Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 26/05/2026, Phòng Kinh tế xã Cư Jút, Lâm Đồng đã ban hành Quyết định số 204/QĐ-KT về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu xây dựng công trình khắc phục, sửa chữa hư hỏng, ngập úng cục bộ một số vị trí trên tuyến đường giao thông từ thôn 1 đi thôn 5 Cư K'nia. Văn bản do Trưởng phòng Nguyễn Hữu Hải ký, quyết định lựa chọn Công ty TNHH Xây dựng Công nghệ Môi trường Thiện Vinh (mã số thuế: 0313191521; địa chỉ trụ sở đặt tại số 57/23 Bàu Cát 8, Phường Tân Bình, TP HCM) làm đơn vị đảm nhiệm thi công theo phương thức chỉ định thầu.
Minh bạch dòng vốn công tại gói thầu sửa chữa đường Cư K'nia
Tại quyết định số 148/QĐ-KT ngày 13/5/2026 phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu thể hiện giá gói thầu xây dựng của công trình hạ tầng nêu trên được phê duyệt ở mức 1.925.833.000 đồng. Sau quá trình tổ chức triển khai các bước thủ tục, giá trúng thầu theo quyết định chỉ định thầu được ấn định ở mức 1.906.574.000 đồng. Như vậy, sau khi hoàn tất công tác lựa chọn nhà thầu cho công trình giao thông này, số tiền tiết kiệm chi phí cho nguồn vốn ngân sách đầu tư công là 19.259.000 đồng, tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 1%.
Xét về phương diện quy định pháp luật, việc Phòng Kinh tế xã Cư Jút áp dụng hình thức chỉ định thầu trọn gói đối với một gói thầu xây lắp quy mô nhỏ có giá trị dưới 2 tỷ đồng là hoàn toàn phù hợp với các quy định phân cấp thẩm quyền hiện hành của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Do đó, bản chất của việc chỉ định thầu trực tiếp tại dự án này là đúng trình tự phân cấp hạn mức đầu tư công.
Trách nhiệm giải trình và bài toán tối ưu hóa chi tiêu công
Theo Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích dưới góc độ hiệu quả kinh tế, hiệu quả tối ưu hóa dòng vốn công tại gói thầu này chưa thật sự tối ưu. Theo tinh thần chỉ đạo quyết liệt tại Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu và hướng dẫn cụ thể của Bộ Tài chính tại Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026, các cơ quan được giao quản lý vốn công phải triệt để thương thảo nhằm tiết giảm tối đa chi phí không cần thiết, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực quốc gia. Mặc dù đây là công trình chỉ định thầu quy mô nhỏ dưới 2 tỷ đồng, nhưng với tính chất kỹ thuật thông thường của một gói thầu sửa chữa hư hỏng, ngập úng đường giao thông, mức tiết kiệm xấp xỉ 1% ngân sách là chưa thể hiện rõ tinh thần triệt để tiết kiệm tài chính công quỹ như các văn bản điều hành tối cao của Chính phủ đã nhấn mạnh.
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.
