Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, hoạt động lựa chọn nhà thầu thực hiện các dự án đầu tư công trong năm 2026 tại Trung tâm Cung ứng Dịch vụ công xã Tân Thạnh, tỉnh Đồng Tháp bộc lộ một bức tranh số liệu cô đặc và khép kín.
Khảo sát toàn bộ danh sách các gói thầu đã công bố kết quả lựa chọn nhà thầu hợp lệ của đơn vị này, ghi nhận có tổng cộng 9 gói thầu tư vấn và xây lắp với tổng dự toán là hơn 7,1 tỷ đồng. Điều bất ngờ là toàn bộ 100% các gói thầu này đều không qua đấu thầu rộng rãi công khai trên mạng mà được thực hiện hoàn toàn theo hình thức chỉ định thầu rút gọn. Tổng giá trị trúng thầu thực tế ghi nhận ở mức hơn 6.75 tỷ đồng, tương ứng với số tiền tiết kiệm ngân sách là 348.353.000 đồng, kéo tỷ lệ tiết kiệm ngân sách trung bình toàn hệ thống chỉ đạt mức 4,91%. Đáng nói, dòng vốn công này được phân bổ khép kín vào một nhóm nhà thầu với tần suất trúng thầu tuyệt đối 100% ngay từ lần tham gia đầu tiên.
Bức tranh dòng vốn khép kín qua loạt quyết định chỉ định rút gọn
Hồ sơ pháp lý thể hiện Trung tâm Cung ứng Dịch vụ công xã Tân Thạnh có địa chỉ tại ấp Trung, xã Tân Thạnh, tỉnh Đồng Tháp, được thành lập theo Quyết định số 43/QĐ-UBND.TL ngày 07/07/2025 của UBND xã Tân Thạnh. Người đại diện pháp luật trực tiếp ký duyệt toàn bộ các quyết định phê duyệt kế hoạch và kết quả thầu trong năm 2026 là ông Nông Văn Tiện, giữ chức vụ Phó Giám đốc Trung tâm. Thống kê chi tiết hệ thống hồ sơ thầu cho thấy toàn bộ các gói thầu xây lắp quy mô lớn đều áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn với một kịch bản tỷ lệ giảm giá thương thảo đồng loạt ở mức 5%. Cụ thể:
Gói thầu số 05: Xây lắp thuộc công trình Nâng cấp, cải tạo đường nội bộ, cống thoát nước, sơn chợ có giá dự toán là 1.810.403.000 đồng. Kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt tại Quyết định số 183/QĐ-KHLCNT ngày 07/05/2026. Kết quả chỉ định thầu được duyệt theo Quyết định số 205/QĐ-TTCUDVC ngày 14/05/2026 đã lựa chọn Công ty TNHH MTV Xây dựng và Thương mại Trung Thiết với giá trúng thầu thực tế là 1.719.883.000 đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm chính xác 5%.
Gói thầu số 05: Xây lắp thuộc dự án Đường Ven Sông Tiền (Bãi cả vạn); hạng mục: Mặt đường đan, bê tông cốt thép có giá dự toán là 1.996.965.000 đồng. Kết quả chỉ định thầu được ban hành tại Quyết định số 316/QĐ-TTCUDVC ngày 29/06/2026 do Phó Giám đốc Nông Văn Tiện ký. Giá trúng thầu ghi nhận là 1.897.117.000 đồng, đạt tỷ lệ giảm giá thương thảo tròn trịa 5%. Đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH Sáu Phát Đạt.
Công trình Đường Kênh Kháng Chiến (Từ Cống 3 Nghề Đến Đường Kênh An Phong - Mỹ Hòa) ghi nhận Gói thầu số 05: Xây lắp có giá dự toán 1.696.656.000 đồng. Quyết định phê duyệt kết quả số 319/QĐ-TTCUDVC ngày 30/06/2026 đã giao gói thầu này cho Công ty TNHH Xây dựng Công Thuận TM với giá trúng thầu thực tế làm tròn là 1.611.823.000 đồng, tiếp tục ghi nhận tỷ lệ tiết kiệm 5%.
Dự án Đầu tư hệ thống phòng cháy chữa cháy UBND xã Tân Thạnh ghi nhận Gói thầu số 05: Xây lắp có giá gói thầu phê duyệt là 1.167.215.000 đồng. Quyết định phê duyệt kết quả chỉ định thầu rút gọn số 200/QĐ-TTCUDVC ngày 14/05/2026 đã giao thầu trực tiếp cho Công ty TNHH Thành Vinh với giá trị 1.108.854.000 đồng, lặp lại kịch bản đạt tỷ lệ tiết kiệm ngân sách ở mức 5%.
Ở nhóm dự án có quy mô dòng vốn dưới 300 triệu đồng, kết quả lựa chọn nhà thầu ghi nhận sự hiện diện của Gói thầu số 01: Xây lắp thuộc công trình Cụm tiểu cảnh trước UBND, Đảng Ủy, trang trí cầu và hai bên mang cá cầu Phú Lợi (ấp 4, xã Tân Thạnh). Gói thầu có giá phê duyệt 275.935.000 đồng. Quyết định kết quả số 66/QĐ-TTCUDVC ngày 09/02/2026 đã giao gói thầu xây lắp trang trí này cho Công ty TNHH Xây dựng Công Thuận TM với giá trúng thầu là 262.138.000 đồng, tỷ lệ tiết kiệm qua thương thảo là 5%.
Nghịch lý tiết kiệm tuyệt đối bằng 0% ở nhóm gói thầu nhỏ
Trái ngược với kịch bản giảm giá thương thảo đồng loạt 5% ở các gói xây lắp lớn, các gói thầu dịch vụ tư vấn và xây lắp quy mô nhỏ tại xã Tân Thạnh lại ghi nhận tỷ lệ tiết kiệm ngân sách đúng bằng 0%, trúng khít giá trần.
Biểu hiện rõ nhất là Gói thầu Lắp vách ngăn làm việc hội trường Trung tâm văn hóa học tập cộng đồng xã Tân Thạnh. Gói thầu xây lắp này có giá phê duyệt là 68.071.000 đồng. Quyết định kết quả lựa chọn nhà thầu số: 338/QĐ-TTCUDVC ngày 29/06/2026 do Phó Giám đốc Nông Văn Tiện ký đã chỉ định thầu cho Công ty TNHH MTV Xây dựng và Thương mại Trung Thiết trúng thầu với giá trọn gói bằng đúng giá dự toán: 68.071.000 đồng.
Tương tự là Gói thầu số 01: Tư vấn lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật thuộc dự án Sửa chữa Nhà văn hóa ấp – Trụ sở làm việc ấp Tây, xã Tân Thạnh. Quyết định kết quả số 20/QĐ-TTCUDVC ngày 23/01/2026 đã phê duyệt chỉ định thầu cho Công ty TNHH Phúc Lâm TB. Giá gói thầu và giá chỉ định thầu trùng khớp nhau ở mức 40.476.000 đồng, tỷ lệ tiết kiệm đóng băng ở mức 0%.
Đánh giá dưới góc độ pháp lý về bức tranh số liệu này, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: "Luật Đấu thầu hiện hành cho phép áp dụng chỉ định thầu rút gọn nhằm đơn giản hóa thủ tục đối với các gói thầu quy mô nhỏ nằm trong hạn mức. Tuy nhiên, nguyên tắc cốt lõi của quản lý đầu tư công là bảo đảm tính cạnh tranh, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Việc 100% các gói thầu tại xã Tân Thạnh đều áp dụng chỉ định rút gọn, phân bổ khép kín cho một vài đối tác, đòi hỏi cơ quan chức năng cần làm rõ xem có tuân thủ đúng quy định phòng ngừa việc chia nhỏ dự án để né tránh đấu thầu rộng rãi qua mạng hay không".
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin:
[Kỳ 2] Xã Tân Thạnh chỉ định thầu: Điểm nghẽn cạnh tranh và hiệu quả kinh tế
Quy định về hạn mức và điều kiện áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn
Theo Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15) và Điều 78 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu, hình thức chỉ định thầu rút gọn được áp dụng trong các trường hợp cụ thể nhằm đáp ứng yêu cầu khẩn cấp, đặc thù hoặc tối giản thủ tục cho các gói thầu quy mô nhỏ.
Pháp luật quy định hạn mức chỉ định thầu rất rõ ràng đối với các gói thầu thuộc dự toán mua sắm thường xuyên là không quá 500 triệu đồng. Đối với dự án đầu tư công, hạn mức áp dụng chỉ định thầu là không quá 500 triệu đồng đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng đối với gói thầu xây lắp, mua sắm hàng hóa, phi tư vấn, hỗn hợp. Các trường hợp vượt hạn mức này chỉ được phép chỉ định thầu nếu thuộc tình huống cấp bách, khắc phục thiên tai, dịch bệnh hoặc bảo đảm bí mật quốc gia.
Luật Đấu thầu hiện hành nghiêm cấm triệt để việc lạm dụng chia nhỏ gói thầu, chia nhỏ dự án một cách trái luật nhằm đưa giá trị gói thầu về dưới hạn mức để trốn tránh việc phải tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng. Mọi hành vi cố tình áp dụng sai hình thức lựa chọn nhà thầu nhằm tạo lợi thế cho nhà thầu quen thuộc đều vi phạm nguyên tắc bảo đảm cạnh tranh và sẽ bị xử lý nghiêm minh theo quy định.