Ukraine đã công bố hình ảnh về loại bom lượn đầu tiên do nước này tự phát triển, khẳng định vũ khí này hiện đã sẵn sàng tham chiến. Những tiến bộ của cả hai phía trong xung đột Ukraine cho thấy nhu cầu rất lớn đối với các loại vũ khí tấn công ngoài tầm phòng không, nhằm đối phó với hệ thống phòng không đối phương ngày càng dày đặc và nguy hiểm.

Theo Business Insider, vũ khí này có tên là Vyrivniuvach, nghĩa là “Equalizer” (Cân bằng). Bom sử dụng hệ thống dẫn đường chính xác cao và thuật toán ngắm bắn hiện đại, có thể thả từ F-16 và Mirage 2000, dù “cần thêm chứng nhận để vận hành đầy đủ” trên các nền tảng này.

Tên lửa Vyrivniuvach có đầu đạn nặng 250kg, được thiết kế để tấn công các mục tiêu nằm sâu trong lòng địch, và được chế tạo hoàn toàn mới, "không sao chép từ các hệ thống của phương Tây hay Liên Xô", Brave1 cho biết thêm.

Quả bom này cũng có các thuật toán dẫn đường hiện đại giúp cải thiện khả năng nhắm mục tiêu và độ chính xác.

Báo cáo cũng cho biết Vyrivniuvach rẻ hơn khoảng ba lần so với JDAM-ER. Bộ kit JDAM tiêu chuẩn trước đây có giá từ 20.000 đến 30.000 USD mỗi bộ, chưa kể chi phí bom không dẫn đường đi kèm chỉ tăng nhẹ tổng giá thành.

Theo Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, ông Mykhailo Fedorov, quá trình phát triển loại vũ khí này — tên gọi chưa được tiết lộ — kéo dài 17 tháng.

“Quả bom lượn đầu tiên của Ukraine do @BRAVE1ua phát triển đã sẵn sàng triển khai chiến đấu. Quá trình phát triển kéo dài 17 tháng. Đầu đạn nặng 250 kg. Bom lượn Ukraine có thiết kế độc đáo, phù hợp với thực tiễn chiến tranh hiện đại,” Bộ trưởng Fedorov thông báo trên mạng xã hội ngày 18/5/2026.

Hiện các phi công đang luyện tập sử dụng loại vũ khí này, chuẩn bị cho việc triển khai thực chiến trong thời gian tới. Trong thông cáo mới nhất, Brave1 cho biết bom lượn đã “hoàn thành tất cả các thử nghiệm cần thiết” và đã được tuyên bố sẵn sàng chiến đấu. Vũ khí này có khả năng tấn công các mục tiêu “cách xa hàng chục km phía sau phòng tuyến đối phương”.

Bộ Quốc phòng Ukraine đã đặt lô hàng đầu tiên, các phi công hiện đang huấn luyện sử dụng vũ khí này, đồng nghĩa với việc triển khai thực chiến chỉ còn là vấn đề thời gian.

Một video đi kèm cho thấy quá trình thả bom từ máy bay cường kích Su-24 Fencer của Không quân Ukraine. Bom lượn bung cánh ngay sau khi rời máy bay, đồng thời sở hữu bộ cánh đuôi hình chữ thập khá lớn. Các móc treo dưới thân bom cho thấy, tương tự bom lượn Nga, vũ khí này sẽ “lật nghiêng” để đạt tư thế tối ưu trước khi bung cánh.

Đáng chú ý, một video trước đó vào tháng 8/2024 cũng ghi lại cảnh một loại vũ khí hàng không khác, dường như cũng do Ukraine tự phát triển, được thả từ Su-24. Thông tin chi tiết có thể xem tại đây. Một máy bay ném bom Sukhoi Su-24M của Ukraine bị phát hiện mang theo (theo nhận định) loại vũ khí chưa từng thấy trước đây dưới cánh.

Theo nguồn gốc ban đầu, video này được quay vào tháng 8/2024. Mô tả cho biết: “Máy bay ném bom thực hiện chuyến bay thử nghiệm để kiểm tra một loại bom hàng không dẫn đường mới.”

Đối với Không quân Ukraine, bom lượn mới sẽ bổ sung quan trọng cho các loại vũ khí cùng loại do phương Tây cung cấp. Hiện Ukraine đã sử dụng bom JDAM-ER (Joint Direct Attack Munition-Extended Range) do Mỹ cung cấp và bom AASM-250 Hammer của Pháp. Không quân Ukraine cũng sử dụng rộng rãi bom SDB (Small Diameter Bomb) của Mỹ, cũng có cánh bung ra khi thả.

Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga nhiều năm qua đã sử dụng rộng rãi các loại bom không điều khiển cỡ lớn được trang bị bộ dẫn đường chính xác bổ sung. Nga cũng đang cải tiến bom lượn, giúp chúng hiệu quả hơn so với các thiết kế thô sơ ban đầu.

Dựa trên kinh nghiệm sử dụng các loại UAV cảm tử tầm xa và bom lượn, nhiều khả năng Ukraine sẽ trang bị cho bom lượn hệ thống dẫn đường quán tính hỗ trợ định vị vệ tinh để tấn công mục tiêu theo tọa độ định sẵn. Có thể bổ sung đầu dò khác, nhưng hiện tại chưa có dấu hiệu về điều này.

Tiến độ phát triển nhanh chóng của bom lượn nội địa đầu tiên cho thấy đây là nhu cầu cấp bách, có thể xuất phát từ khó khăn trong việc tiếp cận các loại vũ khí tương đương của phương Tây. Với việc bom lượn đã sẵn sàng chiến đấu, có thể sẽ sớm xuất hiện bằng chứng về việc nó được sử dụng trên chiến trường.