Một nhóm nghiên cứu từ Phòng thí nghiệm Robot Vũ trụ thuộc Đại học Malaga ở Tây Ban Nha, hợp tác với một số tổ chức châu Âu, đang thử nghiệm hệ thống ba robot nhằm mục đích khám phá các hang động dung nham trên Mặt Trăng và Sao Hỏa để cung cấp thông tin đáng tin cậy cho việc lựa chọn địa điểm xây dựng căn cứ trong tương lai.

Vốn dĩ, môi trường bề mặt Mặt Trăng vô cùng khắc nghiệt: thiếu bầu khí quyển và từ trường để bảo vệ, nó liên tục bị tấn công bởi ánh sáng mặt trời và tia vũ trụ. Nhiệt độ dao động mạnh giữa ngày và đêm, có thể lên tới khoảng 121°C vào ban ngày và giảm xuống -146°C vào ban đêm, thậm chí xuống đến -240°C ở các vùng cực bị che khuất vĩnh viễn.

Hơn nữa, vô số vi thiên thạch liên tục va chạm vào bề mặt, làm xói mòn địa hình giống như những cơn bão bụi tự nhiên. Để con người có thể sinh sống lâu dài, họ phải tìm nơi trú ẩn tự nhiên, thay vì phải chịu đựng các yếu tố khắc nghiệt ngoài trời kể trên.

Các hang động dung nham cung cấp chính xác sự bảo vệ này—những không gian ngầm do hoạt động núi lửa cổ đại để lại, giúp che chắn khỏi bức xạ, sự biến đổi nhiệt độ khắc nghiệt và tác động của vi thiên thạch.

Để kiểm chứng tính khả thi của những không gian ngầm này, nhóm nghiên cứu đã thiết kế một nhiệm vụ thám hiểm gồm bốn giai đoạn: Đầu tiên, các robot cùng nhau lập bản đồ khu vực xung quanh lối vào hang dung nham; sau đó, các phương tiện cảm biến được triển khai vào hang để thu thập dữ liệu sơ bộ; tiếp theo, các robot trinh sát xuống lối vào hang để khám phá địa hình bên trong; và cuối cùng, việc lập bản đồ 3D chi tiết được tiến hành.

Thậm chí, nhóm nghiên cứu đã đưa hệ thống ba robot này đến một hang động dung nham trên đảo núi lửa Lanzarote của Tây Ban Nha để thử nghiệm thực địa. Kết quả cho thấy nhiệm vụ tổng thể là khả thi và một đàn robot không đồng nhất vẫn có thể khám phá hang động dung nham một cách hiệu quả.

Nghiên cứu này cung cấp những hiểu biết quan trọng cho các sứ mệnh lên Mặt Trăng hoặc Sao Hỏa trong tương lai: hệ thống robot cộng tác tự động không chỉ có thể đánh giá sự phù hợp của các hang động ngầm để xây dựng căn cứ mà còn thúc đẩy công nghệ robot thám hiểm hành tinh. Nhóm nghiên cứu cho rằng, loại công nghệ này sẽ là một tài sản đáng kể cho các chuyến du hành vũ trụ dài hạn của nhân loại và việc sinh sống trên các hành tinh khác.