Hình ảnh tuyệt đẹp cầu nối cặp thiên hà lùn NGC 4490 và NGC 4485

Kính viễn vọng James Webb ghi lại được một sự kết nối vũ trụ ngoạn mục: các thiên hà lùn "nhảy múa cùng nhau".

Các nhà thiên văn học đã chụp được một hình ảnh tuyệt đẹp khác về vũ trụ. Cụ thể, Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST), đã chụp được một cầu nối khí và bụi lung linh giữa hai thiên hà lùn, lần lượt có tên là NGC 4490 và NGC 4485, trông giống như một điệu nhảy duyên dáng kết nối chúng trong vũ trụ.

NGC 4490 ở bên trái được bao phủ bởi bụi và có cấu trúc phức tạp, trong khi NGC 4485 ở bên phải tỏa sáng rực rỡ. Cầu nối thiên hà lùn này trải dài hàng chục nghìn năm ánh sáng, cho thấy rõ các chi tiết của các cụm sao trẻ và bụi nóng, màu đỏ bên trong.

anh-chup-man-hinh-2026-05-15-121249.png
Ảnh: @NASA.

Cặp thiên hà lùn này, được gọi chung là Arp 269, nằm cách Trái Đất khoảng 25 triệu năm ánh sáng. Đây là một trong những tương tác giữa các thiên hà lùn gần nhất và dễ quan sát nhất, liên quan đến các cầu khí và cấu trúc sao riêng lẻ. Các nhà thiên văn học chỉ ra rằng, tương tác này giúp hiểu rõ hơn về cách các thiên hà trong vũ trụ sơ khai hấp thụ khí, hình thành sao và dần dần phát triển tương tác kết nối .

Các thiết bị hồng ngoại gần và hồng ngoại giữa (NIRCam và MIRI) của kính viễn vọng không gian JWST đã cung cấp độ rõ nét chưa từng có, cho phép nhóm nghiên cứu độ phân giải cao các ngôi sao riêng lẻ, dòng khí và cấu trúc bụi, thậm chí tái tạo lại lịch sử tương tác giữa các thiên hà lùn.

Đối với các nhà khoa học, các thiên hà lùn là "những phiên bản thu nhỏ của vũ trụ sơ khai" - có khối lượng thấp, giàu khí và phân bố thưa thớt các nguyên tố nặng. Quan sát các hệ thống như Arp 269 không chỉ đơn thuần là chụp những hình ảnh đẹp, mà còn là xem xét lại quá trình hình thành của các thiên hà trong vũ trụ sơ khai. Mỗi quan sát chi tiết của kính viễn vọng không gian JWST đều đưa chúng ta đến gần hơn với việc hiểu cách vũ trụ tạo ra các ngôi sao từ bụi và khí, dệt chúng thành mạng lưới Dải Ngân hà rộng lớn mà chúng ta thấy ngày nay.

Mời Quý Độc Giả cùng xem video: “Phát hiện mộ cổ niên đại khoảng 5.000 năm tại Trung Quốc”. Nguồn video: @VTV24.

NASA hé lộ sự thật lỗ đen ức chế sự phát triển sao của thiên hà

NASA hé lộ sự thật cho thấy các thiên hà có lỗ đen siêu khối lượng hoạt động mạnh ở trung tâm có tỷ lệ hình thành sao thấp hơn đáng kể so với các thiên hà khác.

Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) của NASA đã phát hiện ra rằng, các lỗ đen siêu khối lượng kìm hãm tốc độ hình thành sao mới trong các thiên hà, đặc biệt là khi các thiên hà trưởng thành. Nghiên cứu này, dựa trên quan sát cụm thiên hà sơ khai Spiderweb, một cụm thiên hà cách Trái đất khoảng 11 tỷ năm ánh sáng, không chỉ cung cấp thông tin quan trọng về sự tiến hóa của thiên hà, mà còn tiết lộ tác động sâu sắc của lỗ đen đối với sự tiến hóa của cấu trúc vũ trụ.

Một nhóm nghiên cứu do GS Rhythm Shimakawa thuộc Đại học Waseda dẫn đầu đã phân tích 19 thiên hà, bằng cách sử dụng Camera hồng ngoại gần (NIRCam) của Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST). Kết quả cho thấy các thiên hà có lỗ đen siêu khối lượng hoạt động mạnh ở trung tâm có tỷ lệ hình thành sao thấp hơn đáng kể so với các thiên hà khác. Thông thường, các ngôi sao được hình thành thông qua sự sụp đổ của khí hydro lạnh và sự kích hoạt phản ứng tổng hợp hạt nhân, nhưng khi lỗ đen phát triển đến kích thước gấp hàng triệu hoặc thậm chí hàng tỷ lần Mặt Trời, lượng khí tích tụ trong quá trình bồi tụ và hiệu ứng phun trào sẽ làm mất đi các điều kiện cần thiết cho sự hình thành sao trong thiên hà.

Truy tìm danh tính 'người anh em song sinh' của dải Ngân hà

Kính viễn vọng Hubble ghi lại hình ảnh "người anh em song sinh" của dải Ngân hà, hé lộ nhiều bí mật thiên văn thú vị.

Bạn đã bao giờ bắt gặp một bức ảnh bầu trời đầy sao vào đêm khuya và đột nhiên nghĩ: "Chẳng phải đây là họ hàng của dải Ngân hà sao?". Thực tế không ai khác chính là NGC 3137, một thiên hà xoắn ốc sáng rực cách Trái đất khoảng 53 triệu năm ánh sáng, nằm yên lặng trong chòm sao Antlia, vừa quen thuộc lại vừa đầy tò mò.

NGC 3137 giống như một người hàng xóm già hơn dải Ngân Hà nhưng vẫn rực rỡ, nó nổi bật với cấu trúc lỏng lẻo, các nhánh của nó xòe ra như lông vũ, nghiêng cao so với góc nhìn của chúng ta, để lộ những dải bụi và cụm sao phức tạp. Kính viễn vọng Hubble đã tổng hợp hình ảnh màu này bằng cách quan sát NGC 3137 trên sáu bước sóng, cho thấy những ngôi sao xanh trẻ, các tinh vân đỏ rực rỡ và vòng bụi mịn ở trung tâm của nó với độ chi tiết tuyệt vời.

Chim Giẻ cùi mỏ đỏ 'ghé phố', thu hút người yêu thiên nhiên Hà Nội

Gần 1 tháng nay, khu vực trước số nhà 18 phố Nguyễn Du (Hà Nội) thu hút sự quan tâm của cộng đồng yêu thiên nhiên khi có sự xuất hiện của chim Giẻ cùi mỏ đỏ.

Theo người dân sinh sống tại đây, khoảng 4 cá thể chim đã xuất hiện từ tháng 10/2025 và duy trì sự hiện diện tương đối ổn định.

Thông tin nhanh chóng lan rộng trong cộng đồng quan sát chim và giới nhiếp ảnh, thu hút đông đảo người đến ghi lại những khoảnh khắc sinh động của đời sống hoang dã giữa lòng Thủ đô.