Lỗ đen trong lõi 'chấm đỏ nhỏ' khiến các nhà khoa học kinh ngạc

Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) đã phát hiện "vật thể đỏ" bí ẩn chỉ mới vài trăm triệu năm tuổi, cách Trái đất khoảng 1,18 tỷ năm ánh sáng.

"Chấm đỏ nhỏ" (tên ký hiệu khoa học là 3DHST-AEGIS-12014) nhưng sáng bất thường này phát ra tia X cường độ cao, khiến các nhà khoa học kinh ngạc bởi nó có thể là "giai đoạn phát triển âm thầm" của một lỗ đen siêu khối lượng.

Các nhà khoa học trước đây suy đoán rằng chúng là những thiên hà trẻ bị che khuất bởi bụi hoặc các vùng sao dày đặc, nhưng những quan sát mới đã bác bỏ lý thuyết đó. Tia X từ vật thể này (3DHST-AEGIS-12014) phát ra từ các vết nứt trong lớp khí dày đặc, cho thấy có một lỗ đen hoạt động ở lõi của nó.

Một nhóm các nhà khoa học đến từ Đại học Penn State cho biết, một lỗ đen siêu khối lượng được bao bọc bởi một đám mây khí hydro dày đặc, tạo nên hình dạng giống như một chấm đỏ nhỏ. Khí này hấp thụ tia cực tím và sau đó phát xạ lại trong vùng hồng ngoại, chỉ một lượng nhỏ tia X thoát ra ngoài, cho phép lỗ đen "ẩn mình" và nhanh chóng tích tụ vật chất.

anh-chup-man-hinh-2026-05-14-073654.png
Ảnh: @NASA.

Vật thể màu đỏ này đang trong "giai đoạn chuyển tiếp": khí của nó đang dần loãng, tia X tăng lên và nó sắp biến đổi thành một lỗ đen siêu khối lượng điển hình. Nếu được xác nhận, điều này sẽ viết lại lịch sử về nguồn gốc của lỗ đen.

Các chuyên gia hào hứng tuyên bố: "Đây có thể là một bước đột phá trong việc giải đáp một trong những bí ẩn lớn nhất của thiên văn học!".

Khi kính viễn vọng không gian JWST cung cấp độ phân giải cao hơn và nhiều dữ liệu hơn từ chấm đỏ nhỏ bé này được thu thập, cộng đồng khoa học đang xác minh giả thuyết về lỗ đen siêu khối lượng. Những chấm đỏ nhỏ bé này không chỉ nằm trong số những vật thể dữ dội nhất trong vũ trụ, mà còn có thể hé lộ những bí mật đằng sau sự hình thành của các lỗ đen siêu khối lượng ở trung tâm các thiên hà.

Mời Quý Độc Giả cùng xem video: “2 chiếc thuyền độc đáo bậc nhất của ngành khảo cổ học”. Nguồn video: @THVL 24News.

Phát hiện 'dải sắt' dài 70 tỷ km trong tinh vân M57 từ kính viễn vọng Webb

Dải sắt dài 70 tỷ km trong tinh vân M57 được phát hiện qua kính viễn vọng Webb, giúp hiểu rõ quá trình hình thành và tiến trình của các tinh vân hành tinh.

Các nhà thiên văn học gần đây đã phát hiện ra một cấu trúc sắt kỳ lạ bên trong tinh vân hình vòng M57 vốn nằm cách Trái đất 2.600 năm ánh sáng. Nhóm nghiên cứu đến từ Đại học Cardiff và Đại học College London, do Roger Wesson dẫn đầu, đã sử dụng kính viễn vọng William Herschel trên đảo La Palma, Tây Ban Nha, được trang bị thiết bị WEAVE, để quét tinh vân này. WEAVE có hàng trăm sợi quang học, có khả năng thu thập dữ liệu quang phổ từ các khu vực rộng lớn cùng một lúc.

Sau khi xử lý dữ liệu quan sát, một dải cấu tạo từ sắt ion hóa đã được phát hiện. Ban đầu được cho là tín hiệu nhiễu, nhưng nó đã được xác nhận sau nhiều lần kiểm tra. Kết quả, đó là một dải sắt này dài khoảng 70 tỷ km. Khối lượng của nó tương tự như sao Hỏa. Trong dải sắt này, các nguyên tử sắt bị ion hóa bốn lần, do mất bốn electron, nên chúng tồn tại ở trạng thái plasma nhiệt độ cao. Chúng chỉ phát ra ánh sáng ở các bước sóng cụ thể, khiến chúng vô hình đối với các thiết bị thăm dò không gian cũ.

Phát hiện 27 hành tinh quay quanh 2 ngôi sao

Các nhà thiên văn học mới phát hiện 27 ứng viên hành tinh quay quanh hai ngôi sao. Trước đó, 18 hành tinh dạng này được xác nhận.

Trong nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Monthly Notices of the Royal Astronomical Society ngày 4/5, các nhà thiên văn học cho biết mới phát hiện 27 ứng viên hành tinh quay quanh hai ngôi sao. Những hành tinh này nằm cách Trái đất từ 650 - 18.000 năm ánh sáng.

Đến nay, giới khoa học chỉ xác nhận khoảng 18 hành tinh dạng “circumbinary” - tức quay quanh hai ngôi sao. Trong khi đó, hơn 6.000 hành tinh đã được phát hiện quay quanh một sao đơn, giống như Trái đất quay quanh Mặt trời.

Phát hiện hơn 10.000 hành tinh ngoài Hệ Mặt trời chưa từng được biết đến

Sử dụng thuật toán mới, các nhà nghiên cứu phân tích hơn 80 triệu ngôi sao và phát hiện hơn 10.000 hành tinh ngoài Hệ Mặt trời chưa từng biết đến.

tiennn-6.png
Hơn 10.000 hành tinh ngoài Hệ Mặt trời mới được phát hiện. Ảnh: NASA’s Goddard Space Flight Center.

Các nhà khoa học cho hay đã phát hiện hơn 10.000 hành tinh ngoài Hệ Mặt trời trong một cuộc khảo sát duy nhất. Những hành tinh này chưa từng được biết đến. Thành tích kỷ lục này có được nhờ một thuật toán mới giúp giới nghiên cứu phân tích hơn 80 triệu ngôi sao, hé lộ những manh mối tinh tế mà nếu không chúng ta sẽ "không thể" nhìn thấy.