Cuộc cạnh tranh giữa hai nhà thầu
Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia vừa công bố biên bản mở thầu gói thầu "Thi công xây dựng + Lắp đặt thiết bị" (mã TBMT: IB2600111410) thuộc dự án Trường TH thị trấn Vĩnh Hưng. Gói thầu này có giá dự toán 13.814.354.000 đồng, do Phòng kinh tế xã Vĩnh Hưng làm chủ đầu tư. Theo kết quả mở thầu lúc 09:00 ngày 03/04/2026, chỉ có 02 nhà thầu tham dự độc lập là Công ty Cổ phần Xây dựng An Đại Lộc và Công ty Cổ phần Tư vấn Xây dựng Nam Bộ.
Dữ liệu công khai cho thấy, Công ty Cổ phần Xây dựng An Đại Lộc chào giá 13.754.406.840 đồng. Trong khi đó, Công ty Cổ phần Tư vấn Xây dựng Nam Bộ đưa ra mức giá 13.810.123.636 đồng. Khoảng cách về giá giữa hai pháp nhân này chỉ là 55.716.796 đồng. Phân tích về mặt tỷ lệ, biên độ chênh lệch giữa giá dự thầu của hai doanh nghiệp này chỉ chiếm khoảng 0,4% so với tổng giá trị gói thầu.
Việc cả hai doanh nghiệp đưa ra mức giá tiệm cận giá dự toán khiến dư luận đặt nghi vấn về tính cạnh tranh thực chất. Cụ thể, Công ty Cổ phần Xây dựng An Đại Lộc giảm giá 0,43%, còn Công ty Cổ phần Tư vấn Xây dựng Nam Bộ chỉ giảm vỏn vẹn 0,03% (tương đương khoảng 4,2 triệu đồng trên tổng số hơn 13,8 tỷ đồng). Đây là những con số tiết kiệm ngân sách rất thấp đối với một gói thầu đấu thầu rộng rãi qua mạng.
Năng lực thi công và mối tương quan giữa các nhà thầu
Đi sâu vào hồ sơ năng lực, Công ty Cổ phần Xây dựng An Đại Lộc (MSDN: vn0304904913), có địa chỉ tại C3 Quang Trung, Phường Thông Tây Hội, TP HCM, được thành lập năm 2007 người đại diện pháp luật là ông Bùi Sỹ Ân. Trong lịch sử đấu thầu tính đến cuối tháng 3/2026 doanh nghiệp này đã tham gia 153 gói thầu, trong đó trúng 90 gói, trượt 58 gói, 3 chưa có kết quả, 2 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị trúng thầu là: 1.118.110.931.530 đồng (trong đó với vai trò độc lập: 725.681.226.530 đồng, với vai trò liên danh: 392.429.705.000 đồng).
Trong giai đoạn 2025 – 2026 nhà thầu này đã trúng một số gói có giá trị lớn như: Gói thầu: Thi công xây dựng tại Ban Quản lý dự án xã Phước Lý, trị giá 12.467.720.405 đồng (tháng 03/2026); Gói thầu: Xây dựng tại Phòng Kinh tế xã Mỹ Lộc, trị giá 7.652.395.000 đồng (tháng 12/2025); Gói thầu: Thi công xây dựng khối nhà chính và các hạng mục phụ trợ; Cải tạo cổng chính; hàng rào tại Trung Tâm Đăng kiểm xe cơ giới, trị giá 9.634.285.000 đồng (tháng 8/2025); Gói thầu: Thi công xây dựng tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Cần Giuộc, trị giá 20.540.000.000 đồng (tháng 6/2025).
Đối trọng trực tiếp là Công ty Cổ phần Tư vấn Xây dựng Nam Bộ (MSDN: vn0313217441), có địa chỉ tại 679/5/42 Đường Quang Trung, Phường Thông Tây Hội, TP.Hồ Chí Minh, được thành lập năm 2015, người đại diện pháp luật là ông Lê Tự Lâm. Trong lịch sử đấu thầu, tính đến cuối tháng 03/2026 nhà thầu này đã tham gia 118 gói thầu, trong đó trúng 79 gói, trượt 35 gói, 2 chưa có kết quả, 2 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị trúng thầu ghi nhận là: 251.200.470.675 đồng (trong đó với vai trò độc lập: 211.536.101.914 đồng, với vai trò liên danh: 39.664.368.761 đồng).
Trong giai đoạn 2025-2026 nhà thầu này cũng đã trúng một số gói. Cụ thể:
Gói thầu: Thi công xây dựng tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Cần Giuộc, trị giá 1.443.000.000 đồng (tháng 02/2026);
Gói thầu: Thi công xây dựng Sửa chữa tuyến đường vào cầu Tân Thành-Lò Gạch tại Ban Quản lý dự án Đầu tư Xây dựng huyện Vĩnh Hưng, trị giá 2.843.578.625 đồng (tháng 06/2025);
Gói thầu: Thi công xây dựng tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Tân Trụ, trị giá 5.283.070.422 đồng (tháng 06/2025);
Gói thầu: Thi công xây dựng Xây dựng cầu bắc qua kênh Tân Thành – Lò Gạch, xã Hưng Điền A tại Ban Quản lý dự án Đầu tư Xây dựng huyện Vĩnh Hưng, trị giá 9.215.877.108 đồng (tháng 01/2025).
Việc hai doanh nghiệp có cùng địa bàn hoạt động chính tại TP HCM cùng tham dự tại một dự án cấp xã ở tỉnh Tây Ninh với mức giá dự thầu bám đuổi sát nút là một chỉ dấu cần được cơ quan chức năng phân tích kỹ lưỡng về tính độc lập trong việc lập hồ sơ dự thầu (E-HSDT).
Góc nhìn chuyên gia:
Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Quốc Vũ nhận định: "Theo Luật Đấu thầu 22/2023/QH15 và Luật số 90/2025/QH15, khi gói thầu có ít nhà thầu tham gia và biên độ giá quá hẹp, chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm cao nhất trong việc đánh giá tính công bằng. Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã quy định rõ về các biện pháp ngăn chặn hành vi thông thầu hoặc dàn xếp giá để giữ giá thầu ở mức cao, gây thiệt hại cho ngân sách đầu tư công".
Chuyên gia Đào Giang cho rằng: "Với tỷ lệ giảm giá chỉ từ 0,03% đến 0,43%, tính hiệu quả kinh tế của cuộc thầu này gần như không đạt được mục tiêu tối ưu hóa nguồn vốn. Thông tư 79/2025/TT-BTC yêu cầu chủ đầu tư phải công khai và minh bạch toàn bộ quá trình xét thầu kỹ thuật. Trong trường hợp này, nếu năng lực kỹ thuật của Công ty Cổ phần Xây dựng An Đại Lộc và Công ty Cổ phần Tư vấn Xây dựng Nam Bộ không có sự khác biệt rõ rệt, việc lựa chọn đơn vị trúng thầu cần được thực hiện cực kỳ thận trọng".
Hiện nay, gói thầu đang trong giai đoạn chấm thầu. Báo Tri Thức và Cuộc Sống sẽ tiếp tục thông tin khi có kết quả phê duyệt trúng thầu từ Phòng kinh tế xã Vĩnh Hưng.
QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ TÍNH CẠNH TRANH VÀ TRÁCH NHIỆM GIẢI TRÌNH
Bảo đảm tính cạnh tranh trong đấu thầu: Điều 16 Luật Đấu thầu 22/2023/QH15 (sửa đổi bởi Luật 90/2025/QH15) quy định các hành vi bị cấm nhằm bảo vệ tính cạnh tranh, công bằng và minh bạch. Khi các nhà thầu như Công ty Cổ phần Xây dựng An Đại Lộc và Công ty Cổ phần Tư vấn Xây dựng Nam Bộ tham dự, việc đánh giá hồ sơ phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật và tài chính độc lập.
Trách nhiệm giải trình của Chủ đầu tư: Điều 78 Luật Đấu thầu 2023 và Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định Chủ đầu tư (Phòng kinh tế xã Vĩnh Hưng) chịu trách nhiệm giải trình về các quyết định trong quá trình lựa chọn nhà thầu, đảm bảo không có rào cản kỹ thuật làm hạn chế sự tham gia của các đơn vị đủ năng lực.
Xử lý tình huống khi mở thầu: Theo Điều 88 Luật Đấu thầu 2023 và hướng dẫn tại Nghị định 214/2025/NĐ-CP, trong trường hợp gói thầu có ít nhà thầu tham dự hoặc giá dự thầu có dấu hiệu bất thường, Chủ đầu tư có thẩm quyền yêu cầu làm rõ hồ sơ hoặc xử lý tình huống theo hướng bảo vệ lợi ích cao nhất của Nhà nước.