Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng và Phát triển T & P (Mã số thuế: 5800782210; địa chỉ tại Khu Phố Yên Bình, xã Đinh Văn Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng) thời gian qua liên tục ghi nhận thành tích trúng thầu ấn tượng trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng. Dữ liệu lịch sử đấu thầu cho thấy doanh nghiệp này đã tham gia 36 gói thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, trong đó trúng 28 gói với tổng giá trị trúng thầu độc lập đạt 79.299.143.634 đồng.
Tuy nhiên, đi sâu vào hồ sơ từng gói thầu cụ thể, một kịch bản quen thuộc thường xuyên lặp lại: Đấu thầu rộng rãi qua mạng nhưng chỉ có duy nhất Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng và Phát triển T & P nộp hồ sơ dự thầu và trúng với tiết kiệm khiêm tốn.
Điển hình là Gói thầu số 03: Thi công xây dựng công trình (Dự án: Xây dựng trường THCS Hiệp An) do Văn phòng HĐND&UBND xã Hiệp Thạnh làm chủ đầu tư. Gói thầu áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng theo phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ. Gói thầu ghi nhận Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng và Phát triển T & P dự thầu và trúng (theo Quyết định số 1182/QĐ-UBND, ngày 20/07/2026, ông Nguyễn Quang Hiệp (Chủ tịch UBND xã Hiệp Thạnh) ký phê duyệt). Chiếu theo hồ sơ, giá gói thầu là 17.238.006.315 đồng, giá trúng thầu là 16.977.800.000 đồng. Ngân sách địa phương tiết kiệm được 260.206.315 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm quy ra đạt khoảng 1,5% như đã nêu ở kỳ trước.
Kịch bản vắng bóng cạnh tranh tiếp tục tái diễn tại Gói thầu số 05: Thi công xây dựng công trình Sửa chữa, nâng cấp tuyến đường Lê Thị Hồng Gấm do Văn phòng HĐND và UBND xã Đức Trọng làm chủ đầu tư. Tại quyết định số 316/QĐ-VP ngày 05/06/2026 do ông Nguyễn Đức Cảnh (Phó Chánh Văn phòng) ký, Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng và Phát triển T & P là nhà thầu duy nhất tham gia và trúng thầu. Với giá gói thầu 2.516.075.590 đồng và giá trúng thầu 2.465.000.000 đồng, số tiền tiết kiệm đạt 51.075.590 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm tương đương 2,03%.
Ngoài ra, tại Gói thầu số 03: Thi công xây dựng công trình thuộc dự án Đường giao thông liên thôn Chiến Thắng - Liên Hà 1 do Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Tân Hà Lâm Hà làm chủ đầu tư ghi nhận một liên danh dự thầu. Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng và Phát triển T & P với vai trò là liên danh chính đã được phê duyệt trúng thầu tại Quyết định số 177/QĐ-TTDVTH ngày 16/6/2026 với giá trúng thầu 4.995.734.349 đồng, tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 3%.
Cũng tại Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Tân Hà Lâm Hà, Gói thầu số 05: Thi công xây dựng công trình (Hoàn thiện cơ sở vật chất Trường mẫu giáo Đan Phượng) áp dụng hình thức chỉ định thầu theo quy trình rút gọn. Ngày 15/05/2026, giám đốc Nguyễn Văn Hùng đã ký Quyết định số 116/QĐ-TTDVTH, chỉ định Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng và Phát triển T & P thực hiện, giá trúng thầu là 1.899.035.077 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 0,87%
Phân tích góc độ pháp lý từ dữ liệu thực tế này, theo Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM), việc đảm bảo tính cạnh tranh thực chất và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn ngân sách là yêu cầu cốt lõi xuyên suốt trong pháp luật đấu thầu giai đoạn 2025 - 2026. Theo quy định tại khoản 3 Điều 44 Luật số 22/2023/QH15 (đã được bổ sung bởi Luật 90/2025) và khoản 2 Điều 26 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hồ sơ mời thầu tuyệt đối không được nêu các điều kiện nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc tạo lợi thế cho một vài đơn vị cụ thể, gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng. Đặc biệt, dù quy trình xử lý tình huống khi chỉ có 01 nhà thầu tham dự được phép mở thầu ngay, nhưng việc thường xuyên xuất hiện kịch bản "đơn mã" trúng thầu với tiết kiệm khiêm tốn đòi hỏi Chủ đầu tư phải thực hiện nghiêm túc trách nhiệm giải trình trước cơ quan quản lý và dư luận về tính minh bạch của các tiêu chí năng lực, kỹ thuật đã đề ra.
Quán triệt tinh thần Chỉ thị số 12/CT-TTg, trách nhiệm của người đứng đầu phải gắn liền với kết quả thực hiện công tác đấu thầu, kiên quyết ngăn chặn tình trạng xuất hiện tiêu chí hồ sơ mời thầu (E-HSMT) mang tính "định hướng" cho nhà thầu thân hữu. Đồng thời, chiểu theo hướng dẫn tại Công văn số 5557/BTC-QLĐT, Chủ đầu tư có trách nhiệm chủ động thương thảo về giá để bảo đảm tiết kiệm nhằm bảo vệ quyền lợi cao nhất của ngân sách.
QUY ĐỊNH VỀ BẢO ĐẢM CẠNH TRANH TRONG ĐẤU THẦU
Điều 6 Luật Đấu thầu và Điều 4 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định về tính độc lập giữa các bên để tránh tình trạng "vừa đá bóng, vừa thổi còi". Cụ thể, nhà thầu dự thầu phải độc lập về pháp lý và độc lập về tài chính với: Chủ đầu tư, bên mời thầu; Nhà thầu tư vấn lập, thẩm định hồ sơ mời thầu; Nhà thầu tư vấn đánh giá hồ sơ dự thầu, thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu.
Định nghĩa "độc lập về tài chính" được cụ thể hóa là: Không cùng thuộc một cơ quan hoặc tổ chức trực tiếp quản lý đối với đơn vị sự nghiệp; Không có cổ phần hoặc vốn góp của nhau trên 30%; Không cùng có cổ phần hoặc vốn góp trên 20% của một tổ chức khác. Quy định này nhằm đảm bảo mọi nhà thầu khi tham gia vào thị trường đều có cơ hội ngang nhau, không có sự ưu ái ngầm giữa đơn vị quản lý và đơn vị thực thi.
Năm 2026, với việc sắp xếp lại đơn vị hành chính, các chủ đầu tư tại 34 tỉnh/thành phố và các xã phải thực hiện rà soát nghiêm ngặt danh sách cổ đông của các nhà thầu. Nếu phát hiện nhà thầu có mối quan hệ sở hữu chéo với đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu đó sẽ bị loại ngay lập tức. Đây là lá chắn pháp lý quan trọng để ngăn chặn các "sân sau" của những người có thẩm quyền trong việc thâu tóm các gói thầu địa phương, bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp làm ăn chân chính.
![Dấu hỏi giám sát đầu tư công từ hệ sinh thái thầu của Châu Mai Loan [Kỳ 3]](https://vndl-cdn.kienthuc.net.vn/images/_EafMc-0d8tbCgDtHZcDtnaKO-rL-Qbf1fMEFgjaoJIMKZ41Y8OP8Y_hxUI3HujE/2-7102.png.avif)
![Tiêu chuẩn kỹ thuật có thực sự bảo đảm cạnh tranh? [Kỳ 2]](https://vndl-cdn.kienthuc.net.vn/images/tpjdxE1JmlZR7FL6ASdjoRpdLf4x_arIThacq7Baye1esaE1elFKHgwY5HMINT5xrXm4gjvVh2hQ-8YjV82hhPujDZp9NkD86TOxlukOVrw/screen-shot-2026-08-17-at-143842.png.avif)
