Trong thời đại tin nhắn rác và các chiêu trò lừa đảo trực tuyến xuất hiện dày đặc, không ít người dùng điện thoại lựa chọn cách phản ứng khá đặc biệt là giả vờ hợp tác, nhắn tin trêu chọc hoặc cố tình kéo dài cuộc trò chuyện với đối tượng lừa đảo để giải trí, nhưng các chuyên gia an ninh mạng cho rằng hành động tưởng như vô hại này thực chất lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ hơn những gì người dùng nghĩ.
Trào lưu được gọi là “scambaiting” đã xuất hiện từ nhiều năm nay trên các diễn đàn công nghệ quốc tế, nơi người dùng chia sẻ những màn đối đáp hài hước với kẻ gian nhằm làm lãng phí thời gian của chúng, tuy nhiên việc phản hồi bất kỳ tin nhắn lừa đảo nào cũng đồng nghĩa với việc bạn đang xác nhận rằng số điện thoại đó vẫn hoạt động và chủ nhân sẵn sàng tương tác.
Theo các chuyên gia bảo mật, chỉ riêng việc trả lời một tin nhắn cũng có thể khiến số điện thoại của người dùng bị đánh dấu là “có giá trị”, từ đó bị đưa vào danh sách để bán lại trên các chợ dữ liệu ngầm hoặc được chia sẻ cho nhiều đường dây lừa đảo khác, khiến lượng cuộc gọi và tin nhắn rác gia tăng trong tương lai.
Nguy hiểm hơn, ngay cả khi người dùng chỉ sử dụng thông tin giả hoặc những câu trả lời mang tính đùa cợt, kẻ lừa đảo vẫn có thể thu thập được nhiều dữ liệu hữu ích thông qua cách trò chuyện, thời gian phản hồi, ngôn ngữ sử dụng hay những chi tiết vô tình được tiết lộ trong cuộc hội thoại tưởng như vô thưởng vô phạt.
Các chuyên gia cảnh báo rằng những thông tin nhỏ như nghề nghiệp, tình trạng hôn nhân, lịch trình sinh hoạt, kế hoạch du lịch hoặc nơi sinh sống hoàn toàn có thể được ghép nối với các nguồn dữ liệu khác để xây dựng hồ sơ cá nhân chi tiết phục vụ cho những cuộc tấn công lừa đảo tinh vi hơn trong tương lai.
Không ít người cho rằng miễn là không nhấp vào đường link, không cung cấp mật khẩu hoặc không chuyển tiền thì bản thân vẫn an toàn, nhưng thực tế các nhóm tội phạm mạng thường hoạt động theo chiến lược dài hạn, thu thập dữ liệu từng bước trước khi tung ra những kịch bản lừa đảo được cá nhân hóa nhằm tăng tỷ lệ thành công.
Các chuyên gia từ nhiều tổ chức nghiên cứu gian lận và an ninh mạng đều thống nhất rằng phản ứng đúng đắn nhất khi nhận được tin nhắn đáng ngờ là tuyệt đối không trả lời, không gọi lại, không quét mã QR và không nhấp vào bất kỳ liên kết nào được gửi kèm, kể cả khi nội dung tin nhắn có vẻ đến từ ngân hàng, đơn vị vận chuyển hay các thương hiệu công nghệ nổi tiếng.
Thay vì cố gắng “đấu trí” với kẻ lừa đảo để tìm kiếm vài phút giải trí, người dùng nên ghi nhớ nguyên tắc đơn giản nhưng hiệu quả là “bỏ qua, chặn và báo cáo”, bởi đây vẫn là cách an toàn nhất để bảo vệ thông tin cá nhân, tránh trở thành mục tiêu của các đường dây lừa đảo trực tuyến đang ngày càng tinh vi và nguy hiểm.
