Phát hiện cụm sao non trẻ ở rìa Dải Ngân hà

Các nhà khoa học Trung Quốc phát hiện ra một cụm sao non trẻ ở rìa Dải Ngân hà, làm đảo lộn những hiểu biết của chúng ta về sự hình thành sao.

Theo CCTV, các nhà nghiên cứu từ Khoa Thiên văn học thuộc Đại học Sư phạm Tây Hoa (Trung Quốc) đã ghi lại được một vụ va chạm vũ trụ kinh hoàng ở rìa Dải Ngân hà, cách Trái đất 45.000 năm ánh sáng, và phát hiện ra một cặp "cụm sao non trẻ" chỉ khoảng mười triệu năm tuổi.

Từ lâu, các nhà thiên văn học đã quan sát thấy những đám mây khí khổng lồ lạ ở vùng rìa của Dải Ngân hà, được gọi là "những đám mây tốc độ cao", chúng lao về phía vành đĩa Dải Ngân hà với tốc độ cực kỳ cao. Bởi vì chỉ có khí được quan sát thấy trong những đám mây này, và chưa từng tìm thấy bất kỳ ngôi sao nào, nên chúng được coi là "vùng cấm" cho sự hình thành sao.

anh-chup-man-hinh-2026-06-01-081955.png
Các nhà khoa học Trung Quốc phát hiện ra một cụm sao non trẻ ở rìa Dải Ngân hà, làm đảo lộn những hiểu biết của chúng ta về sự hình thành sao. Ảnh: @Đại học Sư phạm Tây Hoa.

Tuy nhiên, nghiên cứu của nhóm các nhà khoa học thuộc Đại học Sư phạm Tây Hoa đã hoàn toàn đảo ngược hiểu biết này. Nghiên cứu cho thấy rằng, khi đám mây khí khổng lồ này va chạm mạnh với rìa của Dải Ngân hà, lực va chạm cực lớn đã nén khí đến mức cực độ, gây ra phản ứng dây chuyền va chạm và nén bên trong đám mây khí tốc độ cao.

Kỳ diệu thay, cuộc va chạm này tạo ra cụm sao mới, họ đặt tên là cụm sao Emei. Đây cũng là lần đầu tiên trong lịch sử khoa học nhân loại tìm thấy bằng chứng thuyết phục về sự hình thành sao trong một đám mây khí tốc độ cao như vậy.

Cụm sao trẻ Emei cực kỳ trẻ trên thang tuổi vũ trụ, chỉ khoảng mười triệu năm tuổi, giống như những đứa trẻ sơ sinh. Việc phát hiện ra chúng có ý nghĩa khoa học sâu sắc, không chỉ khẳng định khả năng hình thành sao trong điều kiện khắc nghiệt, mà quan trọng hơn, còn cho thấy rằng Dải Ngân hà không phải là một hệ thống khép kín, bất biến.

Mời Quý Độc Giả cùng xem video: “Phát hiện quan trọng trong quá trình khai quật khảo cổ tại Di chỉ Mái đá Ngườm”. Nguồn video: @Báo và Phát thanh Truyền hình Thái Nguyên.

Cận cảnh 'cụm sao sơ sinh' màu xanh hiếm gặp

Mới đây, các chuyên gia Trung Quốc thông báo phát hiện một cặp "cụm sao sơ sinh" màu xanh hiếm gặp nằm cách Trái đất khoảng 45.000 năm ánh sáng.

saooo-1.jpg
Trong nghiên cứu được công bố trực tuyến trên tạp chí Nature Astronomy, các chuyên gia thuộc Trường Vật lý và Thiên văn học, Đại học Sư phạm Tây Hoa (Trung Quốc) cho hay mới phát hiện một cặp “cụm sao sơ sinh” màu xanh nằm ở rìa Dải Ngân Hà, cách Trái đất khoảng 45.000 năm ánh sáng. Ảnh: NASA/JPL-Caltech/2MASS.
saooo-2.jpg
Cặp “cụm sao sơ sinh” màu xanh mới phát hiện được các chuyên gia đặt tên là Emei-1 và Emei-2. Ảnh: universetoday.com.

Các thiên hà tí hon từng soi sáng "thời kỳ đen tối" của vũ trụ

Kính viễn vọng không gian James Webb đã thực hiện một khám phá đột phá: Đó là việc tìm thấy các thiên hà tí hon từng soi sáng "thời kỳ đen tối" của vũ trụ.

Trong vũ trụ sơ khai, từng có một "kỷ nguyên đen tối" bí ẩn khi vũ trụ bị bao phủ bởi một lớp khí hydro trung tính dày đặc, khiến ánh sáng khó xuyên qua. Giai đoạn quan trọng này trong quá trình tiến hóa vũ trụ đã là trọng tâm nghiên cứu của các nhà thiên văn học trong nhiều thập kỷ.

Giờ đây, nhờ khả năng quan sát vượt trội của Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST), các nhà khoa học đã đạt được một bước đột phá, phát hiện ra rằng những thiên hà nhỏ bé, rực rỡ có thể đã đóng vai trò quan trọng trong việc xua tan màn sương mù này và thắp sáng lại ánh sáng trong vũ trụ sơ khai.

Dải Ngân hà từng 'nuốt gọn' một thiên hà khác?

Một nhóm sao có những đặc điểm bất thường, nhiều khả năng là tàn tích của một thiên hà lùn từng bị Dải Ngân hà "nuốt chửng" vào khoảng 10 tỉ năm trước.

Dải Ngân hà (Milky Way) hay còn gọi là Thiên Hà, là thiên hà chứa Hệ Mặt trời của chúng ta có kích thước khá lớn. Nó đạt được kích thước như hiện nay trong suốt khoảng 13 tỷ năm tồn tại bằng cách "nuốt gọn" các thiên hà nhỏ hơn ở xung quanh.

Trong nghiên cứu mới công bố, các nhà thiên văn học cho biết đã tìm được một nhóm sao có những đặc điểm bất thường, nhiều khả năng là tàn tích của một thiên hà lùn từng bị Dải Ngân hà "nuốt chửng" vào khoảng 10 tỉ năm trước.