Tờ VZ (Nga) đăng bài viết có tiêu đề "Chỉ còn 10 km tới thảm họa: Cuộc gọi tới Điện Kremlin. Tối hậu thư của ông Putin với NATO – trở về biên giới năm 1997. Tổng động viên và đòn đánh khốc liệt nhất"
Theo đó, lần đầu tiên sau nhiều năm, các nhà lãnh đạo châu Âu trực tiếp gọi điện tới Điện Kremlin ngay trước thềm đàm phán tại Abu Dhabi. Điều này lập tức làm dấy lên nhiều câu hỏi.
Trong khi đó, Kiev siết chặt huy động quân ở mức chưa từng có, còn thủ đô Ukraine lần đầu hứng chịu một đòn nghiêm trọng như vậy nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu.
“Moscow đang chuẩn bị cho hồi kết của cuộc chiến”
Tổng thống Vladimir Putin đã điện đàm với Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre theo sáng kiến từ phía các nhà lãnh đạo nước ngoài.
Theo thông báo của Điện Kremlin, các bên trao đổi quan điểm về vấn đề giải quyết cuộc khủng hoảng Ukraine, có tính đến các cuộc đàm phán trước đó giữa ông Vladimir Putin và đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Witkoff.
Các bên hoan nghênh thỏa thuận đạt được về việc nối lại các cuộc đàm phán ba bên giữa Nga, Ukraine và Mỹ tại Abu Dhabi trong nửa đầu tháng 11. Ông Putin đưa ra đánh giá về tình hình hiện tại tại khu vực xung đột ở Ukraine, nhắc lại những nguyên nhân gốc rễ của cuộc khủng hoảng cũng như sự cần thiết phải thiết lập một nền hòa bình công bằng và lâu dài.
Tổng thống Vladimir Putin đã điện đàm với Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre. Ảnh: TASS
Văn phòng Tổng thống Phần Lan mô tả cuộc trao đổi là “cởi mở và thực chất”. Trong khi đó, Thủ tướng Na Uy cho biết sau cuộc nói chuyện với ông Putin, ông có cảm giác Moscow đang chuẩn bị rất kỹ cho cuộc gặp tại Abu Dhabi.
Không lâu sau đó, các lãnh đạo NATO điện đàm với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ông Zelensky tuyên bố rằng ông Stubb và ông Støre đã kêu gọi ông Putin giảm leo thang các cuộc tấn công vào năng lượng và cơ sở hạ tầng Ukraine.
Tuy nhiên, thông báo từ phía Phần Lan không đề cập tới bất kỳ bước đi cụ thể nào, còn tuyên bố của Điện Kremlin thậm chí không nhắc đến vấn đề này.
Trong bối cảnh ông Zelensky gần đây công khai bác bỏ khả năng trung lập của Ukraine, rất khó kỳ vọng một bước đột phá lớn chỉ từ các cuộc điện đàm của hai quốc gia NATO.
Thủ tướng Đan Mạch sau đó lên tiếng chỉ trích ông Stubb và ông Støre vì cuộc điện đàm với Tổng thống Nga không được phối hợp với Brussels. Bà cho rằng nếu tiến hành những bước như vậy, bao gồm cả việc tới Moscow đàm phán, thì các nước châu Âu nên hành động cùng nhau. Thụy Điển sau đó cũng đưa ra quan điểm chỉ trích tương tự.
Tại Abu Dhabi, ông Putin sẽ “đưa ra tối hậu thư mới”
Những đồn đoán về khả năng chiến tranh kết thúc tiếp tục xuất hiện từ nhiều phía.
Blogger Ukraine Anatoly Shariy cho rằng vấn đề cuối cùng tập trung vào Donbass và yêu cầu quân đội Ukraine rút khỏi phần lãnh thổ còn lại của Cộng hòa Nhân dân Donetsk mà Kiev hiện kiểm soát: "Nói ngắn gọn, cuối cùng mọi chuyện đều quay về Donbass. Toàn bộ cuộc chiến. Một cuộc chiến vì Donbass".
Tuy nhiên, một số chuyên gia và nguồn tin khác không đồng tình, đồng thời đưa ra những “chi tiết” khác nhau về các cuộc đàm phán hậu trường.
Ngay cả Reuters, theo bài viết, cũng cho rằng Nga sẽ không nhượng bộ về vấn đề lãnh thổ: "Ông Putin từ chối thỏa hiệp về lãnh thổ Donbass trong cuộc trao đổi với các nhà lãnh đạo Phần Lan và Na Uy".
Ông Putin sẽ đưa ra "tối hậu thư" mới? Ảnh: Foreign Policy
Nhiều người liên hệ các cuộc điện đàm này với một bài báo trên truyền thông Anh được đăng trước đó một ngày, dẫn nguồn tình báo quân sự với nội dung: “Ông Putin sẽ yêu cầu NATO trở lại các đường biên giới năm 1997.”
Theo The Telegraph, vòng đàm phán mới về Ukraine có thể trở thành diễn đàn để Nga đưa ra những yêu cầu liên quan tới NATO. Tờ báo này cho rằng ông Vladimir Putin muốn “đạt được những nhượng bộ về vấn đề mở rộng liên minh và làm suy giảm tiềm lực phòng thủ của NATO”.
Trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov tuyên bố các nước châu Âu nên được tham gia vào các cuộc đàm phán giữa Nga, Ukraine và Mỹ, bởi theo ông, vai trò của họ sẽ mang tính quyết định.
Các nguồn ngoại giao được tờ báo dẫn lời cho rằng động thái này có thể liên quan đến ý định của Moscow nhằm chính thức hóa những nhượng bộ liên quan tới NATO.
Theo kịch bản được nêu, ông Putin có thể yêu cầu giảm sự hiện diện quân sự của NATO tại châu Âu xuống mức năm 1997 – thời điểm trước khi các nước thuộc khối Đông Âu cũ gia nhập NATO.
Trên thực tế, điều này có thể đồng nghĩa với việc lực lượng NATO rút khỏi Ba Lan, Estonia, Latvia và Litva, cũng như Phần Lan – quốc gia gia nhập liên minh vào năm 2023.
Về lý thuyết, danh sách còn có thể bao gồm Thụy Điển, Bắc Macedonia, Montenegro, Albania, Croatia, Bulgaria, Romania, Slovakia, Slovenia, Hungary và Cộng hòa Czech.
Tuy nhiên, The Telegraph cho rằng yêu cầu chủ yếu liên quan tới các quốc gia có chung biên giới với Nga. Tờ báo đồng thời nhấn mạnh rằng giới chức châu Âu và Ukraine sẵn sàng thảo luận tại Abu Dhabi về “bối cảnh rộng lớn hơn của cấu trúc an ninh châu Âu thời hậu chiến”, nhưng hiện vẫn bác bỏ các yêu cầu nói trên.
Hình thức huy động quân quyết liệt
Trước đó, hôm 26/10, Tổng thống Zelensky đã trình Quốc hội Ukraine các dự luật số 16182 và 16183 nhằm gia hạn tình trạng thiết quân luật và tổng động viên thêm 90 ngày, tới ngày 29/1/2027.
Quốc hội Ukraine đã thông qua các đề xuất và luật sau đó được ký ban hành.
Thủ tướng Ukraine Koretsky tuyên bố trước ngày 1/12 sẽ đưa ra phương án thay thế cho tình trạng cưỡng ép huy động quân, đồng thời siết chặt hình phạt đối với những người trốn nghĩa vụ.
Theo kế hoạch, doanh nghiệp vẫn có thể bảo lưu một số nhân viên khỏi diện huy động, nhưng đổi lại phải bảo đảm khả năng cung cấp nhân lực ổn định cho quân đội.
Ngoài ra, theo quy định mới, hạn ngạch bảo lưu nhân sự đối với các doanh nghiệp thuộc tổ hợp công nghiệp quốc phòng và ngành năng lượng được hạ xuống còn 95%.
Binh sĩ Ukraine tập luyện tại một căn cứ gần Manchester. Ảnh: DW
Truyền thông Ukraine cho biết các biện pháp mới được đề xuất đối với người trốn nghĩa vụ hoặc tự ý rời đơn vị bao gồm phong tỏa tài khoản ngân hàng, tước quyền điều khiển phương tiện, truy nã của cảnh sát và hạn chế cấp hộ chiếu.
Nghị sĩ Mariana Bezuhla cũng đề xuất hủy quyền miễn huy động đối với hầu hết các đối tượng, ngoại trừ bộ trưởng và nghị sĩ. Theo quan điểm của bà, Tổng thống Zelensky và các thành viên chính phủ cũng nên nằm trong nhóm ngoại lệ.
Quân đội Ukraine đồng thời tiếp tục tăng cường tuyển dụng phụ nữ, không chỉ ở các vị trí y tế, tài chính hay hành chính.
Theo trung tâm tuyển quân của lực lượng Đổ bộ đường không Ukraine, hiện cứ bốn đơn đăng ký thì có một đơn đến từ phụ nữ Ukraine lựa chọn các chuyên ngành chiến đấu.
Bài viết còn cho rằng trong kế hoạch của ông Koretsky có phương án từ ngày 1/12 triển khai việc gọi nhập ngũ bình đẳng đối với cả phụ nữ, qua đó bổ sung nhân lực cho các đơn vị chiến đấu.
Chỉ còn 10 km tới “thảm họa” trên tiền tuyến
Đáng lưu ý, trong bối cảnh Kiev tiếp tục siết chặt huy động để bổ sung nhân lực cho quân đội, tình hình trên tiền tuyến cũng xuất hiện một diễn biến đáng chú ý.
Nhà bình luận quân sự Dmitry Degtyaryov cho biết tình hình tại khu vực Komarovsky đang diễn biến phức tạp. Theo ông, quân đội Ukraine đã giành lại Perebudovo, tiến vào phía bắc Komar và thay đổi hướng hoạt động dọc bờ tây sông Mokrye Yaly. Sau khi không thể giữ Fedorovka, lực lượng Ukraine được cho là đã vòng qua khu vực này, tiến sâu thêm khoảng 4,5 km và tìm cách đứng chân ở ngoại ô Vesyoloye.
Degtyaryov cho biết phần lớn Komar vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Nga, nhấn mạnh rằng các binh sĩ tại đây “đang tử thủ”. Tuy nhiên, điều gây chú ý là từ những vị trí hiện tại tới vùng ngoại ô phía bắc Velikaya Novosyolka – một đầu mối giao thông quan trọng – chỉ còn khoảng 10 km.
Một số phóng viên quân sự Nga trước đó cảnh báo nếu khu vực này bị đe dọa nghiêm trọng, tình hình có thể dẫn tới một “thảm họa cục bộ”, dù Degtyaryov cho rằng khả năng Ukraine giành lại hoàn toàn khu vực vẫn rất thấp.
Cùng lúc, Kiev tiếp tục ghi nhận thiệt hại đáng kể đối với cơ sở hạ tầng. Cầu phía Nam bị tấn công lần thứ sáu trong đêm 27/10, xuất hiện một lỗ thủng lớn và tuyến đường sắt trên cầu bị hư hỏng, khiến giao thông hai chiều phải đóng cửa. Chính quyền Kiev đang xem xét xây dựng các tuyến vượt sông thay thế qua Dnieper.
Một diễn biến khác cũng gây chú ý khi Giám đốc Fire Point Irina Terekh tuyên bố tên lửa FP-5 “Flamingo” không phải “siêu vũ khí”, mà chủ yếu mang ý nghĩa chính trị. Bà đồng thời cho rằng dự án tên lửa đạn đạo từng được nhắc tới sẽ không được triển khai.
Một số nhà quan sát Nga nhận định điều này có thể liên quan tới những khó khăn trong chuỗi sản xuất, song cũng không loại trừ khả năng đây là động thái nhằm đánh lạc hướng sự chú ý khỏi các cơ sở của Fire Point.
