Đó là chia sẻ của PGS.TS Trần Đình Thiên tại tọa đàm Tái thiết đô thị Vĩnh Hưng do báo Thanh Niên tổ chức ngày 23/10.
Vĩnh Hưng phải mở đường cho tái thiết đô thị Hà Nội
Ông Trần Đình Thiên cho rằng, quyết định chọn Vĩnh Hưng làm khu vực thí điểm để tái thiết đô thị của Hà Nội là lựa chọn mang tính chiến lược và hoàn toàn có cơ sở thực tiễn.
Hiện nay, Vĩnh Hưng có những điều kiện thuận lợi nhất định để thực hiện dự án. Cụ thể, sức nén đô thị không quá lớn, khi diện tích địa bàn tương đối thuận lợi, áp lực mật độ không quá gay gắt, giúp giảm thiểu rủi ro và khó khăn khi triển khai. Vĩnh Hưng được lựa chọn đóng vai trò mở đường để Hà Nội thử nghiệm các cơ chế, chính sách mới, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm nhằm tối ưu hóa chi phí và quy trình cho các dự án sau này.
"Vĩnh Hưng được làm thí điểm tức là đi đầu, là phải tạo ra những cơ chế chính sách mới, tạo ra những điều kiện mới để rút kinh nghiệm cho những cái sau này dễ hơn, cho những chi phí sau này tốt hơn", ông Thiên nói.
Cũng theo nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, điểm mấu chốt của quy hoạch không chỉ dừng lại ở các con số hay bản vẽ trên giấy, mà là chất lượng sống thực tế của người dân Vĩnh Hưng. Hiện nay, hạ tầng Vĩnh Hưng vô cùng bức thiết.
"Theo như Phó chủ tịch UBND phường Vĩnh Hưng nói với 60% đường giao thông nhỏ hơn 3m, đường rộng 7-10m chỉ dài khoảng 1km, thường xuyên ngập lụt, bụi bặm và ùn tắc. Chúng ta không thể chấp nhận một đô thị hiện đại, một thủ đô lại có thể như vậy được, Hà Nội không thể như thế được", ông Thiên dẫn chứng và nêu vấn đề: "Nhưng khi tái thiết, điều người dân lo lắng nhất không phải là tương lai đô thị đẹp ra sao, mà là sinh kế sát sườn của họ sẽ thế nào?".
PGS.TS Trần Đình Thiên: Minh bạch thông tin là chìa khóa để dân đồng thuận tái thiết Vĩnh Hưng. Ảnh: BTC
Vì thế, PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng, việc đầu tiên đối với dự án tái thiết đô thị Vĩnh Hưng là khi định hình được chân dung tốt cho tương lai thì cần minh bạch thông tin, đối thoại với dân để họ hiểu, ủng hộ dự án. Và điều này phải làm trong một thời gian nhất định, không được kéo dài. Đây là điều kiện tiên quyết để dự án tái thiết Vĩnh Hưng nói riêng và các dự án chỉnh trang, tái thiết đô thị nói chung sau này sẽ thực hiện nhanh.
Vành đai 1 mất gần 20 năm GPMB, chuyên gia nhấn mạnh điều then chốt để tái thiết Vĩnh Hưng
Nhìn từ bài học xử lý các "nút thắt" hạ tầng kéo dài của Hà Nội như dự án đường Vành đai 1 đoạn Đê La Thành kéo dài gần 20 năm, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh tầm quan trọng của sự quyết liệt và lộ trình để thực hiện tái thiết đô thị Vĩnh Hưng.
Ông Thiên khẳng định, dự án tái thiết đô thị Vĩnh Hưng phải tránh tình trạng chậm trễ, nhùng nhằng pháp lý sẽ khiến giá đất thay đổi, tạo kẽ hở cho đầu cơ và làm nảy sinh tâm lý hoang mang trong dân chúng. Chính quyền thành phố phải đưa ra các cam kết pháp lý bằng văn bản ngay từ đầu để đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người dân.
Bên cạnh đó, Hà Nội cần lựa chọn các nhà đầu tư có năng lực thực sự, cam kết tiến độ dứt điểm, tránh trường hợp "xí đất" rồi bán lại hoặc bỏ dở giữa chừng làm ảnh hưởng đến đời sống người dân.
Gợi ý triển khai dự án, ông Thiên cho rằng, để tạo sự đồng thuận cao nhất trong nhân dân, công tác truyền thông và vận động đóng vai trò then chốt. UBND TP.Hà Nội không nên giao toàn bộ trách nhiệm đối thoại cho chính quyền cấp phường/xã khi cấp này vốn hạn chế về thẩm quyền, nguồn lực cũng như cơ chế giải quyết.
"UBND TP.Hà Nội nên chủ động đứng ra tổ chức các cuộc đối thoại trực tiếp ở cấp thành phố, có sự tham gia của các chuyên gia kinh tế, kiến trúc sư và quy hoạch hàng đầu. Khi người dân được tiếp cận thông tin, thông tin được giải thích công khai, minh bạch và khoa học sẽ giải tỏa các xung đột lợi ích, tạo niềm tin vững chắc để người dân đồng hành cùng dự án", ông Thiên nói và nhấn mạnh: Chúng ta đang làm một việc rất tốt cho thủ đô, cho đất nước. Chắc chắn là muốn tốt cho dân thì không có cản trở gì cả.
