Khi hạt mầm tử tế hoá thành quả ngọt: Tiếng gọi “Mẹ” và những sắc màu vẽ nên hạnh phúc

Tròn 1 tháng sau khi khởi động Giải thưởng Quốc gia Hành động vì Cộng đồng - Human Act Prize 2026, ban tổ chức đã thực sự đón nhận được dòng chảy "hợp lực cộng đồng" vô cùng mạnh mẽ, đúng như chủ đề của mùa giải thứ tư. Và trong hàng chục dự án đã được đề cử đến thời điểm này, có một dòng chảy đặc biệt hướng đến trẻ em và giáo dục… Các sáng kiến được đề cử chính là minh chứng cho một điều đẹp đẽ: Sự tử tế vẫn đang hiện hữu và nảy mầm ở khắp mọi nơi.

Hành trình phi thường đáp đền sự tử tế

Khi câu chuyện được kể lại, sự tử tế được lan toả và tìm được người đồng hành. Và khi một tập thể muốn nâng bước các em học sinh đến trường, mong muốn này chắc chắn sẽ được hiện thực hoá.

Không chỉ vậy, Dự án “Nâng bước em đến trường” cũng ghi dấu một hành trình phi thường của người sáng lập.

Anh Nguyễn Tài Nam (SN 1990, xã Ea Kao, TP. Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk) là con cả trong một gia đình nông dân nghèo. Năm 9 tuổi, anh Nam phát hiện bệnh u sợi thần kinh, một căn bệnh hiếm gặp, chưa có phương án điều trị đặc hiệu. Từ đó, cùng với bố, anh Nam đã đi khắp các bệnh viện tại Hà Nội và TP.HCM để điều trị. Sau 24 lần phẫu thuật, bệnh tình của anh Nam đã ổn định nhưng anh cũng mất khả năng nói và vận động đi lại.

Trong hành trình chữa bệnh ấy, cùng với những nỗi đau cả về thể xác và tinh thần, anh Nguyễn Tài Nam cũng nhận được sự sẻ chia và những lời động viên ấm áp của cộng đồng. Kỳ diệu thay, điều đó trở thành động lực thúc đẩy anh sáng lập Nhóm thiện nguyện “Ea Kao - Vòng tay yêu thương” để giúp đỡ, hỗ trợ những hoàn cảnh khó khăn khác.

Nhiều trẻ em yếu thế, mồ côi và khuyết tật đối mặt với nguy cơ bỏ học do thiếu thốn điều kiện kinh tế và chăm sóc y tế cơ bản đã được những mạnh thường quân “nhận nuôi” thông qua dự án. Khoản tiền 500.000 đồng - 600.000 đồng/tháng không lớn với nhiều người, nhưng chúng đã giúp chặng đường tới trường của các em bớt đi nhiều đoạn gập ghềnh.

Cũng tiếp sức cho các em nhỏ bằng sự hỗ trợ tài chính, nhưng theo một cách khác, dự án Xã hội hóa mua thẻ Bảo hiểm y tế cho học sinh”, mô hình Dân vận khéo do Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an tỉnh Lâm Đồng đã trải qua ba năm bền bỉ. Từ năm 2023, dự án đã kêu gọi nguồn kinh phí xã hội hoá để trao tặng hơn 1.000 thẻ bảo hiểm y tế đến với các em học sinh.

Những điều các chiến sĩ Công an nhân dân trao đi không cầu báo đáp, nhưng những lá thư Thư cảm ơn từ các xã, phòng giáo dục cứ nối tiếp nhau, lần lượt gửi tới các anh chị. Đơn giản bởi mỗi tấm thẻ bảo hiểm y tế là một tấm “lá chắn sức khoẻ”, để học đường không chỉ trao cho các em tri thức mà cả một môi trường có niềm vui, tiếng cười và sự bảo đảm khỏi mọi nỗi lo đau ốm.

Chặng đường mới nhờ sự đồng hành của những người mẹ công an

Khó có đủ ngôn từ diễn tả niềm hạnh phúc của những bà “mẹ đỡ đầu” của Hội Phụ nữ Công an tỉnh Thái Nguyên khi em Đặng Thuý Chuyên (sinh năm 2007, trú tại xã Xuân Dương) báo tin em đã đỗ vào trường Cao đẳng Thái Nguyên Cơ sở 2.

Năm 2022, khi em Chuyên định bỏ học vì gia cảnh khó khăn, mẹ mất sớm, ông bà ngoại già yếu, những bà mẹ đỡ đầu đã xuất hiện. Từ đó đến khi em 18 tuổi, hàng tuần, hàng tháng, em đã đều đặn nhận được sự động viên cả về vật chất và tinh thần của những người mẹ công an. Hiện tại, sau giờ học, em Đặng Thuý Chuyên đi làm thêm để trang trải cho việc học và sinh hoạt hàng ngày. Và niềm hạnh phúc nhất trong suốt 4 năm vừa qua với em Chuyên là, khi gặp gặp các “bà mẹ đỡ đầu”, em lại được cất tiếng gọi “Mẹ”.

Năm học 2026-2027, chương trình “Mẹ đỡ đầu” của Hội Phụ nữ Công an tỉnh Thái Nguyên đã nhận chăm lo cho 40 con đỡ đầu, với tổng kinh phí hỗ trợ dịp đầu năm học lên tới gần 100 triệu đồng.

Hiện “các bà mẹ” đang xây dựng Phần mềm “Vòng tay yêu thương - Quản lý con đỡ đầu”, cũng là dự án được đề cử HAP 2026. Thêm một sự minh bạch, dự án sẽ thêm bền vững và nhận thêm được sự chung tay của cộng đồng.

Yêu thương lan toả

Cứ 16h mỗi thứ 3 và thứ 5 hàng tuần, tại tầng 7 Trung tâm Ung bướu, “Lớp học đặc biệt dành cho Bệnh nhi ung thư tại Bệnh viện Trung ương Huế” lại rộn ràng. Lớp học do Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Bệnh viện Trung ương Huế phối hợp với các thầy cô giáo đến từ những trường tiểu học trên địa bàn thành phố Huế và nhóm sinh viên quốc tế thuộc tổ chức Work the World triển khai.

Đối với các bệnh nhi, lớp học là một niềm an ủi. Quá trình điều trị ung thư song hành cùng nỗi đau đớn về thể xác vượt quá sự chịu đựng của cả những người trưởng thành. Vậy mà các em nhỏ buộc phải bước qua chặng đường đó.

Tại đây, các em được học hát, vận động theo nhạc, tương tác với thầy cô, bạn bè và các anh chị tình nguyện viên. Các em được tự do lựa chọn màu sắc, hình ảnh, vẽ tranh và thể hiện những điều mình yêu thích. Những giấc mơ đẹp được thể hiện bằng những màu sắc rực rỡ, như ánh mặt trời hi vọng vẫn đang toả sáng ấm áp xung quanh các em.

Dự án được xây dựng hướng đến một thông điệp nhân văn: bệnh viện không chỉ là nơi chữa bệnh, mà còn có thể là nơi trẻ em tiếp tục học tập, sáng tạo, kết nối và nuôi dưỡng ước mơ. Và mỗi người chúng ta đều có thể góp một phần sức lực để hiện thực hoá mục tiêu nhân văn này.

Và những giấc mơ được bền bỉ gọt giũa

Một “người mẹ” khác, là một cô giáo, đang trao đi yêu thương theo cách bảo vệ các em nhỏ an toàn trong quá trình học bơi.

Lớp học bơi xuất phát từ ý tưởng của cô giáo người Vân Kiều Hồ Thị Dung đã được tổ chức miễn phí cho các em học sinh Trường Tiểu học và Trung học cơ sở A Túc (xã Lìa, Quảng Trị).

Đối với trẻ em vùng núi, bơi lội là kỹ năng sinh tồn. Tuy nhiên, các em thường tự học, tự dạy cho nhau, kỹ thuật bơi chưa đảm bảo, tiềm ẩn nguy cơ đuối nước.

Ban đầu, lớp học bơi được tổ chức ngay trên Hồ Lìa, một hồ nước lớn tại địa phương. Sau này, các em học sinh được trao tặng hệ thống bể bơi bạt di động có mái che ngay trong khuôn viên trường.

“Em đã biết bơi và em thấy rất vui”, tâm sự của em Hồ Thị Ha Na cũng là nỗi lòng của các thầy cô giáo tham gia Sáng kiến “Đổi mới công tác quản lý nhằm giảm thiểu rủi ro đuối nước và phát triển phong trào học bơi cho học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số” của Trường Tiểu học và Trung học cơ sở A Túc.

Và điều quan trọng hơn hết là, trẻ em xã Lìa, Quảng Trị được vùng vẫy trong dòng nước quê hương mà bớt đi nhiều nỗi lo Hà Bá rình rập.

Cũng vì an toàn và bảo vệ trẻ em, hai bạn trẻ GenZ Nguyễn Võ Anh Khoa và Nguyễn Lĩnh Nam đã sáng lập ra dự án Lá Chắn Số theo cách như vậy.

“Lá Chắn Số” ra đời với thông điệp “Kiểm trước - Tin sau”, biến an toàn số trở thành một thao tác, một kĩ năng trong cuộc sống. Công nghệ có thể bị lạm dụng cho các hành vi sai trái nhưng công nghệ cũng có thể được sử dụng để giải quyết một vấn đề thật và tạo ra tác động thiết thực cho cộng đồng.

Nhưng như vậy vẫn chưa đủ. Theo hai nhà sáng lập, “một sản phẩm tốt không chỉ cần giải quyết đúng vấn đề. Nó còn phải đủ lớn để vấn đề đó được giải quyết cho thật nhiều người”. Nhiều đêm code tới khuya. Một sản phẩm tự lên ý tưởng, tự làm, tự sửa, tự đưa ra cộng đồng. Nhưng hai GenZ tự nhận là những người lữ hành đang miệt mài gọt giũa giấc mơ của mình mỗi ngày.