Lực lượng không thể chống đỡ
Trong bài viết mới đây trên truyền thông Nga, chuyên gia Aleksandr Khramchikhin đã nhận định lực lượng không người lái Trung Quốc có thể nói là bất bại trên thế giới.
Theo ông, Trung Quốc là quốc gia đầu tiên trên thế giới hiện thực hóa ý tưởng tác chiến theo bầy đàn dành cho các UAV quân sự đa cánh quạt.
Đằng sau khái niệm này là khả năng tung đòn tấn công hiệp đồng quy mô lớn vào đối phương với nhiều hình thái cấu hình và đa dạng chủng loại vũ khí mang theo. Điểm mạnh vượt trội của mô hình bầy đàn nằm ở tính linh hoạt cực cao và khả năng sống sót đáng kinh ngạc trên chiến trường.
Cấu trúc của một bầy đàn tác chiến sẽ bao gồm các UAV loại 4 cánh quạt (MR40) hoặc 6 cánh quạt (MR150). Mỗi chiếc đều tích hợp các thiết bị trinh sát (bao gồm cả radar) và có khả năng mang vác nhiều loại khí tài tấn công: từ tên lửa có dẫn đường, tên lửa không điều khiển, bom thông minh, súng phóng lựu cho đến các loại vũ khí bộ binh.
Đáng chú ý, Bắc Kinh đang tính đến phương án trang bị tên lửa không đối không cho các dòng UAV này, biến chúng thành công cụ tiêu diệt các mục tiêu trên không — trước hết là trực thăng và các UAV của đối phương.
Bầy đàn UAV có thể vận hành trơn tru trong môi trường tác chiến lấy mạng làm trung tâm. Với bán kính hoạt động khoảng 30 km, gần như toàn bộ các mục tiêu trong phạm vi này — dù cố định hay di động — đều cầm chắc án tiêu diệt.
Điển hình cho mô hình này là tổ hợp trinh sát - tấn công tích hợp trên xe thiết giáp. Bệ phóng trang bị trên xe mang theo 12 UAV, gồm: 4 chiếc trinh sát Sula-30, khả năng duy trì thời gian bay 1 giờ và 8 chiếc UAV cảm tử Sula-89 mang đầu đạn nổ nặng 2 kg.
Ngồi ngoài vẫn tích lũy kinh nghiệm
Dù không trực tiếp tham chiến tại Ukraine, chiến sự tại đây đã tạo ra tác động sâu sắc đến tư duy xây dựng lực lượng của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA). Ở chiều ngược lại, các dòng UAV của Trung Quốc đã vô hình trung trở thành vũ khí chủ lực của cả Nga và Ukraine.
Những chiếc multicopter thương mại từ Trung Quốc được hai bên hô biến thành thiết bị trinh sát hay "máy bay ném bom siêu nhỏ". Ngay cả các dòng UAV tự sản xuất của Nga lẫn Ukraine cũng phụ thuộc lớn vào linh kiện nhập từ Trung Quốc. Từ thực tế chiến trường này, Bắc Kinh liên tục rút kinh nghiệm để cho ra đời hàng loạt mẫu UAV thế hệ mới.
Đơn cử, Trung Quốc đã phát triển loại UAV đánh chặn giá siêu rẻ chuyên dùng để săn tiêu diệt UAV đối phương, vốn có thể sản xuất hàng loạt bằng công nghệ in 3D.
Ở một phân cấp khác, dòng UAV "Cửu Thiên" (Jiutian) sở hữu trọng lượng lên tới 16 tấn, tải trọng chiến đấu 6 tấn và tầm bay đạt 7.000 km. Khí tài "khủng" này vừa đảm nhiệm vai trò vận tải hàng hóa (dân sự lẫn quân sự), vừa có thể đóng vai trò "máy bay mẹ" mang theo tới 100 đạn tuần kích (UAV cảm tử).
Bên cạnh đó, mẫu máy bay cánh quạt nghiêng không người lái R6000 "Trương Ưng" (Zhang Ying) được định hình là dòng UAV vận tải hạng nhẹ đa năng, phục vụ cho cả mục đích quân sự lẫn dân sự.
Thực tế, ứng dụng UAV trong vận tải dân sự đã phủ sóng rộng khắp tại Trung Quốc. Tính đến nay, quốc gia này đang vận hành hơn 3 triệu UAV đủ mọi lĩnh vực dân sinh: từ vận chuyển hàng hóa, tuần tra cảnh sát cho đến cứu hỏa, chữa cháy.
Chưa dừng lại ở đó, Trung Quốc đang thử nghiệm thành công công nghệ tiếp năng lượng từ mặt đất cho UAV thông qua chùm tia vi sóng hoặc laser. Giải pháp này giúp các thiết bị không người lái có thể duy trì hoạt động trên không gần như vô thời hạn.
Cần nhấn mạnh rằng Tổ hợp Công nghiệp Quốc phòng Trung Quốc sở hữu năng lực sản xuất cực kỳ đáng nể. Một khi mẫu khí tài nào đã hoàn thiện và đưa vào trang bị, họ có thể sản xuất với số lượng gần như không giới hạn. Đó là chưa kể các doanh nghiệp tư nhân cũng có đủ năng lực tham gia chuỗi cung ứng UAV.
Năng lực này phép PLA tích lũy kho UAV chiến đấu lên tới hàng trăm nghìn chiếc (với chi phí rẻ hơn rất nhiều so với phương Tây). Lượng UAV khổng lồ ấy thừa sức đè bẹp và chọc thủng bất kỳ lưới lửa phòng không nào của mọi đối thủ tiềm tàng.
UAV Trung Quốc ngày càng dễ sử dụng
Song song đó, Trung Quốc đang tích cực tối giản hóa và tự động hóa quy trình điều khiển UAV. Mục tiêu hướng tới là ngay cả những thanh niên có thể lực kém (thậm chí không đủ tiêu chuẩn nhập ngũ thông thường) nhưng thạo máy tính và các thiết bị di động đều có thể trở thành người điều khiển UAV chuyên nghiệp.
Việc rũ bỏ các hệ thống điều khiển chuyên dụng phức tạp giúp Trung Quốc dễ dàng đưa công nghệ thương mại vào dây chuyền sản xuất. Đồng thời, khi UAV ngày càng tự chủ hơn trong các thao tác (kể cả cất và hạ cánh), vai trò của con người sẽ dịch chuyển dần sang vị trí giám sát. Khi đó, một kíp điều khiển hoàn toàn có thể vận hành cùng lúc nhiều UAV.
Sự kết nối đồng bộ giữa hệ thống trinh sát, giám sát, chỉ thị mục tiêu với các khí tài tấn công ngày càng hoàn thiện, giúp nâng cao tối đa hiệu suất tác chiến của lực lượng UAV.
Về lâu dài, xu hướng này tất yếu sẽ dẫn đến việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng sâu rộng vào vận hành UAV, tiến tới xây dựng các tổ hợp tác chiến hoàn toàn tự động.
Nhiều khả năng trong thập kỷ tới, Trung Quốc sẽ vươn lên vị trí số 1 thế giới về công nghệ này. Bước ngoặt đó sẽ mang lại cho Quân đội Trung Quốc năng lực tác chiến đột phá, tạo đà củng cố vị thế địa chính trị hoàn toàn mới cho Bắc Kinh trên trường quốc tế.
Chính vì vậy, quốc gia 1,4 tỷ dân này đang gấp rút đẩy mạnh sản xuất lực lượng robot — từ quân sự đến dân sự, từ trên không, dưới nước cho đến trên mặt đất. Trung Quốc đang vươn lên trở thành bá chủ thế giới cả về số lượng lẫn chất lượng robot. Và các dòng robot biết bay (UAV) chính là biểu trưng sống động nhất cho bước chuyển mình chiến lược này.
