Sự sống trên Trái Đất đã tồn tại từ 3,5 đến 4 tỷ năm tuổi, nhưng vũ trụ đã 13,8 tỷ năm tuổi. Liệu vũ trụ có phải là một vùng đất hoang vắng không có sự sống nào trong 10 tỷ năm đầu tiên? Sự sống đầu tiên trong vũ trụ xuất hiện khi nào?
Các dạng sống mà chúng ta quen thuộc đều dựa trên chuỗi carbon và không thể tồn tại nếu thiếu oxy và nước lỏng; chúng có thể được gọi là "sự sống dựa trên carbon".
Trong cả khoa học thực nghiệm nghiêm túc và khoa học viễn tưởng, khả năng tồn tại các dạng sống khác thường được đề cập đến, chẳng hạn như những dạng sống dựa trên silic thay vì carbon, hoặc những dạng sống sử dụng metan thay vì nước.
Người ta thường tin rằng các yếu tố cấu thành sự sống bắt nguồn từ các vì sao, và sẽ không có sự sống nếu không có các vì sao, vì vậy sự ra đời của sự sống hẳn phải diễn ra sau sự hình thành của các vì sao.
Tuy nhiên, nghiên cứu mới nhất cho thấy một dạng sự sống nào đó có thể đã xuất hiện chỉ vài giây sau Vụ nổ lớn Big Bang, nhưng chúng ta khó có thể hình dung chúng trông như thế nào. Một số nhà vật lý đưa ra giả thuyết rằng trong những khoảnh khắc đầu tiên của Vụ nổ lớn Big Bang, đã tồn tại những lực tự nhiên cực kỳ bất thường trong vũ trụ có thể hỗ trợ sự phát triển của các cấu trúc phức tạp, từ đó tạo ra sự sống.
Những cấu trúc này có thể là những chuỗi vũ trụ, đủ phức tạp để lưu trữ thông tin và sở hữu nguồn năng lượng dồi dào để tự sao chép và tiến hóa. Tuy nhiên, những dạng sống cực đoan như vậy có thể hoàn thành chu kỳ sinh, lão, bệnh và tử trong một khoảng thời gian cực ngắn, có thể chưa đến một giây.
