Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06, Bộ Công an) vừa có hướng dẫn về việc xác nhận điều kiện thu nhập để mua, thuê mua nhà ở xã hội đối với người thu nhập thấp khu vực đô thị, đặc biệt là nhóm lao động tự do không có hợp đồng lao động - nhóm đối tượng lâu nay gặp nhiều vướng mắc khi tiếp cận chính sách.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 1 Nghị định số 261/2025/NĐ-CP của Chính phủ (có hiệu lực từ ngày 10/10/2025), Công an cấp xã nơi người dân thường trú, tạm trú hoặc nơi ở hiện tại căn cứ thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư có trách nhiệm xác nhận điều kiện thu nhập đối với người thu nhập thấp khu vực đô thị theo khoản 5 Điều 76 Luật Nhà ở trong trường hợp không có hợp đồng lao động. Việc xác nhận được thực hiện theo Mẫu số 05, ban hành kèm theo Thông tư 32/2025/TT-BXD của Bộ Xây dựng.

Tuy nhiên, theo C06, thông tin về thu nhập của nhóm lao động tự do không có trong hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Vì vậy, thực tế triển khai cho thấy, Công an cấp xã gặp nhiều khó khăn, vướng mắc và không đủ căn cứ để xác nhận nội dung này.

Để tháo gỡ vướng mắc, C06 đã trao đổi, làm việc với Cục Quản lý và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) và có văn bản đề nghị Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp (Bộ Công an) cho ý kiến về vấn đề này.

Theo đó, để thực hiện đồng bộ, thống nhất việc xác nhận điều kiện về thu nhập theo quy định tại Nghị định 261, C06 đề nghị Công an các địa phương thực hiện loạt giải pháp.

Cụ thể, công an cấp xã có thể căn cứ vào giấy tờ chứng minh thu nhập do người dân cung cấp (nếu có), để xác nhận điều kiện thu nhập phục vụ việc thực hiện chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội.

Trường hợp người dân không có giấy tờ để chứng minh về thu nhập thì đề nghị người dân cam kết về nội dung đã kê khai với công an cấp xã. Trên cơ sở đó, công an cấp xã xác nhận về việc người dân cư trú trên địa bàn quản lý có nội dung kê khai về thu nhập theo mẫu số 05 ban hành kèm theo Thông tư 32.

Trong thời gian tới, C06 tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan trong và ngoài ngành nghiên cứu giải pháp để thực hiện thu thập thông tin về thu nhập của đối tượng nêu trên.

C06 cũng đồng thời triển khai xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu về thu nhập để cập nhật, kết nối, chia sẻ thông tin với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, tạo điều kiện thuận lợi cho công an cấp xã có đầy đủ căn cứ thực hiện xác nhận điều kiện thu nhập theo quy định.

Trước mắt, công an địa phương được yêu cầu chỉ đạo, hướng dẫn công an cấp xã vận dụng linh hoạt các giải pháp trên để hỗ trợ xác nhận điều kiện về thu nhập cho người dân đúng đối tượng, đúng quy định, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân.

Đồng thời, lực lượng chức năng cũng phải tăng cường kiểm soát, phòng ngừa các hành vi, vụ việc lợi dụng chính sách của Nhà nước để trục lợi, ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự trên địa bàn.

Chia sẻ với PV Tiền Phong, anh Phạm Văn Tuấn (35 tuổi, chạy xe ôm tại Hà Nội) cho biết, nhiều năm nay anh có nhu cầu mua nhà ở xã hội nhưng vướng nhất là khâu chứng minh thu nhập.

“Thu nhập của tôi chủ yếu từ chạy xe, có tháng cao tháng thấp, không có hợp đồng lao động hay bảng lương cố định. Trước đây, tôi hỏi làm hồ sơ mua nhà ở xã hội thì bị yêu cầu xác nhận thu nhập rất khó. Nếu giờ chỉ cần cam kết thì cơ hội tiếp cận chính sách sẽ dễ hơn rất nhiều”, anh Tuấn nói.

Giới chuyên gia đánh giá, hướng dẫn mới của C06 có thể giúp tháo gỡ một trong những rào cản lớn nhất của nhóm lao động tự do khi họ tiếp cận nhà ở xã hội. Tuy vậy, việc thiếu cơ sở dữ liệu thu nhập tập trung vẫn đặt ra yêu cầu cấp thiết về số hóa và liên thông dữ liệu giữa các cơ quan quản lý, nhằm bảo đảm chính sách an sinh được triển khai đúng mục tiêu.