Bước ngoặt minh bạch hóa tài chính hộ kinh doanh

Theo Thông tư 25/2025/TT-NHNN (sửa đổi Thông tư 17/2024/TT-NHNN) có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, mọi giao dịch của Hộ kinh doanh (HKD) phải thực hiện qua tài khoản thanh toán đứng tên HKD thay vì tên cá nhân chủ hộ như trước đây. Tên tài khoản bắt buộc phải hiển thị cấu trúc: “Hộ kinh doanh + Tên riêng của hộ kinh doanh”.

Quy định này không chỉ là thủ tục hành chính mà là "gọng kìm" pháp lý nhằm tách bạch hoàn toàn tài sản cá nhân và tài sản kinh doanh. Điều này đặc biệt tác động mạnh đến hàng triệu cá nhân đang bán hàng trên các nền tảng thương mại điện tử (TikTok, Shopee, Facebook).

"Làn ranh đỏ" 200 triệu đồng và cơ chế giám sát AI

Đáng chú ý, từ năm 2025, ngưỡng doanh thu chịu thuế đã được nâng từ 100 triệu lên 200 triệu đồng/năm. Tuy nhiên, đi kèm với việc nâng ngưỡng là cơ chế giám sát tự động cực kỳ chặt chẽ. Hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) của Tổng cục Thuế phối hợp cùng các ngân hàng thương mại sẽ tự động quét và "gắn cờ" các tài khoản cá nhân có dòng tiền đổ về liên tục, mang tính chất kinh doanh thường xuyên vượt ngưỡng 200 triệu đồng nhưng không đăng ký HKD hoặc không sử dụng tài khoản đúng quy định.

Góc nhìn chuyên gia: Đừng để "mất bò mới lo làm chuồng"

Trao đổi với phóng viên báo Tri thức và Cuộc sống, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP.HCM) nhận định: "Việc bắt buộc hộ kinh doanh sử dụng tài khoản đúng định danh là bước đi tất yếu để chuẩn bị cho lộ trình xóa bỏ thuế khoán, chuyển sang thuế kê khai. Đối với các cá nhân kinh doanh online vẫn 'hồn nhiên' dùng tài khoản cá nhân để nhận tiền hàng, rủi ro pháp lý là rất lớn. Khi hệ thống ngân hàng và thuế liên thông dữ liệu, việc truy thu thuế và xử phạt hành vi trốn thuế, không đăng ký kinh doanh sẽ được thực hiện hồi tố, gây thiệt hại lớn về kinh tế cho người dân."

Luật sư Lập phân tích thêm, khi dòng tiền đã bị "gắn cờ", cơ quan thuế có quyền yêu cầu ngân hàng cung cấp sao kê chi tiết để đối soát. Nếu không chứng minh được nguồn gốc dòng tiền không phải từ kinh doanh, cá nhân sẽ bị áp mức thuế cao nhất và phạt chậm nộp.

Khuyến cáo cho người kinh doanh

Để tránh các rủi ro pháp lý phát sinh từ ngày 1/3/2026, người dân cần lưu ý:

• Đăng ký Hộ kinh doanh: Nếu hoạt động kinh doanh có tính chất thường xuyên và doanh thu tiềm năng trên 200 triệu VNĐ/năm.
• Chuyển đổi loại hình tài khoản: Chủ hộ kinh doanh cần ra ngân hàng cập nhật thông tin tài khoản từ "Cá nhân" sang "Hộ kinh doanh" ngay lập tức.
• Tạm biệt Nickname/Alias: Ngừng sử dụng các biệt danh shop trên app ngân hàng để đảm bảo tên tài khoản khớp 100% với giấy phép kinh doanh.
• Lưu trữ hóa đơn điện tử: Việc giao dịch qua tài khoản HKD giúp chuẩn hóa hóa đơn đầu vào, giúp chủ hộ được khấu trừ thuế và minh bạch chi phí.