Mới đây, Giám đốc Trung tâm Quản lý Đường thủy (thuộc Sở Xây dựng TP HCM) đã ký quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu Thi công nạo vét thuộc công trình Duy tu nạo vét rạch Bến Nghé (Km0+000 - Km1+500). Đáng chú ý, gói thầu này chỉ có duy nhất một nhà thầu tham gia và trúng thầu.

Một mình một ngựa "về đích"

Theo Quyết định số 183/QĐ-TTQLĐT ngày 30/3/2026 do ông Nguyễn Ngọc Tuấn – Giám đốc Trung tâm Quản lý Đường thủy ký, đơn vị trúng thầu là Công ty cổ phần Xây dựng Hoa Sen. Giá trúng thầu được phê duyệt là 9.269.150.995 đồng.

Trước đó, gói thầu này được tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng theo phương thức Một giai đoạn một túi hồ sơ. Giá dự toán của gói thầu được xác định tại Quyết định số 122/QĐ-TTQLĐT là 9.705.919.000 đồng. Như vậy, thông qua hoạt động đấu thầu, gói thầu chỉ tiết kiệm được cho ngân sách nhà nước khoảng 436 triệu đồng, tương ứng với tỷ lệ tiết kiệm đạt khoảng 4,5%.

Biên bản mở thầu ngày 12/3/2026 cho thấy, trong suốt thời gian thông báo mời thầu, chỉ có duy nhất Công ty cổ phần Xây dựng Hoa Sen nộp hồ sơ dự thầu. Việc một gói thầu xây lắp giá trị lớn, được thông báo rộng rãi nhưng chỉ có một doanh nghiệp tham gia đặt ra nghi vấn về tính cạnh tranh thực tế của dự án này.

Chân dung nhà thầu Hoa Sen

Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty cổ phần Xây dựng Hoa Sen (Mã số doanh nghiệp: vn0309869613) được thành lập từ ngày 22/03/2010. Doanh nghiệp có trụ sở chính tại số 409/15/19/9/5 Đường Tân Chánh Hiệp 13, Phường Trung Mỹ Tây, TP HCM; do ông Trần Văn Thắng làm người đại diện theo pháp luật.

Đây là một "ông lớn" có bảng thành tích đấu thầu rất đáng nể. Tính đến cuối tháng 03/2026 doanh nghiệp này đã tham gia tổng cộng 101 gói thầu. Trong đó, trúng tới 66 gói, trượt 31 gói và 1 gói chưa có kết quả. Tổng giá trị trúng thầu lũy kế đạt hơn 1.160.206.466.591 đồng (trong đó với vai trò độc lập: 135.971.013.578 đồng, với vai trò liên danh: 1.024.235.453.013 đồng).

Đáng chú ý, trong giai đoạn 2025 - 2026, nhà thầu này liên tiếp ghi tên mình vào các dự án hạ tầng lớn tại TP HCM. Có thể kể đến gói thầu XL-03 thuộc dự án Rạch Xuyên Tâm trị giá hơn 517 tỷ đồng (tháng 4/2025 - vai trò liên danh); gói thầu XL-1 thi công bờ hữu ven sông Sài Gòn đoạn 1 trị giá hơn 148 tỷ đồng (tháng 6/2025 - vai trò liên danh chính); hay gói thầu xây lắp tại Ban Quản lý Dự án hạ tầng đô thị TP HCM trị giá hơn 77,5 tỷ đồng (tháng 9/2025).

Góc nhìn từ cơ sở pháp lý

Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: "Theo quy định tại Điều 131 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, trường hợp tại thời điểm đóng thầu chỉ có một nhà thầu tham dự, chủ đầu tư có quyền xem xét gia hạn thời điểm đóng thầu hoặc mở thầu ngay để đánh giá. Việc mở thầu ngay khi chỉ có một nhà thầu là không vi phạm quy định hiện hành, tuy nhiên, để đạt được mục tiêu tối thượng của Luật Đấu thầu là tính cạnh tranh và hiệu quả kinh tế, các chủ đầu tư cần rà soát kỹ lưỡng hồ sơ mời thầu xem có các tiêu chí mang tính định hướng, gây khó cho các nhà thầu khác hay không."

Cùng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Lê Hân cho rằng, tỷ lệ tiết kiệm dưới 5% tại các gói thầu chỉ có một nhà thầu tham dự là một chỉ số cần lưu ý trong công tác quản lý đầu tư công. Mục tiêu của đấu thầu qua mạng là để minh bạch hóa và thu hút nhiều nguồn lực xã hội, nếu tình trạng "một mình một ngựa" diễn ra phổ biến sẽ làm giảm đi ý nghĩa của công tác này.

Với thời gian thực hiện hợp đồng ngắn (40 ngày), dư luận kỳ vọng Công ty cổ phần Xây dựng Hoa Sen sẽ đảm bảo tiến độ và chất lượng thi công để rạch Bến Nghé sớm được khơi thông, góp phần chỉnh trang đô thị và phát triển giao thông thủy của TP HCM.