Facebook đang trở thành tâm điểm tranh luận khi nhiều người dùng tại Việt Nam và một số quốc gia phản ánh rằng chỉ cần nhập từ khóa phổ biến bắt đầu bằng chữ “V” trên thanh tìm kiếm, hệ thống đã trả về hàng loạt video chứa nội dung người lớn thay vì những kết quả liên quan như thông thường.
Điều khiến sự việc gây chú ý hơn là trên ứng dụng di động, các video này có thể tự động phát kèm âm thanh ngay khi xuất hiện, tạo nên nhiều tình huống khó xử cho người dùng ở nơi làm việc hoặc khi sử dụng thiết bị trước mặt trẻ nhỏ.
Đây không phải lần đầu tiên công cụ tìm kiếm của Facebook xuất hiện lỗ hổng tương tự, bởi trước đó người dùng từng phát hiện chỉ cần gõ một số ký tự đơn lẻ là hệ thống cũng đề xuất nhiều nội dung nhạy cảm không phù hợp với tiêu chuẩn cộng đồng.
Theo các chuyên gia công nghệ, nguyên nhân không hoàn toàn đến từ lỗi thuật toán mà xuất phát từ những thủ thuật tinh vi của giới spammer nhằm qua mặt hệ thống kiểm duyệt tự động bằng cách ngụy trang nội dung người lớn dưới vỏ bọc của các video lành mạnh.
Một trong những chiêu thức phổ biến nhất là chèn đoạn giới thiệu dài vài giây với nội dung vô hại như nấu ăn, phim hoạt hình hoặc video hài hước để đánh lừa AI kiểm duyệt trước khi chuyển sang phần nội dung nhạy cảm phía sau.
Ngoài ra, các đối tượng còn chỉnh sửa nhẹ video bằng cách thay đổi màu sắc, âm thanh, lật khung hình hoặc thêm các lớp phủ mờ nhằm phá vỡ cơ chế nhận diện “dấu vân tay số”, khiến hệ thống khó xác định đây là nội dung đã từng bị cấm trước đó.
Bên cạnh các thủ thuật kỹ thuật, việc Facebook ngày càng ưu tiên mô hình khám phá nội dung dựa trên mức độ tương tác thay vì chỉ dựa vào từ khóa cũng vô tình tạo điều kiện để những video gây sốc, kích thích tò mò hoặc có tỷ lệ giữ chân người xem cao được phân phối rộng hơn.
Sự cố lần này cho thấy cuộc đua giữa thuật toán kiểm duyệt của Meta và những người tìm cách lách luật vẫn chưa có hồi kết, đồng thời đặt ra thách thức lớn cho các nền tảng mạng xã hội trong việc cân bằng giữa tăng trưởng tương tác và đảm bảo môi trường nội dung an toàn cho người dùng.
