Một dòng thác kỳ lạ được ghi nhận trong chuyến khảo sát hang động tại Việt Nam năm 2026 đã khiến các chuyên gia quốc tế đặc biệt chú ý. Không chỉ nằm ở vị trí khó tiếp cận, nơi này còn sở hữu cấu trúc địa chất hiếm gặp, buộc những người tham gia phải chuẩn bị hàng nghìn mét dây thừng cùng thiết bị chuyên dụng để thực hiện hành trình khám phá.
Dòng thác kỳ lạ được phát hiện trong hang Chả Nghéo, thuộc Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, tỉnh Quảng Trị, với độ chênh cao ước tính khoảng 350m. (Ảnh: VQG Phong Nha - Kẻ Bàng)
Điều đáng nói, ngay cả những chuyên gia đã dành hàng chục năm nghiên cứu hang động cũng không lường hết những khó khăn chờ đợi phía trước. Chỉ một sơ suất nhỏ trong quá trình di chuyển có thể dẫn tới hậu quả nghiêm trọng, trong khi những gì nằm sâu bên dưới vẫn chưa được khám phá đầy đủ.
Dòng thác kỳ lạ và hành trình thám hiểm đầy nguy hiểm
Theo báo Nhân Dân, trong đợt khảo sát hang động diễn ra vào đầu năm 2026, đoàn chuyên gia Anh - Việt Nam đã tiếp cận một khu vực núi đá vôi có địa hình đặc biệt hiểm trở. Đoàn gồm 10 chuyên gia nước ngoài, 3 chuyên gia Việt Nam cùng đội ngũ hướng dẫn viên, người khuân vác và người dân địa phương hỗ trợ hậu cần.
Để tiếp cận cửa hang, đoàn phải mất khoảng 1,5 ngày băng rừng, vượt suối và di chuyển qua những sườn núi trơn trượt. Khi trời tối, do địa hình đá vôi không bằng phẳng, các thành viên phải buộc võng vào cây rừng để nghỉ qua đêm, chờ sáng hôm sau mới bắt đầu công việc.
Cửa hang Chả Nghéo là một hố sụt gần như thẳng đứng, nơi dòng nước từ rừng đổ xuống khoảng không sâu hun hút dưới lòng đất. (Ảnh: VQG Phong Nha - Kẻ Bàng)
Thế nhưng, quãng đường xuyên rừng chưa phải thử thách lớn nhất. Khi đứng trước cửa hang, các chuyên gia phát hiện bên dưới là một khoảng không gần như thẳng đứng, không có lối xuống thông thường.
Để tiếp tục hành trình, họ phải sử dụng kỹ thuật đu dây, khoan vào vách đá và đóng bu lông tạo các điểm neo an toàn. Đoạn đầu tiên có chiều dài khoảng 90m theo phương thẳng đứng, sau đó xuất hiện những vị trí nghiêng và các khối đá vôi nhô ra, đòi hỏi người thám hiểm liên tục điều chỉnh phương án di chuyển.
Theo báo Người Lao Động, chuyên gia Howard Limbert, Trưởng nhóm thám hiểm hang động Anh - Việt Nam, cho biết khu vực này có địa hình phức tạp, độ ẩm cao và nhiều nguy cơ như đá rơi hoặc nước dâng đột ngột.
Đoàn thám hiểm Anh - Việt Nam phải mất khoảng 1,5 ngày băng rừng, vượt địa hình hiểm trở mới tiếp cận được cửa hang Chả Nghéo. (Ảnh: VQG Phong Nha - Kẻ Bàng)
Đặc biệt, đây không phải lần đầu tiên các chuyên gia tìm cách xuống khu vực này. Năm 2023, sau khi nhận được thông tin từ người dân địa phương về một cửa hang nằm trên đỉnh núi, đoàn đã tổ chức thám hiểm. Tuy nhiên, chuyến đi gặp sự cố nghiêm trọng khi một tảng đá rơi trúng thành viên đang làm việc, khiến người này bị gãy tay.
Những người còn lại tiếp tục xuống sâu khoảng 300m nhưng buộc phải quay lên vì không còn đủ dây, trong khi lòng hang vẫn kéo dài xuống phía dưới.
Ba năm sau, đoàn quay lại với sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn. Theo báo Nhân Dân, lần này họ mang theo hàng nghìn mét dây và nhiều thiết bị chuyên dụng để tiếp tục hành trình còn dang dở.
Tuy nhiên, ngay cả khi đã chuẩn bị đầy đủ, không phải ai cũng có thể tiến xuống khu vực sâu nhất. Trong cả đoàn thám hiểm năm 2026, chỉ có hai chuyên gia tiếp cận được đáy hố sụt.
Và chính tại độ sâu này, một cảnh tượng đặc biệt đã được ghi nhận.
Dòng thác kỳ lạ cao khoảng 350m hé lộ bí ẩn dưới lòng đất Việt Nam
Theo báo Tuổi Trẻ, địa điểm nói trên là hang Chả Nghéo, nằm trong khu vực Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, thuộc xã Kim Điền, tỉnh Quảng Trị.
Hang động này có cấu trúc dạng hố sụt thẳng đứng hiếm gặp. Từ bên ngoài, một dòng suối chảy qua rừng rồi đổ thẳng xuống cửa hang, tạo thành thác nước có độ chênh cao khoảng 350m trước khi hòa vào hệ thống suối ngầm phía dưới.
Các chuyên gia phải sử dụng dây thừng và thiết bị chuyên dụng để xuống sâu trong hang, nơi chỉ có hai thành viên tiếp cận được đáy hố sụt trong chuyến khảo sát năm 2026. (Ảnh: Oxalis)
Khác với những thác nước thường thấy trên sườn núi hoặc giữa rừng, dòng nước tại Chả Nghéo gần như biến mất vào lòng đất. Phía dưới cửa hang là khoảng không sâu hun hút, với những vách đá dựng đứng và các đoạn hang chìm trong bóng tối.
Theo kết quả khảo sát ban đầu, hang Chả Nghéo có chiều dài đo vẽ khoảng 583m, cửa hang nằm ở độ cao khoảng 751m so với mực nước biển. Khoảng cách theo phương thẳng đứng từ miệng hố sụt đến khu vực bên dưới đạt khoảng 350m.
Đáng chú ý, khi xuống đến đáy hố sụt, các chuyên gia còn phát hiện một đoạn hang phát triển theo phương ngang. Tại đây, dòng nước tiếp tục chảy qua những lối ngầm, có đoạn buộc người thám hiểm phải bơi để di chuyển.
Chuyên gia Howard Limbert, người đã có gần 36 năm nghiên cứu hang động tại Việt Nam, đánh giá Chả Nghéo là một trong những hang khó khám phá nhất mà đoàn từng thực hiện. Điều kiện bên trong rất lạnh, địa hình nguy hiểm và yêu cầu kỹ thuật cao khiến việc tiếp cận trở thành thử thách ngay cả với những người giàu kinh nghiệm.
Hai chuyên gia xuống được đáy hang cũng không thể ở lại lâu vì không mang theo trang phục giữ nhiệt chuyên dụng. Sau khi khảo sát đoạn hang dài gần 600m, họ phải quay trở lại cửa hang.
Điều khiến các nhà nghiên cứu tiếp tục quan tâm là hệ thống hang động này vẫn chưa được khảo sát hết. Phần đã khám phá có thể chỉ là một đoạn trong cấu trúc ngầm lớn hơn, với những lối đi và dòng chảy chưa được xác định.
Bên trong hang Chả Nghéo vẫn còn nhiều khu vực chưa được khám phá, mở ra triển vọng phát hiện thêm những bí ẩn địa chất dưới lòng đất Việt Nam. (Ảnh: Oxalis)
Theo ông Howard Limbert, Chả Nghéo khác biệt so với hàng trăm hang động từng được khảo sát tại Phong Nha - Kẻ Bàng, đặc biệt ở cấu trúc hố sụt sâu kết hợp với dòng nước chảy thẳng xuống bên dưới.
Phát hiện tại hang Chả Nghéo nằm trong đợt khảo sát diễn ra từ ngày 21/3 đến 11/4/2026. Theo Tuổi Trẻ, đoàn đã khảo sát 29 hang động, trong đó có 26 hang mới, với tổng chiều dài đo vẽ đạt 13.643m. Một số hang có quy mô đáng chú ý như Thiên Cung dài 4.206m, Nước Lặn dài 2.721m và Má Dơm dài 1.257m.
Những kết quả này tiếp tục khẳng định tiềm năng khám phá của vùng núi đá vôi Phong Nha - Kẻ Bàng, nơi được mệnh danh là "vương quốc hang động" của Việt Nam.
Dù sở hữu cảnh quan độc đáo, hang Chả Nghéo không phải địa điểm phù hợp để đón khách du lịch thông thường. Theo báo Người Lao Động, các chuyên gia cảnh báo việc xuống hố sụt sâu hàng trăm mét đòi hỏi thể lực, kỹ năng đu dây và kinh nghiệm thám hiểm chuyên sâu. Nguy cơ đá rơi cùng dòng nước chảy mạnh khiến hoạt động tham quan tự phát đặc biệt nguy hiểm.
Du khách muốn khám phá cảnh quan hang động tại Phong Nha - Kẻ Bàng có thể lựa chọn các địa điểm đã được tổ chức khai thác như động Phong Nha, động Thiên Đường hoặc những tuyến thám hiểm được cấp phép và có hướng dẫn viên chuyên nghiệp.
Đoàn dự kiến quay trở lại hang Chả Nghéo vào tháng 3/2027 để tiếp tục khám phá những phần chưa được khảo sát.
Vì vậy, phát hiện về dòng thác kỳ lạ tại Chả Nghéo có thể mới chỉ là bước khởi đầu. Phía sau hố sụt sâu 350m vẫn còn những khoảng không chưa được đo vẽ, và quy mô thực sự của hệ thống hang động này có lẽ phải chờ những chuyến thám hiểm tiếp theo mới có lời giải.
Theo Báo Nhân Dân, báo Tuổi Trẻ, báo Người Lao Động
