AP đưa tin, chuyến thăm Ấn Độ của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đánh dấu nỗ lực của Washington và New Delhi nhằm ổn định mối quan hệ đang căng thẳng, khi hai nước tìm cách củng cố quan hệ chiến lược và kinh tế bất chấp những căng thẳng thương mại gần đây.

Trong các cuộc gặp với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Bộ trưởng Ngoại giao Subrahmanyam Jaishankar hôm 24/5, ông Rubio nhấn mạnh hợp tác về thương mại, năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải. Ông Rubio khẳng định hai nước vẫn duy trì sự đồng thuận chiến lược và bày tỏ lạc quan về một thỏa thuận thương mại rộng lớn hơn trong tương lai.

Chuyến công du 4 ngày của ông Rubio cũng bao gồm các cuộc thảo luận với các thành viên của nhóm Đối thoại Tứ giác An ninh (Quad).

Mỹ - Ấn Độ tăng cường quan hệ quốc phòng bất chấp căng thẳng

Quan hệ giữa Mỹ và Ấn Độ đã trở nên căng thẳng trong những tháng gần đây sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump áp đặt mức thuế cao đối với hàng xuất khẩu của Ấn Độ, một phần do New Delhi tiếp tục mua dầu từ Nga. Động thái này khiến các quan chức Ấn Độ tức giận và làm dấy lên lo ngại trong Chính phủ Ấn Độ về độ tin cậy của Washington.

Sau đó, hai nước đạt được một thỏa thuận thương mại tạm thời, giảm bớt một số mức thuế và mở rộng việc Ấn Độ mua hàng hóa của Mỹ, bao gồm cả các sản phẩm năng lượng. Tuy nhiên, cuộc đàm phán về một thỏa thuận thương mại toàn diện vẫn chưa có kết quả.

Bất chấp những căng thẳng, Ấn Độ và Mỹ tiếp tục tăng cường quan hệ quốc phòng và công nghệ, với việc Washington coi Ấn Độ là đối trọng quan trọng với Trung Quốc tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Trong cuộc hội đàm với ông Jaishankar vào ngày 24/5, ông Rubio mô tả Ấn Độ là một trong những đối tác chiến lược quan trọng nhất của Washington và bày tỏ lạc quan rằng hai nước sẽ sớm hoàn tất một thỏa thuận thương mại song phương. Ông Rubio cũng chuyển lời mời của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Thủ tướng Modi sang thăm Washington vào cuối năm nay.

Vai trò của nhóm Đối thoại Tứ giác An ninh

Chuyến thăm của ông Rubio cũng dự kiến bao gồm các cuộc thảo luận với các Bộ trưởng Ngoại giao của Ấn Độ, Australia và Nhật Bản, những quốc gia thành viên của liên minh Quad cùng với Mỹ, vào ngày 26/5.

Nhóm này đã trở thành nền tảng quan trọng cho hợp tác về an ninh hàng hải, chuỗi cung ứng và chiến lược khu vực trong bối cảnh Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng quân sự và kinh tế tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Những căng thẳng thương mại gần đây giữa Washington và New Delhi, cùng với chuyến thăm gần đây của Tổng thống Trump tới Trung Quốc, đã khiến liên minh này nhận được sự chú ý trở lại.

Ông Praveen Donthi, nhà phân tích cấp cao tại Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế, cho rằng ảnh hưởng toàn cầu ngày càng tăng của Ấn Độ phần lớn gắn liền với vai trò cân bằng sức mạnh của Trung Quốc trong khu vực, và bất kỳ sự thay đổi nào trong chính sách của Mỹ đối với Bắc Kinh đều có thể ảnh hưởng đến giá trị chiến lược của New Delhi đối với Washington.

“Nếu Mỹ thay đổi cách tiếp cận với Trung Quốc, tầm quan trọng của Ấn Độ sẽ giảm đi”, ông Donthi nhận định.

Chiến sự tại Iran gây áp lực lên Ấn Độ

Chiến sự tại Iran đã làm gia tăng lo ngại về năng lượng của Ấn Độ, đặc biệt là về các chuyến hàng qua eo biển Hormuz - tuyến đường quan trọng cho nhập khẩu dầu thô của nước này. Giá nhiên liệu tăng đã tạo thêm áp lực lên nền kinh tế Ấn Độ.

Ông Jaishankar ngày 24/5 nói rằng Ấn Độ sẽ tiếp tục mở rộng nhập khẩu năng lượng, bao gồm cả từ Mỹ, đồng thời đa dạng hóa nguồn cung để giữ cho thị trường ổn định và giá cả hợp lý. Ông nhấn mạnh New Delhi mong muốn thị trường năng lượng luôn mở và không bị hạn chế nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Việc Ấn Độ mua dầu thô giá rẻ từ Nga kể từ khi chiến sự Ukraine nổ ra đôi khi đã làm căng thẳng quan hệ với Mỹ.

Washington đã kêu gọi Ấn Độ tăng mua dầu khí của Mỹ như một phần trong nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, và ông Rubio nhấn mạnh hợp tác năng lượng mạnh mẽ hơn trong các cuộc gặp tại New Delhi.

Bên cạnh các cuộc họp chính thức, chuyến thăm của ông Rubio còn bao gồm các hoạt động giao lưu văn hóa.

Lịch trình của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio còn có các điểm dừng chân tại Agra và Jaipur, hai điểm đến du lịch nổi tiếng nhất của Ấn Độ với các công trình kiến trúc, pháo đài và cung điện nổi tiếng.

>>> Mời độc giả xem thêm video về eo biển Hormuz