Khám phá pháo đài cổ 2.000 năm giữa những cột đá khổng lồ ở Bulgaria

Pháo đài Belogradchik nổi bật giữa khung cảnh đá đỏ tự nhiên, mang đậm dấu ấn lịch sử từ thời La Mã đến nay tại Bulgaria.

Ở phía Tây Bắc Bulgaria, gần thị trấn Belogradchik, tồn tại một công trình khiến ranh giới giữa kiến trúc và thiên nhiên trở nên gần như biến mất. Đó là pháo đài Belogradchik, nằm giữa quần thể những khối đá kỳ dị đã được tự nhiên tạo tác qua khoảng 200 triệu năm. Các vách đá có màu đỏ đặc trưng do chứa nhiều oxit sắt, một số cột đá vươn cao tới khoảng 100 m.

Ảnh: getyourguide

Điều đặc biệt là những người xây pháo đài dường như không muốn chiến đấu với địa hình. Họ tận dụng nó. Các khối đá dựng đứng trở thành những bức tường tự nhiên khổng lồ, khiến con người chỉ cần xây thêm tường ở những khoảng trống cần thiết. Chính vì thế, nhìn từ xa, pháo đài có cảm giác như được chạm khắc trực tiếp vào núi đá.

Lịch sử của Belogradchik bắt đầu từ thời La Mã. Trong khoảng thế kỷ I–III, người La Mã xây dựng một hệ thống đường sá và các công sự để kiểm soát tuyến đường chiến lược trong khu vực. Phần cao nhất của pháo đài, ngày nay gọi là Thành cổ, chính là phần có nguồn gốc La Mã.

Ảnh: biogenbomb

Đến thời Sa hoàng Bulgaria Ivan Sratsimir vào thế kỷ XIV, pháo đài được mở rộng và củng cố. Năm 1396, nó rơi vào tay Ottoman và tiếp tục được cải tạo. Đặc biệt trong giai đoạn 1805–1837, công trình được tái thiết để thích nghi với súng và pháo.

Belogradchik cũng chứng kiến những thời khắc dữ dội của lịch sử Bulgaria. Sau cuộc khởi nghĩa Belogradchik năm 1850, các thủ lĩnh khởi nghĩa bị đưa qua một đường hầm của pháo đài và hành quyết. Đến năm 1885, trong cuộc chiến Serbia–Bulgaria, công trình được sử dụng lần cuối với vai trò quân sự.

Ảnh: wintravel

Ngày nay, pháo đài rộng hơn 10.000 m², gồm ba sân phòng thủ. Nhưng thứ khiến du khách nhớ nhất có lẽ không phải những bức tường đá hay các khẩu pháo cũ, mà là khung cảnh kỳ lạ phía sau chúng: những cột đá tự nhiên mang hình dáng con người, động vật và các nhân vật trong truyền thuyết. Người địa phương thậm chí đặt tên cho chúng như “Kỵ sĩ”, “Thiếu nữ”, “Gấu”, “Adam và Eva” hay “Đức Mẹ”.

Có lẽ đó chính là điều khiến Belogradchik đặc biệt. Nhiều pháo đài được xây để chống lại thiên nhiên; còn ở đây, con người biến chính thiên nhiên thành pháo đài. Những bức tường do con người xây dựng chỉ hoàn thiện công việc mà hàng triệu năm xói mòn đã bắt đầu.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.

Phục dựng Điện Kính Thiên: Thách thức và ý nghĩa của bảo tồn di sản

Dự án phục hồi Điện Kính Thiên tại Hoàng thành Thăng Long đặt ra câu hỏi về tính xác thực và cách bảo tồn di sản một cách bền vững.

Ngày 29/9/2026, Hà Nội khởi công Dự án đầu tư bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên tại Khu di sản trung tâm Hoàng thành Thăng Long – Hà Nội. Sự kiện đánh dấu một bước ngoặt sau khoảng 15 năm nghiên cứu liên ngành về lịch sử, khảo cổ học, kiến trúc và di sản, với sự tham vấn của UNESCO và ICOMOS. Dự án không chỉ nhằm phục hồi một công trình đã biến mất phần lớn, mà còn gắn với một câu hỏi lớn của ngành bảo tồn di sản thế giới: làm thế nào để một di tích có thể “trở lại” mà không biến thành một "phiên bản tưởng tượng" về quá khứ?

Ngược dòng lịch sử, Điện Kính Thiên vốn là chính điện của Cấm thành Thăng Long thời Lê, được khởi dựng năm 1428 dưới thời Lê Thái Tổ và hoàn thiện dưới thời Lê Thánh Tông, trên nền những chính điện của các triều đại Lý – Trần. Trong nhiều thế kỷ, đây là nơi thiết triều, tổ chức đại lễ, ban bố những quyết định quan trọng và tiếp đón sứ thần. Vì thế, nếu Hoàng thành Thăng Long là một ký ức vật chất của lịch sử Việt Nam, Điện Kính Thiên chính là một trong những điểm tập trung dày đặc nhất của ký ức ấy.