Sáng 10/6, UBND TPHCM tổ chức Hội nghị lấy ý kiến góp ý của các tỉnh, thành miền Đông Nam bộ và Đồng bằng sông Cửu Long về Dự thảo dự án Luật Đô thị đặc biệt nhằm kiến tạo một mô hình quản trị và liên kết vùng minh bạch, hiệu quả cho tương lai.
Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh TPHCM là đô thị đặc biệt, đầu tàu kinh tế và là động lực có sức lan tỏa lớn của cả nước. Tuy nhiên, vị thế này chỉ thực sự phát huy khi TPHCM gắn bó hữu cơ với các địa phương lân cận trong một không gian phát triển chung. Việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt không chỉ tạo khung pháp lý riêng cho TPHCM mà hướng tới việc kiến tạo mô hình quản trị vùng bứt phá.
Dự thảo dự án Luật Đô thị đặc biệt bản mới nhất gồm 9 chương và 46 điều, quy định toàn diện về vị trí, vai trò, cơ chế, thẩm quyền và trách nhiệm quản lý phát triển. Dự thảo xác định Đô thị đặc biệt là đô thị tầm quốc tế, phát triển theo mô hình đa cực, có kết cấu hạ tầng và quản trị thông minh. Đô thị đặc biệt đóng vai trò là trung tâm điều phối mô hình quản trị, là hạt nhân của Vùng Đô thị đặc biệt và là cực đổi mới sáng tạo, hội nhập quan trọng. Đây là định vị mới, đặt TPHCM trong tương quan và trách nhiệm dẫn dắt, kết nối toàn vùng thay vì bó hẹp trong địa giới hành chính.
Nội dung liên kết phát triển vùng được quy định tập trung tại Chương VII của Dự thảo Luật. Lần đầu tiên, khái niệm “Vùng Đô thị đặc biệt” được xác lập, bao gồm TPHCM và các tỉnh, thành phố có địa giới hành chính liền kề. Dự thảo đặt ra các mục tiêu, nguyên tắc liên kết cụ thể về cơ chế đầu tư, quản lý các dự án liên kết phát triển vùng, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu trên phạm vi toàn vùng.
Lãnh đạo UBND TPHCM nhận định nhiều điểm nghẽn lớn nhất của khu vực hiện nay đều mang tính liên vùng như hạ tầng giao thông kết nối, đường Vành đai, cao tốc, hệ thống cảng biển, logistics, xử lý ô nhiễm lưu vực sông và ứng phó biến đổi khí hậu. Những vấn đề này không thể giải quyết đơn lẻ bởi một địa phương. Việc thiếu cơ chế điều phối đủ mạnh là nguyên nhân khiến nhiều dự án quan trọng triển khai chậm, thiếu đồng bộ trong thời gian qua.
Cơ chế liên kết vùng trong Luật Đô thị đặc biệt được kỳ vọng tạo lập một phương thức phối hợp minh bạch, hiệu quả trên nguyên tắc bình đẳng, cùng có lợi. Sự phát triển mạnh mẽ của TPHCM sẽ là động lực kéo theo sự đi lên của cả vùng, ngược lại một vùng kết nối chặt chẽ sẽ là bệ đỡ vững chắc để TPHCM vươn tầm khu vực và quốc tế. Khi được Quốc hội thông qua, Luật Đô thị đặc biệt sẽ trở thành nền tảng pháp lý quan trọng định hình mô hình quản trị đại đô thị và liên kết vùng trong giai đoạn phát triển mới.