Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, công tác giám sát hiệu quả sử dụng vốn ngân sách nhà nước trong các dự án đầu tư công tại các địa phương đang ngày càng được siết chặt. Tại địa bàn TP Đồng Nai, sự chú ý của dư luận đang đổ dồn vào một gói thầu xây dựng hạ tầng giao thông quy mô hơn 6,6 tỷ đồng.

Gói thầu này áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi công khai trên mạng nhưng chỉ số tiết kiệm đạt được sau khi phê duyệt lại ở mức khiêm tốn. Việc gói thầu chỉ có duy nhất một nhà thầu tham dự bộc lộ những điểm cần được cơ quan quản lý chuyên ngành tiến hành giám sát chặt chẽ nhằm bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng và tối ưu hóa ngân sách công.

Toàn cảnh Gói thầu số 04 tại phường Trấn Biên, TP Đồng Nai

Dữ liệu công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, công trình Đường kết nối đường Huỳnh Văn Nghệ và đường ven sông Đồng Nai (đường Nguyễn Bỉnh Khiêm nối dài) do UBND phường Trấn Biên làm chủ đầu tư và giao cho Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp phường Trấn Biên chịu trách nhiệm trực tiếp đại diện mời thầu và quản lý thực hiện.

Hồ sơ từ quyết định phê duyệt xác định Gói thầu số 04: Xây lắp (thi công hạng mục giao thông, thoát nước, cấp nước, điện chiếu sáng, điện di dời và đèn tín hiệu giao thông cùng chi phí bảo đảm an toàn giao thông) có mã số thông báo mời thầu IB2600346310. Giá dự toán của gói thầu được duyệt sau khi điều chỉnh, bổ sung là 6.662.441.767 đồng.

Đến ngày 18/07/2026, thông qua Quyết định số 250/QĐ-TTDVTH do Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp phường Trấn Biên là ông Trần Khắc Thiết ký ban hành, đơn vị trúng thầu đã chính thức được phê duyệt. Đó là Liên danh thi công kết nối đường ven sông, bao gồm Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Vận tải Đông Bắc đóng vai trò thành viên đứng đầu liên danh chính và Công ty TNHH MTV Xây lắp điện 689 làm thành viên liên danh phụ. Giá trúng thầu được duyệt là 6.462.568.587 đồng.

Bằng nghiệp vụ đối chiếu toán học, gói thầu mang lại số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước là 199.873.180 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm đạt 3%.

Tần suất cạnh tranh thấp và bài toán tối ưu hóa ngân sách

Điểm đáng chú ý tại Gói thầu số 04 không chỉ nằm ở con số tiết kiệm 3% mà còn nằm ở tần suất cạnh tranh thực tế trong quá trình mở thầu. Dù gói thầu được phát hành rộng rãi qua mạng, tạo cơ hội tiếp cận công bằng cho mọi doanh nghiệp xây lắp trên toàn quốc, nhưng Biên bản mở thầu và Báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu số 94-BC/2026/CA do Công ty TNHH Tư vấn Đấu thầu Cát An lập lại ghi nhận chỉ có duy nhất Liên danh thi công kết nối đường ven sông nộp hồ sơ.

Việc thiếu vắng hoàn toàn các đối thủ cạnh tranh đã biến cuộc đấu thầu rộng rãi trở thành nơi nhà thầu dễ dàng vượt qua các bước thẩm định hợp lệ, năng lực, kinh nghiệm, kỹ thuật và tài chính quy định trong E-HSMT để trúng thầu với mức giá không vấp phải bất kỳ sự cạnh tranh nào.

Cần làm rõ tính cạnh tranh trong khâu lập hồ sơ mời thầu

Đánh giá dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích, nguyên tắc cốt lõi của hoạt động đấu thầu sử dụng vốn công được quy định chặt chẽ từ Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 đến Luật sửa đổi số 90/2025/QH15 là phải bảo đảm tính cạnh tranh công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế.

Luật sư Nguyễn Văn Lập nhấn mạnh, khi một gói thầu xây lắp giá trị lớn đấu thầu rộng rãi qua mạng nhưng chỉ có một liên danh nhà thầu tham gia, đây là một điểm nghẽn trong khâu thẩm định cần được mổ xẻ làm rõ. Mặc dù hệ thống pháp luật hiện hành không nghiêm cấm việc một gói thầu rộng rãi chỉ có một nhà thầu tham dự, nhưng khi tình trạng này xuất hiện ở những gói thầu có quy mô đầu tư công lên tới hàng tỷ đồng, dư luận hoàn toàn có quyền đặt câu hỏi. Cơ quan chức năng cần rà soát lại toàn bộ quá trình lập hồ sơ mời thầu E-HSMT của chủ đầu tư và đơn vị tư vấn xem có tồn tại các tiêu chí đặc thù, các rào cản kỹ thuật hay yêu cầu nhân sự, thiết bị khắt khe bất thường nhằm hạn chế nhà thầu khác tham gia, vi phạm quy định tại khoản 3 Điều 44 Luật Đấu thầu hay không.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 2:] Giải mã hệ sinh thái đấu thầu của Công ty Đông Bắc tại TP Đồng Nai