Nam diễn viên “Phía trước là bầu trời” ấn tượng với giải thưởng của tỷ phú Phạm Nhật Vượng

Đó là GS Nguyễn Thành Vinh (SN 1982), từng giành Á quân Đường lên đỉnh Olympia mùa đầu tiên, đồng thời thủ vai Nam trong bộ phim nổi tiếng “Phía trước là bầu trời”. Sau hơn 20 năm học tập và nghiên cứu, GS Nguyễn Thành Vinh trở thành Giáo sư bậc cao nhất tại ĐH New South Wales, trường top 20 thế giới theo bảng xếp hạng QS 2026. Tờ The Australian từng vinh danh GS người Việt Nam trong danh sách những nhà nghiên cứu có ảnh hưởng nhất năm 2025 ở chuyên ngành Hóa học hữu cơ.

Vào cuối tháng 9/2026, GS Nguyễn Thành Vinh cùng GS David MacMillan, chủ nhân Giải Nobel Hóa học năm 2021, tham gia vào chuỗi chương trình InnovaConnect do VinFuture (giải thưởng do tỷ phú Phạm Nhật Vượng và phu nhân đồng sáng lập) tổ chức tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP HCM.

Với nhiều học sinh, sinh viên Việt Nam, cơ hội trực tiếp gặp gỡ một nhà khoa học đoạt giải Nobel hay chuyên gia hàng đầu thế giới được coi là dấu mốc đáng nhớ trên hành trình theo đuổi khoa học. Không chỉ được tiếp cận những thành tựu tiên tiến, các bạn trẻ còn được lắng nghe những câu chuyện phía sau những khám phá lớn. Đó là từ sự tò mò ban đầu, những thử nghiệm thất bại đến hành trình bền bỉ tìm kiếm lời giải cho các câu hỏi khoa học.

Với GS Nguyễn Thành Vinh, người có hành trình ấn tượng từ một học sinh Việt Nam đến vị trí giáo sư, nhà khoa học thành danh ở Úc thì chương trình InnovaConnect càng trở nên ý nghĩa.

GS chia sẻ, điều khiến ông ấn tượng nhất là sự tò mò và tinh thần trao đổi cởi mở của người trẻ Việt Nam. Các bạn không chỉ quan tâm đến những thành tựu khoa học đã được ghi nhận, mà còn muốn hiểu cách một ý tưởng hình thành, lý do các nhà khoa học lựa chọn câu hỏi nghiên cứu và cách họ vượt qua thất bại.

GS Nguyễn Thành Vinh cho biết: “Chương trình không chỉ chuyển giao kiến thức, mà còn làm cho khoa học trở nên rõ ràng và gần gũi hơn. Khi một sinh viên trẻ có thể đặt câu hỏi trực tiếp cho một nhà khoa học hàng đầu thế giới, khoảng cách giữa ‘khoa học quốc tế’ và ‘khoa học mà chính mình có thể làm’ bỗng trở nên nhỏ bé hơn rất nhiều, ít nhất là về mặt tâm thế!”.

Mở ra cơ hội hợp tác nghiên cứu lâu dài cho các nhà khoa học

Bên cạnh việc truyền cảm hứng cho học sinh, sinh viên, các chương trình của VinFuture còn mang đến những góc nhìn mới cho đội ngũ giảng viên và nhà nghiên cứu trong nước, đồng thời tạo tiền đề để những kết nối học thuật phát triển thành các cơ hội hợp tác nghiên cứu lâu dài.

Cụ thể, tại chương trình InnovaConnect năm 2025 với chủ đề “Các giải pháp và vật liệu mới cho phát triển bền vững” ở Đà Nẵng, PGS. TS Võ Thắng Nguyên, giảng viên khoa Lý - Hóa, ĐH Sư phạm, ĐH Đà Nẵng, có cơ hội trao đổi chuyên sâu về các hướng nghiên cứu vật liệu và điện hóa gắn với kinh tế tuần hoàn.

Kết quả, từ những kết nối được hình thành qua InnovaConnect, PGS. TS Võ Thắng Nguyên đã phát triển hợp tác nghiên cứu với TS Dư Hoàng Long (nhà nghiên cứu tại ĐH Monash, Úc) về sản xuất ammonia từ nước thải bằng phương pháp điện hóa. Hướng nghiên cứu này nhằm chuyển hóa chất thải thành tài nguyên có giá trị, qua đó góp phần giảm ô nhiễm và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Đáng chú ý, các kết nối còn mở rộng sang lĩnh vực đào tạo nguồn nhân lực khoa học. Thông qua trao đổi với GS Yeon-Tae Yu tại ĐH Quốc gia Jeonbuk (Hàn Quốc), PGS. TS Võ Thắng Nguyên đã có thêm cơ hội thảo luận về việc tuyển chọn sinh viên sau đại học tham gia các nhóm nghiên cứu tại Hàn Quốc.

“Đối với tôi, điều đáng trân trọng là những kết nối tại InnovaConnect không chỉ dừng lại ở trao đổi học thuật, mà đã từng bước phát triển thành các hoạt động hợp tác nghiên cứu và mở ra cơ hội đào tạo cụ thể”, PGS chia sẻ.

Đồng quan điểm, GS Nguyễn Thành Vinh cho rằng, các kết nối học thuật cần được phát triển theo hướng dài hạn, vượt ra ngoài khuôn khổ những hội thảo hay chuyến thăm ngắn hạn. GS mong muốn thúc đẩy các mô hình đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh giữa Việt Nam và Úc, trao đổi sinh viên và nhà nghiên cứu trẻ, cùng xây dựng đề xuất tài trợ và triển khai các dự án chung.

Theo GS, các nhóm nghiên cứu tại ĐH New South Wales có thế mạnh về hóa học tổng hợp, xúc tác, khám phá phản ứng, tự động hóa và sàng lọc phản ứng. Trong khi đó, các nhà khoa học Việt Nam lại có thể đóng góp những thế mạnh bổ trợ trong hóa dược, vật liệu, sinh học, nghiên cứu hợp chất tự nhiên và hiểu biết về những vấn đề thực tiễn tại Việt Nam. Từ đó, sự kết hợp giữa các thế mạnh này có thể mở ra những hướng nghiên cứu mà một nhóm riêng lẻ khó thực hiện.

“Một cuộc gặp có thể tạo ra cảm hứng nhưng để tạo ra khoa học thì cần thêm ba yếu tố: Con người, cơ chế và thời gian”, GS Nguyễn Thành Vinh nhấn mạnh.

Đáng chú ý, tinh thần kết nối để giải quyết những vấn đề thiết thực của cuộc sống cũng được thể hiện trong chương trình InnovaConnect với chủ đề “An toàn dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo trong Y tế số” vừa diễn ra vào tháng 10/2026.

Tại chương trình, PGS. Nguyễn Thị Thu Trâm, Trưởng khoa Khoa học cơ bản kiêm Trưởng bộ môn Kỹ thuật y sinh, Trường ĐH Y Dược Cần Thơ, đã trao đổi với GS Haifeng Shen (Trường Southern Cross University) và PGS Lê Nguyễn Quốc Khánh (Trường Taipei Medical University) về tiềm năng ứng dụng AI trong chăm sóc sức khỏe, đặc biệt là bài toán bảo vệ dữ liệu cá nhân của người bệnh.

Sau chương trình InnovaConnect, PGS Nguyễn Thị Thu Trâm dự kiến tiếp tục duy trì kết nối với các chuyên gia quốc tế, hướng tới phát triển nhóm nghiên cứu về y tế số tại Trường ĐH Y Dược Cần Thơ, tổ chức các khóa đào tạo chuyên đề về an toàn dữ liệu sức khỏe và đạo đức AI trong y học, cũng như tìm kiếm cơ hội hợp tác nghiên cứu quốc tế.

Kỳ vọng hình thành mạng lưới liên kết các nhà khoa học Việt Nam với thế giới

Dù trong bất kỳ lĩnh vực nào, một điểm chung đáng chú ý là các nhà khoa học Việt Nam không chỉ học hỏi từ những chuyên gia quốc tế, mà còn chủ động đóng góp năng lực chuyên môn, tìm kiếm cơ hội hợp tác và cùng phát triển các hướng nghiên cứu có ý nghĩa đối với cộng đồng.

Là người luôn muốn đóng góp cho quê hương, GS Nguyễn Thành Vinh kỳ vọng sẽ hình thành một mạng lưới nghiên cứu rộng mở, liên kết các nhóm khoa học Việt Nam với những đối tác quốc tế. Theo GS, đây có thể là nền tảng để các nhà nghiên cứu trẻ chia sẻ ý tưởng, bổ trợ nguồn lực và cùng phát triển những dự án vượt ra ngoài giới hạn của từng phòng thí nghiệm hay cơ sở đào tạo. Đó cũng là giá trị lâu dài mà giải thưởng VinFuture hướng tới.