Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Văn phòng HĐND và UBND xã Hòa Bắc (tỉnh Lâm Đồng) đã hoàn tất thủ tục lựa chọn nhà thầu thực hiện Gói số 01: Toàn bộ chi phí xây dựng thuộc công trình Đường GTNT thôn Kon Rum Lớn đi thôn Kon Rum nhỏ, xã Hòa Bắc. Đây là dự án hạ tầng giao thông nông thôn sử dụng nguồn vốn ngân sách tỉnh thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.
Gói thầu 16,6 tỷ đồng và thực tế chỉ một nhà thầu tham dự
Theo Quyết định số 69/QĐ-VP ngày 13/07/2026 do Q. Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Hòa Bắc - Đoàn Việt Bắc ký phê duyệt E-HSMT, gói thầu được tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng (E-TBMT số IB2600350218) theo phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ. Giá gói thầu (dự toán được duyệt) là 16.607.130.000 đồng.
Tuy nhiên, đến thời điểm đóng thầu ngày 23/07/2026, hệ thống Mạng đấu thầu quốc gia chỉ ghi nhận duy nhất 01 nhà thầu nộp E-HSDT là Liên danh Công ty TNHH Tổng hợp 85 - Công ty TNHH Bá Trường.
Sau quá trình đánh giá hồ sơ, ngày 28/07/2026, Q. Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Hòa Bắc - Đoàn Việt Bắc đã ký Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 70/QĐ-VP. Theo đó, Liên danh Công ty TNHH Tổng hợp 85 - Công ty TNHH Bá Trường trúng thầu với giá 16.241.771.602 đồng. So với giá gói thầu, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước đạt 365.358.398 đồng, tương ứng tỷ lệ tiết kiệm khoảng 2,2%. Loại hợp đồng áp dụng là trọn gói với thời gian thực hiện 720 ngày.
Trong gói thầu này, Công ty TNHH TVTKXD Bảo Đạt đóng vai trò đơn vị tư vấn lập E-HSMT và đánh giá E-HSDT, còn Công ty TNHH An Nhơn BĐ đảm nhận công tác tư vấn thẩm định.
Lịch sử đấu thầu và mối quan hệ đối tác tại địa phương
Tìm hiểu dữ liệu đấu thầu cho thấy, cả hai thành viên trong liên danh trúng thầu đều là những doanh nghiệp xây lắp trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.
Thành viên đứng đầu liên danh là Công ty TNHH Tổng hợp 85 (có địa chỉ trụ sở tại số 134 Nguyễn Tri Phương, Phường 2 Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng). Doanh nghiệp này từng tham gia 22 gói thầu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, trong đó trúng 14 gói với tổng giá trị trúng thầu khoảng 87.011.670.520 đồng. Đáng chú ý, toàn bộ các gói thầu mà Công ty TNHH Tổng hợp 85 tham gia với vai trò độc lập (tổng giá trị khoảng 9.305.845.491 đồng) đều thuộc hình thức chỉ định thầu.
Thành viên còn lại là Công ty TNHH Bá Trường (địa chỉ trụ sở tại số 09, Thôn 2, xã Hòa Ninh, tỉnh Lâm Đồng. Nhà thầu này từng tham gia 50 gói thầu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, trong đó trúng 35 gói với tổng giá trị trúng thầu xấp xỉ 302.367.656.782 đồng.
Phản biện chuyên gia và yêu cầu nâng cao hiệu quả chi tiêu ngân sách
Đánh giá về thực trạng các gói thầu đấu thầu rộng rãi qua mạng nhưng chỉ có duy nhất một nhà thầu tham dự, chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ nhận định việc thiếu vắng sự cạnh tranh trực tiếp về giá dễ dẫn đến tỷ lệ tiết kiệm ngân sách dừng lại ở mức khiêm tốn.
Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích, Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15) và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP đã quy định rõ ràng về nguyên tắc bảo đảm cạnh tranh, minh bạch và hiệu quả kinh tế trong hoạt động đấu thầu. Bên cạnh đó, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ và Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính cũng chỉ đạo sát sao các bộ, ngành, địa phương tăng cường giải pháp quản lý, rà soát công tác lập giá gói thầu, khuyến khích nhà thầu giảm giá trong quá trình thương thảo nhằm tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công.
NHÀ THẦU LIÊN DANH VÀ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ RÀNG BUỘC
Nhà thầu liên danh là hình thức hợp tác giữa các tổ chức hoặc cá nhân để cùng tham dự thầu, đứng tên dự thầu và thực hiện hợp đồng. Theo Khoản 26 Điều 4 Luật Đấu thầu, văn bản thỏa thuận liên danh là tài liệu bắt buộc, trong đó phải quy định rõ trách nhiệm của thành viên đứng đầu liên danh và trách nhiệm chung, trách nhiệm riêng của từng thành viên đối với toàn bộ phạm vi gói thầu. Tư cách hợp lệ của nhà thầu liên danh được quy định tại Điều 5, yêu cầu tất cả các thành viên phải đáp ứng các điều kiện về đăng ký kinh doanh, hạch toán độc lập và không trong quá trình giải thể.
Về bảo đảm dự thầu, Khoản 7 Điều 14 Luật Đấu thầu cho phép các thành viên thực hiện bảo đảm riêng hoặc thỏa thuận để một thành viên chịu trách nhiệm thực hiện cho cả liên danh. Tuy nhiên, nếu một thành viên vi phạm quy định dẫn đến không được hoàn trả bảo đảm dự thầu (như rút hồ sơ sau thời điểm đóng thầu hoặc gian lận), thì bảo đảm dự thầu của tất cả các thành viên trong liên danh đều sẽ bị tịch thu.
Khi ký kết hợp đồng, Khoản 3 Điều 67 Luật Đấu thầu và Khoản 3 Điều 26 Nghị định 214/2025/NĐ-CP nhấn mạnh: Tất cả các thành viên trong liên danh phải trực tiếp ký và đóng dấu vào văn bản hợp đồng. Việc phân chia công việc trong liên danh phải căn cứ vào bảng giá dự thầu hoặc các hạng mục công việc cụ thể, không được phân chia các phần việc không thuộc phạm vi gói thầu. Năm 2026, tại các dự án cấp tỉnh và xã, cơ chế liên danh giúp các doanh nghiệp địa phương hợp tác với các tập đoàn lớn để nâng cao năng lực thực hiện, nhưng đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ về tính độc lập pháp lý theo Điều 6 Luật Đấu thầu.