Việc UBND tỉnh ban hành đơn giá thu gom, xử lý rác mới áp dụng từ năm 2026 được xem là một bước ngoặt quan trọng, dù vẫn còn đó những nút thắt về chi phí phân loại cần tháo gỡ.

Lời giải cho bài toán "khủng hoảng" chi phí vận hành

Toàn tỉnh Đồng Nai hiện phát sinh gần 2.700 tấn rác sinh hoạt mỗi ngày. Trong khi áp lực rác thải tăng theo tốc độ đô thị hóa, đơn giá thu gom suốt nhiều năm qua vẫn "giậm chân tại chỗ" ở mức của năm 2018.

Thực trạng này khiến nhiều doanh nghiệp khó khăn, thậm chí 3/7 khu xử lý rác trên địa bàn từng phải dừng tham gia đấu thầu vì càng làm càng lỗ.

Do đó, ngày 31/12/2025, UBND tỉnh Đồng Nai đã ban hành Quyết định số 3432/QĐ-UBND phê duyệt giá tối đa đối với dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Đây là lần điều chỉnh toàn diện đầu tiên kể từ năm 2017, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quản lý hạ tầng kỹ thuật địa phương.

Quyết định 3432 ra đời đã thiết lập một khung giá mới chi tiết cho từng công đoạn. Cụ thể, thu gom thủ công chất thải rắn sinh hoạt từ hộ gia đình đến điểm tập kết, giá tối đa là 470.901 đồng/km (tần suất 1 ngày/lần). Mức giá này còn được linh hoạt theo hệ số khu vực, đô thị loại I áp dụng hệ số 0,9; trong khi khu vực miền núi, địa hình dốc được nâng lên hệ số 1,2.

Thu gom cơ giới, tại khu vực đô thị (cự ly 15-20km), mức giá tối đa là 239.128 đồng/tấn. Vận chuyển từ điểm tập kết đến nơi xử lý (cự ly 15-20km) có giá tối đa 299.730 đồng/tấn.

Xử lý rác với phương pháp sản xuất mùn hữu cơ có giá tối đa 558.439 đồng/tấn; phương pháp đốt không thu hồi năng lượng là 519.653 đồng/tấn. Các mức giá này áp dụng với rác sinh hoạt đã được phân loại, chưa bao gồm thuế.

Ông Nguyễn Duy Hòa, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Công nghệ Môi trường Bình Phước nhận định, việc phân tách rõ ràng đơn giá theo đặc thù địa lý và phương thức vận hành giúp phản ánh sát hơn chi phí nhiên liệu, máy móc và nhân công trong bối cảnh mới.

"Khi UBND tỉnh ban hành bộ đơn giá là tạo cơ sở tiền đề cho các doanh nghiệp xây dựng dự toán, xây dựng cái định mức nguồn thu và cái kế hoạch thu của mình trong cái hoạt động thu gom và xử lý rác thải. Từ đó, các doanh nghiệp cũng có thể xây dựng các phương án tiết kiệm chi phí, đảm bảo lợi nhuận cho các hoạt động của mình”, ông Nguyễn Duy Hòa cho biết.

Nỗi lo "phí chồng phí" khi rác chưa được phân loại tại nguồn

Dù đón nhận tin vui tăng giá, các doanh nghiệp ngành môi trường vẫn trăn trở về thực trạng rác thải chưa được phân loại tại nguồn. Điều này buộc các nhà máy phải tự gánh thêm công đoạn phân loại trước khi đưa vào dây chuyền xử lý.

Ông Trần Anh Dũng, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Dịch vụ Sonadezi - đơn vị đang xử lý hơn 72% lượng rác toàn tỉnh Đồng Nai cũ chia sẻ, trong năm 2025, gần như toàn bộ rác đưa về khu xử lý Quang Trung đều chưa được phân loại. Chi phí phát sinh cho công đoạn này ước tính khoảng 108.756 đồng/tấn, nhưng hiện chưa được bao gồm trong đơn giá mới.

Công ty đề nghị phải bổ sung thêm chi phí phân loại rác vào đơn giá xử lý đã được phê duyệt. Đơn vị này cũng đề xuất trường hợp tỉnh chưa xem xét đưa chi phí phân loại rác vào đơn giá xử lý thì cần có hướng dẫn cụ thể về trách nhiệm phân loại rác của các địa phương trước khi bàn giao cho đơn vị xử lý.

Trước những kiến nghị này, ông Nguyễn Văn Thắng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Nai cho biết, bảng giá mới là kết quả của quá trình thẩm định kỹ lưỡng từ Hội đồng liên ngành, căn cứ trên các thông số kỹ thuật và quy định pháp luật hiện hành.

Đối với phản ảnh của doanh nghiệp, cơ quan chức năng đang tích cực phối hợp với các sở ngành để trao đổi, tìm giải pháp.

“Ghi nhận phản ánh của các đơn vị, Sở đang cùng với các sở ngành trao đổi các ý kiến này. Vừa qua, đơn vị đã lấy ý kiến các sở ngành, và căn cứ theo quy định của Thông tư 36 và Thông tư 35 để làm định mức kinh tế kỹ thuật cũng như các điều kiện liên quan. Đối với các ý kiến của doanh nghiệp, đơn vị xin ý kiến của Bộ, Trung ương có hướng dẫn cụ thể hơn”, ông Nguyễn Văn Thắng cho biết thêm.