Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Thông tư ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh và phối hợp giáo dục giữa gia đình với cơ sở giáo dục để thay thế Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT. Bước đi này được coi là một hành động kịp thời, mang lại nhiều tác động sâu rộng đến tâm lý phụ huynh, công tác quản lý nhà trường và chất lượng phối hợp giáo dục.

Theo dự thảo, ban đại diện cha mẹ học sinh không có tư cách pháp nhân, không có con dấu, không có tài khoản riêng; không được nhân danh cơ sở giáo dục hoặc tổ chức, cá nhân khác để xác lập, thực hiện giao dịch hoặc thực hiện hoạt động vượt quá nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định.



Ảnh minh họa/Nguồn VTV

Hội nghị cha mẹ học sinh không được quyết định hoặc làm phát sinh các nội dung: các khoản đóng góp mang tính bắt buộc hoặc nghĩa vụ tài chính đối với cha mẹ học sinh dưới bất kỳ hình thức nào trái quy định của pháp luật; các khoản thu thuộc trách nhiệm của cơ sở giáo dục, ngân sách nhà nước hoặc các khoản thu, giá dịch vụ trong lĩnh vực giáo dục theo quy định của pháp luật; các nội dung thuộc thẩm quyền quản trị, quản lý, điều hành hoặc hoạt động chuyên môn của cơ sở giáo dục.

Cũng theo dự thảo, thành viên ban đại diện cha mẹ học sinh không được lợi dụng vị trí, nhiệm vụ để vụ lợi hoặc tạo lợi ích cho tổ chức, cá nhân khác; không được nhân danh ban đại diện cha mẹ học sinh để thực hiện hoạt động ngoài phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn.

Dự thảo cũng quy định về các khoản hỗ trợ tự nguyện phục vụ hoạt động của ban đại diện cha mẹ học sinh. Theo đó, hoạt động của ban được bảo đảm bằng khoản hỗ trợ tự nguyện của cha mẹ học sinh, sự hỗ trợ của cơ quan, tổ chức, cá nhân và các nguồn hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.

Việc tiếp nhận khoản hỗ trợ tự nguyện phải bảo đảm được thực hiện trên cơ sở tự nguyện; không ép buộc, không vận động mang tính áp đặt; không quy định mức hỗ trợ bình quân, mức hỗ trợ tối thiểu hoặc dưới bất kỳ hình thức nào làm phát sinh nghĩa vụ đóng góp của cha mẹ học sinh.

Cùng đó phải đảm bảo được sử dụng đúng mục đích đã được hội nghị cha mẹ học sinh thống nhất; bảo đảm công khai, minh bạch, tiết kiệm và hiệu quả. Không gắn việc hỗ trợ với việc đánh giá, xếp loại, khen thưởng, kỷ luật, kết quả học tập, rèn luyện hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của người học và cha mẹ học sinh.

Không sử dụng ban đại diện cha mẹ học sinh để thực hiện các khoản thu của cơ sở giáo dục hoặc tiếp nhận, quản lý các khoản tài trợ thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về tài trợ cho cơ sở giáo dục.

Dự thảo cũng nêu, cha mẹ học sinh có quyền hỗ trợ hoặc không hỗ trợ khoản hỗ trợ tự nguyện; việc không hỗ trợ không làm phát sinh sự phân biệt đối xử hoặc ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người học.

Khoản hỗ trợ tự nguyện này không phải là khoản thu của cơ sở giáo dục và không thay thế trách nhiệm bảo đảm kinh phí hoạt động của cơ sở giáo dục theo quy định của pháp luật.

Khoản hỗ trợ tự nguyện chỉ được sử dụng để phục vụ hoạt động của ban đại diện cha mẹ học sinh, gồm: tổ chức các hoạt động phối hợp giáo dục giữa gia đình với cơ sở giáo dục theo quy định; chi cho hoạt động thông tin, liên lạc, hội họp, công khai, báo cáo, giải trình và các hoạt động cần thiết khác phục vụ hoạt động của ban; nội dung chi hợp pháp khác phục vụ hoạt động của ban theo thống nhất.

Khoản hỗ trợ tự nguyện không được sử dụng để thực hiện nhiệm vụ thuộc trách nhiệm chi của ngân sách nhà nước hoặc của cơ sở giáo dục; đầu tư, mua sắm, sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị hoặc thực hiện hoạt động thuộc trách nhiệm của cơ sở giáo dục. Khoản hỗ trợ tự nguyện này cũng không được dùng để chi cho hoạt động quản lý, điều hành và hoạt động chuyên môn của cơ sở giáo dục…

Trưởng ban đại diện cha mẹ học sinh tổ chức việc tiếp nhận, theo dõi, quản lý, lưu giữ chứng từ, báo cáo và giải trình trước hội nghị cha mẹ học sinh theo quy định.

Ban đại diện cha mẹ học sinh có trách nhiệm công khai việc tiếp nhận và sử dụng khoản hỗ trợ tự nguyện trước cha mẹ học sinh định kỳ trong năm học; khi kết thúc năm học; theo yêu cầu của hội nghị cha mẹ học sinh hoặc cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.

Theo PGS.TS Đặng Thị Thanh Huyền - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học Quản lý giáo dục (Học viện Quản lý giáo dục), quy định tại dự thảo lần này giúp trút bỏ gánh nặng tài chính đầu năm cho nhiều gia đình, đặc biệt là các hộ có hoàn cảnh khó khăn. Khi các ranh giới thu chi được vạch rõ bằng quy phạm pháp luật, Ban phụ huynh sẽ không còn lý do để "gợi ý" hay biến các khoản đóng góp tự nguyện thành bắt buộc.

Theo các chuyên gia, thời gian qua, Ban đại diện cha mẹ học sinh ở một số nơi khi chỉ tập trung vào việc thu tiền, tổ chức sự kiện hoành tráng mà quên mất nhiệm vụ đồng hành cùng nhà trường trong việc theo dõi tâm lý, phương pháp học tập và sự phát triển toàn diện của học sinh.

Dự thảo lần này bổ sung các cơ chế để phụ huynh tham gia đóng góp ý kiến về an toàn trường học, phòng chống bạo lực học đường và xây dựng văn hóa học đường.