh vác sứ mệnh phục hưng đất nước [Trung Quốc]".
Văn kiện của Hội nghị toàn thể lần thứ 5 chỉ thị rằng phải đánh giá cán bộ dựa trên thành tích của họ trong "những thời điểm quan trọng và khi đối mặt với những thách thức khó khăn".
Quan trọng hơn, văn kiện này chỉ đạo các bộ phận nhân sự của ĐCSTQ phải từ bỏ các tiêu chuẩn thăng tiến giáo điều; cán bộ không được đánh giá chỉ dựa trên "tuổi tác, bằng cấp học vấn hoặc thâm niên".
Văn kiện cảnh báo không được bổ nhiệm chỉ nhằm mục đích đáp ứng chỉ tiêu nhân khẩu học trong đội ngũ lãnh đạo mà bỏ qua năng lực cá nhân, hoặc dựa vào bằng cấp trên giấy tờ mà bỏ qua kỹ năng giải quyết vấn đề thực tiễn.
Nghị quyết của hội nghị cũng kêu gọi thực thi nghiêm ngặt giới hạn nhiệm kỳ để các chức vụ lãnh đạo và nhiệm vụ chính thức không bị thay đổi liên tục.
Hội nghị toàn thể lần thứ 5 cũng kêu gọi siết chặt kiểm tra lý lịch trước khi thăng chức cho các cán bộ. Việc kiểm tra sẽ yêu cầu công khai quan hệ gia đình và tài sản cá nhân, được sự chấp thuận từ các nhà điều tra chống tham nhũng và đánh giá bất kỳ tiền sử bị cảnh cáo kỷ luật hoặc khiếu nại nào của người dân.
Trong khi ĐCSTQ phải duy trì một cơ cấu thế hệ lành mạnh bao gồm các quan chức lớn tuổi, trung niên và trẻ tuổi – cũng như phát triển đội ngũ cán bộ nữ, thành viên các nhóm dân tộc thiểu số và các nhân vật không thuộc đảng – thì Hội nghị toàn thể lần thứ 5 cảnh báo không nên hạ thấp tiêu chuẩn bổ nhiệm chỉ để đạt được sự cân bằng về cấu trúc trên giấy tờ.
Để loại bỏ chủ nghĩa bè phái, Hội nghị toàn thể lần thứ 5 nhắc lại lập trường không khoan nhượng đối với "vòng tròn nhỏ", mạng lưới bảo trợ, chủ nghĩa gia đình trị và việc mua bán chức vụ. Hội nghị cam kết sẽ buộc các bộ phận nhân sự phải chịu trách nhiệm nghiêm khắc.
Văn kiện của Hội nghị toàn thể lần thứ 5 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa 20 chỉ thị rằng phải đánh giá cán bộ dựa trên thành tích của họ trong "những thời điểm quan trọng và khi đối mặt với những thách thức khó khăn". Ảnh: Tân Hoa Xã
"Yêu cầu tất yếu"
Trong một bản ghi nhớ kèm theo được công bố hôm 1/11, Tổng bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho biết quyết định dành hội nghị toàn thể cho quản trị đảng là một "yêu cầu tất yếu" để bảo vệ sự thuần khiết về tư tưởng và đảm bảo sự lãnh đạo lâu dài của ĐCSTQ.
Bản ghi nhớ cũng tiết lộ rằng ông Tập đích thân dẫn đầu nhóm chuyên gia cấp cao soạn thảo văn kiện này, cùng với các thành viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị ĐCSTQ Vương Hỗ Ninh, Thái Kỳ và Trưởng ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương ĐCSTQ Lý Hi. Nhóm này chính thức bắt đầu làm việc từ đầu tháng 2/2026.
Ông Tập nhấn mạnh sự chuyển đổi thế hệ quan trọng trong một trong những đảng chính trị lớn nhất thế giới, lưu ý rằng ngày càng nhiều cán bộ và đảng viên ĐCSTQ sinh ra sau khi bắt đầu kỷ nguyên cải cách và mở cửa tại Trung Quốc vào cuối năm 1978. Mặc dù bộ máy cán bộ chủ chốt vẫn vững mạnh, ông Tập cho biết "nhiều mối nguy hiểm và vấn đề tiềm ẩn" vẫn còn tồn tại.
"Đặc biệt, các vấn đề về tư tưởng không trong sạch, tổ chức không trong sạch và hành vi không trong sạch vẫn chưa được giải quyết tận gốc, trong khi các vấn đề mới tiếp tục xuất hiện", ông cảnh báo, đồng thời cho rằng cần phải tự kiểm điểm không ngừng để đảm bảo ĐCSTQ "không bao giờ thay đổi bản chất, màu sắc hay hương vị của mình".
Xie Maosong - nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc gia thuộc Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc) - cho biết Bắc Kinh từ lâu đã nhận thấy vấn đề với "những người chỉ biết tô vẽ lý lịch, những người thăng tiến nhanh chóng nhưng chưa được kiểm chứng để lấp đầy những hạn ngạch tuổi tác vốn quá khắt khe, và những kẻ nịnh hót, tâng bốc", nên đang tìm cách ưu tiên những nhà quản lý dày dạn kinh nghiệm, đã được luân chuyển và có thành tích tốt trong nhiều lĩnh vực khác nhau.
"Trước đây, một số cán bộ được đưa vào lộ trình luân chuyển và thăng tiến nhanh hơn", Xie nói. "Điều này đã khuyến khích các quan chức theo đuổi các dự án phù phiếm ngắn hạn, được tài trợ bằng nợ nần thay vì hoàn thành các cải cách cơ cấu khó khăn, khiến cho người kế nhiệm phải dọn dẹp một mớ hỗn độn."
Nhà nghiên cứu này mô tả cuộc cải cách toàn diện về quản lý nguồn nhân lực của ĐCSTQ là một "trụ cột chính" khác trong tư tưởng xây dựng đảng của ông Tập.
"Cùng với chiến dịch chống tham nhũng được thực hiện sau khi sai phạm xảy ra, cùng các biện pháp siết chặt kỷ luật và quy định ứng xử của ĐCSTQ, quy trình mới (bao gồm các khâu tuyển dụng, đánh giá, lựa chọn và bổ nhiệm cán bộ ngay từ giai đoạn đầu) đã tạo nên một quy trình hoàn thiện hơn, giúp cán bộ 'không dám, không thể và không muốn tham nhũng'", Xie nói thêm.
