Từ hơn 2.000 năm trước, nhiều thư tịch Trung Hoa cổ đã mô tả những thiết bị kỳ lạ có khả năng nhìn xuyên cơ thể và hoạt động giống robot hiện đại khiến không ít nhà nghiên cứu ngày nay bất ngờ.
Trong cuốn Duyang Miscellaneous Records thời Đường, một “gương bất tử” được cho là có thể hiển thị nội tạng người soi, khiến nhiều người liên tưởng trực tiếp đến máy quét CT hiện đại.
Một số truyền thuyết khác còn nhắc đến “gương soi bệnh” bằng sắt nhỏ gọn, có khả năng phát hiện tổn thương bên trong cơ thể và hỗ trợ chữa bệnh như thiết bị y tế thời tương lai.
Trong tác phẩm Liezi, nghệ nhân Yan Shi được kể là đã tạo ra một hình nhân cơ khí biết múa hát và biểu diễn trước vua King Mu of Zhou.
Theo mô tả, “người máy” này được làm từ da, gỗ và sơn mài, chân thực đến mức nhà vua tưởng là người thật và nổi giận khi nó tiếp cận các phi tần trong cung.
Ngoài robot hình người, Trung Quốc cổ đại còn có truyền thuyết về chim gỗ biết bay của Lu Ban và “trâu gỗ ngựa máy” vận chuyển quân nhu của Zhuge Liang.
Nhiều học giả hiện đại cho rằng các câu chuyện này đã làm mờ ranh giới giữa thần thoại và kỹ thuật cơ khí thực sự, phản ánh trí tưởng tượng công nghệ cực kỳ sớm của người xưa.
Dù phần lớn chỉ tồn tại dưới dạng truyền thuyết, những ghi chép cổ này vẫn cho thấy con người từ hàng nghìn năm trước đã bắt đầu mơ về robot, AI và công nghệ y học giống thời hiện đại.
