Tập đoàn Toyota đang thay đổi cách tiếp cận thị trường Trung Quốc, trong đó có việc mở rộng hợp tác với các nhà cung cấp phụ tùng địa phương và giảm phụ thuộc vào mạng lưới cung ứng truyền thống của Nhật Bản. Động thái này nhằm cải thiện khả năng cạnh tranh về giá, rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm và từng bước giành lại thị phần từ các hãng xe Trung Quốc.
Phát biểu tại cuộc họp công bố kết quả kinh doanh hôm thứ 5 vừa qua, ông Yoichi Miyazaki, Phó chủ tịch điều hành Toyota, cho biết hãng nhận thấy cơ hội cải thiện vị thế tại thị trường này thông qua các mẫu xe điện chạy pin được phát triển cùng đối tác Trung Quốc. Theo ông, Toyota đã bước vào giai đoạn có thể giành lại thị phần nhờ những sản phẩm mới như vậy.
Hiện Toyota phát triển các dòng xe dành riêng cho Trung Quốc chủ yếu thông qua hai liên doanh với Tập đoàn Ô tô Quảng Châu và Tập đoàn FAW. Hãng cũng dự kiến ra mắt thêm những mẫu xe được phát triển tại Trung Quốc, dành cho người tiêu dùng Trung Quốc.
Một thay đổi đáng chú ý khác nằm ở chính sách lựa chọn nhà cung cấp. Toyota cho biết sẽ xem xét mua linh kiện từ các doanh nghiệp bất kể quốc tịch hay tập đoàn liên kết, miễn là đáp ứng yêu cầu về chất lượng, năng lực sản xuất và chi phí.
Các mẫu xe điện mang thương hiệu Toyota nhưng dùng công nghệ Trung Quốc sẽ là "át chủ bài" để thương hiệu Nhật giành lại thị phần.
Trước đây, Toyota chủ yếu dựa vào mạng lưới doanh nghiệp cung ứng có liên kết chặt chẽ với các tập đoàn Nhật Bản, thường được gọi là keiretsu. Mô hình này giúp hãng duy trì chất lượng linh kiện đồng nhất trên toàn cầu, nhưng đang chịu sức ép khi các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc có thể phát triển phụ tùng nhanh hơn với chi phí thấp hơn.
Theo một nhà cung cấp của Toyota được Nikkei Asia dẫn lời, hãng gần đây đã bắt đầu sử dụng giá linh kiện của các đối thủ Trung Quốc làm cơ sở tham chiếu khi đánh giá việc lựa chọn phụ tùng. Điều này tạo thêm áp lực buộc các nhà cung cấp hiện tại phải giảm giá để duy trì khả năng cạnh tranh.
Dù vậy, Toyota cho biết các nhà cung cấp Nhật Bản vẫn giữ vai trò đáng kể trong chuỗi sản xuất tại Trung Quốc. Ông Miyazaki tiết lộ, tỷ lệ linh kiện do doanh nghiệp Nhật Bản cung cấp trong một mẫu xe đang được phát triển tại thị trường này hiện đạt 40-50%, tăng mạnh so với mức 10% ở mẫu xe đầu tiên. Theo ông, các nhà cung cấp Nhật Bản đang từng bước điều chỉnh để đáp ứng yêu cầu về chi phí tại Trung Quốc.
Áp lực thay đổi xuất phát từ sự suy giảm doanh số của Toyota tại thị trường ô tô lớn này. Trong giai đoạn tháng 4-9, hãng bán được 684.903 xe tại Trung Quốc, giảm 25% so với cùng kỳ năm trước. Đây cũng là mức doanh số thấp nhất trong cùng kỳ kể từ năm 2017.
Dù hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc gặp khó khăn, Toyota vẫn nâng dự báo lợi nhuận ròng cả năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2027 lên 3.570 tỷ yên (22,6 tỷ USD), cao hơn 9,8% so với dự báo đưa ra hồi tháng 8. Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn 7% so với kết quả của năm tài chính trước và dưới mức dự báo 3.700 tỷ yên của giới phân tích do QUICK tổng hợp.
Toyota đồng thời điều chỉnh dự báo doanh thu thuần cả năm lên 53.500 tỷ yên, tăng 5,6% so với năm trước, trong khi lợi nhuận hoạt động dự kiến đạt 3.900 tỷ yên, tăng 3,6%. Hãng cho biết doanh số xe hybrid tích cực cùng đồng yên suy yếu đã góp phần bù đắp những khó khăn về nhu cầu tại Trung Quốc.
Trong 6 tháng đầu năm tài chính, từ tháng 4 đến tháng 9, Toyota ghi nhận lợi nhuận ròng 2.200 tỷ yên, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu thuần đạt 26.900 tỷ yên, tăng 9%, còn lợi nhuận hoạt động tăng 9%, lên 2.100 tỷ yên. Sau khi công bố kết quả kinh doanh, cổ phiếu Toyota đóng cửa ở mức 3.533 yên, tăng 16,7% so với phiên trước đó.
Xét về cơ cấu thị trường, Trung Quốc chiếm khoảng 17% tổng doanh số toàn cầu của Toyota trong năm 2025. Tỷ trọng này thấp hơn đáng kể so với mức hơn 30% doanh số xe du lịch của Tập đoàn Volkswagen, qua đó giúp Toyota hạn chế phần nào ảnh hưởng từ sự suy giảm của thị trường Trung Quốc. Mỹ vẫn là thị trường quan trọng tương đương đối với hãng, chiếm 24% doanh số trong năm ngoái. Toyota cũng đã công bố kế hoạch đầu tư bổ sung 10 tỷ USD vào Mỹ trong vòng 5 năm.
Bên cạnh hoạt động sản xuất ô tô, Toyota còn công bố kế hoạch thành lập Toyota Robotics, đơn vị tập trung các công nghệ và chuyên môn về robot của tập đoàn. Hãng đặt mục tiêu để Toyota cùng các nhà cung cấp triển khai khoảng 400.000 robot và hệ thống tự động hóa khác vào năm 2040.
Trước mắt, doanh nghiệp sẽ ứng dụng công nghệ này trong các nhà máy của mình nhằm tích lũy kinh nghiệm, trước khi phát triển hoạt động kinh doanh robot cho khách hàng bên ngoài. Toyota kỳ vọng lĩnh vực này có thể trở thành một trụ cột kinh doanh mới trong tương lai.
