Vi sinh vật siêu bền có thể đã sống sót trên sao Hỏa

Các vi sinh vật siêu bền có thể đã sống sót sau vụ va chạm với sao Hỏa, mở ra khả năng truyền sự sống giữa các hành tinh.

Các nhà khoa học gần đây đã phát hiện ra rằng, một loại vi khuẩn cực kỳ bền bỉ có thể đã sống sót sau vụ va chạm thiên thạch dữ dội trên sao Hỏa, mở ra khả năng sự sống lan truyền giữa các hành tinh. Loại vi khuẩn này được đặt tên là “Deinococcus radiodurans”, nổi tiếng với khả năng chịu được bức xạ mạnh và điều kiện khô hạn khắc nghiệt, và giờ đây nó đã được chứng minh là có thể chịu được những va chạm cực mạnh.

Bề mặt sao Hỏa và Mặt Trăng chi chít những miệng hố do va chạm thiên thạch, chứng tỏ các hành tinh và mặt trăng vệ tinh thường xuyên bị bắn phá bởi đá vũ trụ. Những vụ va chạm dữ dội này không chỉ định hình lịch sử hành tinh mà còn có thể vận chuyển đá và thậm chí cả vi sinh vật từ thế giới này sang thế giới khác.

anh-chup-man-hinh-2026-06-08-080348.png
Một loại vi khuẩn có khả năng phục hồi đáng kinh ngạc có thể đã sống sót sau vụ va chạm thiên thạch dữ dội với sao Hỏa, mở ra khả năng sự sống có thể lan truyền giữa các hành tinh. Ảnh: @Technice).

Để kiểm chứng ý tưởng này, nhóm nghiên cứu đã tái tạo áp suất cao tức thời mà vi sinh vật trải qua trong các vụ va chạm. Dưới sự dẫn dắt của Lily Zhao và KT Ramesh, họ đặt vi khuẩn “Deinococcus radiodurans” giữa hai tấm thép và sau đó dùng một tấm thép thứ ba đập mạnh vào nó, tạo ra áp suất tức thời lên đến 3 GPa (khoảng 30.000 atm), mô phỏng các điều kiện khắc nghiệt của va chạm thiên thạch với đá trên sao Hỏa.

Kết quả thí nghiệm thật đáng ngạc nhiên. Dưới áp suất 2,4 GPa, một số màng tế bào bị vỡ, nhưng khoảng 60% vi khuẩn “Deinococcus radiodurans” vẫn sống sót. Nghiên cứu chỉ ra rằng, màng tế bào đàn hồi của vi khuẩn là chìa khóa giúp chúng chống lại sự nén ép cực độ. Hơn nữa, phân tích di truyền cho thấy, các vi sinh vật sống sót nhanh chóng chuyển sang chế độ sửa chữa sau tác động, ưu tiên sửa chữa các tổn thương tế bào. Khả năng điều chỉnh gen nhanh chóng này cho phép vi khuẩn “Deinococcus radiodurans” nhanh chóng phục hồi chức năng sau một tác động mạnh.

Nghiên cứu này cho thấy, vi khuẩn “Deinococcus radiodurans” có khả năng phục hồi tốt hơn so với suy nghĩ trước đây của các nhà khoa học. Nếu vi sinh vật thực sự có thể sống sót sau những "vụ phóng" dữ dội do va chạm thiên thạch gây ra, chúng có thể được các mảnh đá mang đi, di chuyển trong không gian từ hành tinh này sang hành tinh khác, tạo nên sự truyền tải sự sống giữa các hành tinh thực sự.

Khám phá này không chỉ thay đổi hiểu biết của chúng ta về khả năng phục hồi của sự sống, mà còn cung cấp những góc nhìn mới để khám phá nguồn gốc sự sống trên sao Hỏa và các hành tinh khác. Các nhà khoa học đang lên kế hoạch thực hiện các nghiên cứu sâu hơn về khả năng sống sót của các vi sinh vật khác nhau trong điều kiện va chạm khắc nghiệt để làm sáng tỏ cách sự sống lan truyền trong vũ trụ, và thậm chí có thể gieo mầm sự sống trong không gian giữa các vì sao.

Mời Quý Độc Giả cùng xem video: “Phát hiện mộ cổ niên đại khoảng 5.000 năm tại Trung Quốc”. Nguồn video: @VTV24.

Hình ảnh tuyệt đẹp từ tàu Mars Express về cỗ máy phun cát trên sao Hỏa

Tàu Mars Express gửi về hình ảnh tuyệt đẹp, cho thấy những cơn gió mạnh giống như một cỗ máy phun cát, đang tạo hình cho Hành tinh Đỏ.

Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA) đã chia sẻ một hình ảnh tuyệt đẹp được tàu vũ trụ Mars Express truyền về, tiết lộ hiện tượng “phun cát vũ trụ” mạnh mẽ ngay tại khu vực gần xích đạo sao Hỏa.

Vốn dĩ, thuật ngữ "phun cát" ban đầu dùng để chỉ việc sử dụng luồng khí áp suất cao trong công nghiệp để phun cát nhằm loại bỏ rỉ sét hoặc dùng để chạm khắc. Ở đây, nó được sử dụng như một phép ẩn dụ sinh động để mô tả quá trình gió mạnh mang theo các hạt cát trên sao Hỏa mài mòn và bào mòn các tảng đá trên bề mặt, tương tự như máy phun cát công nghiệp.

Khai thác tiểu hành tinh để xây dựng các thành phố trên sao Hỏa

Bằng cách khai thác các tiểu hành tinh gần Trái Đất, một "chuỗi cung ứng không gian" có thể được thiết lập để hỗ trợ căn cứ trên sao Hỏa, không cần vận chuyển vật liệu xây dựng và nhiên liệu từ Trái Đất.

Theo các báo cáo từ SciTechDaily và Daily Galaxy, các mô hình nghiên cứu liên quan chỉ ra rằng, các tiểu hành tinh rất giàu tài nguyên kim loại như sắt và niken. Trong tương lai, những tài nguyên này có thể được khai thác và xử lý sơ bộ bởi robot vũ trụ, trước khi vận chuyển đến quỹ đạo sao Hỏa hoặc bề mặt Mặt trăng để làm nguyên liệu thô cho việc xây dựng căn cứ và sản xuất thiết bị.

anh-chup-man-hinh-2026-06-04-130749.png
Tiểu hành tinh có thể trở thành trạm tiếp tế cho sao Hỏa? Các nhà khoa học đề xuất "chuỗi cung ứng khai thác không gian", có khả năng viết lại mô hình đổ bộ của con người lên Hành tinh Đỏ. Ảnh: @Technice.

Tàu vũ trụ MAVEN bay quanh sao Hỏa của NASA kết thúc sứ mệnh

Sau 6 tháng mất liên lạc, NASA tuyên bố tàu vũ trụ MAVEN bay quanh sao Hỏa chính thức dừng hoạt động.

NASA mới thông báo chấm dứt sứ mệnh của tàu thăm dò MAVEN sau 11 năm hoạt động. Lần cuối cùng Mạng lưới Không gian Sâu (DSN) của NASA nhận tín hiệu từ Maven là ngày 6/12/2025, trước khi tàu vũ trụ chạy bằng năng lượng Mặt trời này bay ra phía sau sao Hỏa. Theo dữ liệu đo từ xa, khi xuất hiện trở lại phía bên kia hành tinh, tàu MAVEN đã chuyển sang chế độ an toàn và quay mất kiểm soát, dẫn đến mất năng lượng. NASA nỗ lực thiết lập lại liên lạc với MAVEN suốt 6 tháng qua nhưng đều thất bại.

phiii-8.png
Tàu thăm dò MAVEN của NASA kết thúc sứ mệnh sau 11 năm hoạt động. Ảnh: NASA/Goddard/University of Colorado/Laboratory for Atmospheric and Space Physics.