Theo tìm hiểu của phóng viên Báo Tri thức và Cuộc sống, mới đây, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Bến Lức (Ban QLDA) đã chính thức phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu xây lắp quy mô hơn 31 tỷ đồng. Đáng chú ý, đơn vị trúng thầu đã đưa ra mức giá giảm sâu so với dự toán, tạo nên một cuộc cạnh tranh đầy kịch tính trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Cuộc đua tam mã và con số tiết kiệm ấn tượng
Theo Quyết định số 171/QĐ-QLDA ngày 06/04/2026 do Giám đốc Ban QLDA Nguyễn Tấn Hảo ký phê duyệt, đơn vị trúng thầu gói thầu "Thi công xây dựng các hạng mục giai đoạn 2" thuộc dự án Trường MN Họa Mi là Liên danh Trường MN Họa Mi (GD2) (gồm Công ty TNHH một thành viên đầu tư xây dựng Toàn Phú Thịnh - Công ty TNHH xây dựng Thạch Lam)
Gói thầu này có giá dự toán được duyệt là 31.707.995.000 đồng. Tại biên bản mở thầu ngày 10/03/2026, có 03 nhà thầu tham gia nộp hồ sơ dự thầu (HSDT). Trong đó, Liên danh Trường MN Họa Mi (GD2) đã gây bất ngờ khi đưa ra giá dự thầu sau giảm giá là 27.071.381.579,7894 đồng. So với giá dự toán, mức giá trúng thầu này giúp ngân sách tiết kiệm hơn 4,6 tỷ đồng (đạt tỷ lệ tiết kiệm khoảng 14,6%).
Hai nhà thầu còn lại dù có năng lực tốt nhưng đã không thể vượt qua mức giá cạnh tranh này là Công ty TNHH một thành viên 622 (xếp hạng 2 với giá 28.863.365.322 đồng) và Công ty cổ phần xây dựng An Đại Lộc (xếp hạng 3 với giá 29.931.553.990 đồng).
Năng lực nhà thầu
Phân tích dữ liệu từ hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và lịch sử thực hiện hợp đồng, cả hai thành viên trong liên danh trúng thầu đều thể hiện năng lực "đáng nể" với tỉ lệ trúng thầu rất cao.
Công ty TNHH một thành viên đầu tư xây dựng Toàn Phú Thịnh (Liên danh chính): (MSDN: 0310708346), có địa chỉ tại 103 Lý Nam Đế, Phường Minh Phụng, TP HCM, được thành lập năm 2012, người đại diện là ông Ngô Thanh Phú, lĩnh vực hoạt động chính là xây dựng nhà các loại, công trình kỹ thuật dân dụng. Trong lịch sử đấu thầu, tính đến tháng 04/2026 đã tham gia 126 gói thầu, trúng 57 gói, trượt 68 gói. Tổng giá trị trúng thầu tích lũy đạt 261.561.150.344 đồng (với vai trò độc lập: 150.102.871.274 đồng, với vai trò liên danh: 111.458.279.070 đồng)
Công ty TNHH xây dựng Thạch Lam (Thành viên liên danh): (MSDN: 1100464261), có địa chỉ tại Số 32B, Nguyễn Văn Tạo, Phường Long An, tỉnh Tây Ninh (theo địa giới mới), được thành lập năm 2001, người đại diện pháp luật là ông Trương Kim Hùng, lĩnh vực hoạt động chính là xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng. Trong lịch sử đấu thầu tính đến tháng 04/2026 đã tham gia 72 gói thầu, trong đó trúng 46 gói, trượt 23 gói, 2 chưa có kết quả, 1 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị trúng thầu tích lũy đạt 330.072.101.000 đồng (với vai trò độc lập: 175.492.191.000 đồng, với vai trò liên danh: 154.579.910.000 đồng)
Đây không phải là lần đầu tiên hai doanh nghiệp này liên danh với nhau trúng thầu mà trước đó tháng 01/2026 hai doanh nghiệp này đã liên danh với nhau trúng gói thầu: Thi công xây dựng các hạng mục giai đoạn 1, trị giá 24.840.788.000 đồng thuộc dự án Trường MN Họa Mi do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Bến Lức làm chủ đầu tư.
Góc nhìn chuyên gia và cơ sở pháp lý
Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TPHCM) chia sẻ: "Việc nhà thầu giảm giá sâu là tín hiệu tích cực về tính cạnh tranh trong đấu thầu, đúng tinh thần của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Tuy nhiên, chủ đầu tư cần đặc biệt lưu ý quy định tại Nghị định 214/2025/NĐ-CP về việc quản lý chất lượng công trình khi giá trúng thầu thấp hơn nhiều so với mặt bằng chung, tránh tình trạng 'giá thấp - chất lượng thấp' hoặc kéo dài tiến độ."
Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho rằng, với mô hình chính quyền địa phương mới (bỏ cấp huyện), trách nhiệm giải trình của Ban QLDA khu vực Bến Lức đối với UBND tỉnh Tây Ninh là rất lớn. Việc lựa chọn được nhà thầu tiết kiệm ngân sách là điểm cộng, nhưng mục tiêu tối thượng vẫn phải là hiệu quả kinh tế đi đôi với chất lượng công trình giáo dục cho trẻ em.
Dự án Trường MN Họa Mi với tổng mức đầu tư hơn 78 tỷ đồng là niềm kỳ vọng lớn của người dân xã Bến Lức, tỉnh Tây Ninh trong việc nâng cao chất lượng giáo dục mầm non. Dư luận mong mỏi công trình sẽ về đích đúng tiến độ 360 ngày và đảm bảo chất lượng bền vững, tương xứng với nguồn vốn đầu tư công đã bỏ ra.
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.