Nhiều người thường nghĩ trí tuệ nhân tạo, thực tế ảo hay điện toán đám mây là những công nghệ chỉ mới bùng nổ trong vài năm gần đây, nhưng thực tế các nền tảng đầu tiên của chúng đã xuất hiện từ giữa thế kỷ trước, thậm chí ngay trong giai đoạn Thế chiến II.
Một trong những ví dụ gây bất ngờ nhất là trí tuệ nhân tạo AI, lĩnh vực được đặt nền móng bởi nhà toán học nổi tiếng Alan Turing khi ông nghiên cứu cách máy móc có thể “suy nghĩ” và xây dựng bài kiểm tra Turing nổi tiếng nhằm đánh giá mức độ thông minh của máy tính so với con người.
Dù máy tính thời đó cực kỳ thô sơ và chiếm diện tích khổng lồ, nhiều học giả vẫn tin rằng một ngày nào đó máy móc sẽ có thể giao tiếp, học hỏi và xử lý thông tin giống con người, điều mà hiện nay đã trở thành hiện thực với chatbot AI và các mô hình ngôn ngữ hiện đại.
Không chỉ AI, công nghệ thực tế ảo VR cũng có lịch sử lâu đời hơn nhiều người tưởng khi chiếc kính thực tế ảo đầu tiên trên thế giới mang tên “Sword of Damocles” đã được phát triển từ cuối những năm 1960 với thiết kế khổng lồ treo ngay phía trên đầu người dùng.
Làn sóng VR đầu tiên bùng nổ vào thập niên 1990 với các máy chơi game thùng và kính VR đời đầu, nhưng công nghệ thời đó chưa đủ hoàn thiện khi thiết bị quá nặng, hình ảnh giật lag và dễ gây chóng mặt khiến thị trường nhanh chóng hạ nhiệt.
Phải tới khi Meta cùng nhiều hãng công nghệ lớn thúc đẩy làn sóng metaverse và kính Oculus Rift xuất hiện năm 2015, VR mới thực sự đạt tới mức trải nghiệm đủ tốt cho người dùng phổ thông nhờ phần cứng mạnh hơn và màn hình chất lượng cao hơn.
Trong khi đó, điện toán đám mây - công nghệ đang vận hành hàng loạt dịch vụ như Google Docs hay game streaming - thực chất lại giống với cách máy tính từng hoạt động trong quá khứ, khi nhiều người phải chia sẻ thời gian sử dụng trên những siêu máy tính đặt trong cả tòa nhà.
Điều khiến các công nghệ này trở nên “mới” ngày nay không nằm ở ý tưởng ban đầu mà ở khả năng thương mại hóa, thu nhỏ phần cứng và giảm giá thành, giúp AI, VR hay điện toán đám mây từ những khái niệm khoa học viễn tưởng trở thành công nghệ phổ biến với hàng tỷ người trên toàn cầu.
