Thổ Nhĩ Kỳ vừa chính thức công bố mẫu tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) đầu tiên mang tên Yildirimhan, đánh dấu bước ngoặt lớn trong năng lực răn đe tầm xa của quốc gia thành viên NATO này.

Tên lửa được giới thiệu tại triển lãm quốc phòng SAHA 2026 ở Istanbul, trong sự chứng kiến của giới chức quân sự cấp cao. Theo thông tin từ Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ, Yildirimhan có tầm bắn lên tới khoảng 6.000 km, đủ khả năng vươn tới phần lớn châu Âu, Trung Đông, Bắc Phi và một phần châu Á.

Đây là lần đầu tiên Ankara bước vào “câu lạc bộ” các quốc gia sở hữu tên lửa liên lục địa - một năng lực vốn chỉ có ở số ít cường quốc quân sự.

Bước tiến lớn về công nghệ quân sự

Yildirimhan được phát triển bởi trung tâm nghiên cứu – phát triển thuộc Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ. Tên lửa sử dụng nhiên liệu lỏng (nitrogen tetroxide) cùng cấu hình 4 động cơ, cho phép tối ưu hóa lực đẩy và tải trọng.

Theo các nguồn công bố, tên lửa có thể đạt tốc độ lên tới Mach 25, mang đầu đạn nặng khoảng 3.000 kg - một con số đáng kể đối với vũ khí thông thường.

Khác với nhiều ICBM hiện đại sử dụng nhiên liệu rắn để tăng khả năng phản ứng nhanh, việc lựa chọn nhiên liệu lỏng cho thấy Ankara ưu tiên tải trọng lớn và tầm bắn xa, dù phải đánh đổi về thời gian chuẩn bị phóng.

Việc phát triển Yildirimhan phản ánh rõ tham vọng của Thổ Nhĩ Kỳ trong việc xây dựng nền công nghiệp quốc phòng tự chủ, giảm phụ thuộc vào công nghệ phương Tây.

Trong những năm gần đây, Ankara đã đẩy mạnh xuất khẩu vũ khí như UAV, hệ thống phòng không và tên lửa, coi đây là trụ cột trong chính sách đối ngoại. Các sản phẩm quốc phòng của nước này thường có giá cạnh tranh và đáp ứng tiêu chuẩn NATO.

Là thành viên NATO từ năm 1952 và sở hữu một trong những lực lượng quân sự lớn nhất liên minh, Thổ Nhĩ Kỳ đang tìm cách cân bằng giữa vai trò đồng minh và mục tiêu tự chủ chiến lược.

Tác động tới cán cân sức mạnh khu vực

Với tầm bắn 6.000 km, Yildirimhan có thể bao phủ một khu vực địa chiến lược rộng lớn, buộc các quốc gia trong phạm vi ảnh hưởng phải điều chỉnh hệ thống phòng thủ tên lửa và chiến lược an ninh.

Dù chưa có bằng chứng về việc tích hợp đầu đạn hạt nhân, khả năng mang tải trọng lớn của tên lửa vẫn giúp Thổ Nhĩ Kỳ tăng đáng kể sức mạnh răn đe thông thường.

Tuy nhiên, giới chuyên gia lưu ý rằng hiện chưa có thông tin về các cuộc thử nghiệm bay độc lập, khiến mức độ sẵn sàng chiến đấu của hệ thống vẫn là dấu hỏi lớn.

Sự xuất hiện của một hệ thống ICBM do chính một thành viên NATO phát triển có thể đặt ra nhiều vấn đề nhạy cảm trong liên minh, đặc biệt liên quan tới kiểm soát vũ khí và cân bằng chiến lược.

Dù không vi phạm trực tiếp các quy định quốc tế về phát triển nội địa, chương trình này có thể làm gia tăng tranh luận về vai trò và mức độ tự chủ quân sự của các quốc gia trong NATO.

Trong bối cảnh khu vực Trung Đông và châu Âu vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn, việc Thổ Nhĩ Kỳ bước vào lĩnh vực tên lửa liên lục địa được xem là một tín hiệu chiến lược đáng chú ý, có thể định hình lại cán cân sức mạnh trong những năm tới.