Không quân Mỹ xác nhận mất một chiếc F-15E Strike Eagle hai chỗ trong hoạt động trên không phận tây nam Iran, buộc phải mở chiến dịch tìm kiếm cứu nạn CSAR đầy rủi ro ngay trong lãnh thổ đối phương.
Chiến dịch cứu hộ chỉ thành công một phần khi một phi công được giải cứu sau khi nhảy dù, trong khi thành viên còn lại vẫn mất tích, làm gia tăng áp lực lên lực lượng cứu hộ hoạt động trong môi trường cực kỳ nguy hiểm.
Ban đầu, truyền thông Iran tuyên bố đã bắn hạ F-35 Lightning II, nhưng các mảnh vỡ sau đó xác nhận máy bay bị rơi là F-15E thuộc Phi đội 494 đóng tại căn cứ RAF Lakenheath.
Truyền thông Iran lan truyền thông báo treo thưởng 60.000 USD cho bất kỳ ai bắt sống phi hành đoàn F-15E, đồng thời kêu gọi tấn công vào các máy bay cứu hộ của Mỹ hoạt động trong khu vực.
Lầu Năm Góc triển khai trực thăng HH-60G Pave Hawk và máy bay tiếp dầu HC-130J Combat King II, để hỗ trợ chiến dịch cứu nạn trên không phận Khuzestan.
Các trực thăng Pave Hawk được thiết kế cho nhiệm vụ CSAR với tiếp nhiên liệu trên không, cảm biến hồng ngoại và súng máy cửa, nhưng vẫn dễ bị tổn thương trước hệ thống phòng không khi phải bay thấp và chậm.
Video từ Iran cho thấy HC-130J tiếp nhiên liệu đồng thời cho hai trực thăng cứu hộ, cho thấy mức độ phức tạp và nguy hiểm khi duy trì hoạt động cứu nạn sâu trong lãnh thổ đối phương.
Các máy bay CSAR được yểm trợ bởi tiêm kích và UAV, bao gồm A-10 Thunderbolt II và MQ-9 Reaper nhằm phát hiện và tiêu diệt các mối đe dọa từ mặt đất.
Tuy nhiên, lịch sử cho thấy các nhiệm vụ CSAR từng gây tổn thất nặng nề, khi máy bay cứu hộ trở thành mục tiêu dễ bị phục kích trong thời gian hoạt động kéo dài trên khu vực nhỏ.
Dù bị Mỹ và Israel tấn công liên tục từ năm 2024, mạng lưới phòng không Iran vẫn duy trì đủ số lượng và phân tán để tiếp tục gây nguy hiểm cho các máy bay hoạt động ở độ cao thấp.
Các hệ thống radar có thể bị tên lửa chống bức xạ tiêu diệt, nhưng cảm biến quang học và hồng ngoại lại khó phát hiện hơn, cho phép Iran bất ngờ tấn công máy bay khi chúng lọt vào tầm nhìn.
Thực tế cho thấy ít nhất 16 UAV Reaper của Mỹ và khoảng 10 UAV Hermes 900 của Israel đã bị bắn hạ, mỗi chiếc trị giá khoảng 15 triệu USD, cho thấy mức độ hao mòn đáng kể.
Do nguồn vũ khí tầm xa như JASSM hay Tomahawk có hạn, Mỹ buộc phải sử dụng máy bay không tàng hình như F-15E để thực hiện các nhiệm vụ tấn công chi phí thấp hơn.
F-15E có thể mang tới 12 tấn vũ khí, bay tốc độ cao và sử dụng hệ thống tác chiến điện tử AN/ALQ-250, nhưng không có khả năng tàng hình, khiến nó dễ bị phát hiện và tấn công hơn.
Việc mất một máy bay có người lái sau nhiều tuần không kích vẫn được coi là “chấp nhận được” về quân sự, nhưng lại có tác động tâm lý lớn, buộc Mỹ phải cân nhắc giảm rủi ro và tăng chi phí chiến dịch.
