Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu đối với dự án Nâng cấp, sửa chữa Trụ sở làm việc xã Thạnh Thới An, xã Tài Văn, xã Lịch Hội Thượng, xã Liêu Tú, xã Trần Đề vừa đi đến kết quả cuối cùng. Bức tranh toàn cảnh của Gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình cho thấy một quy trình thực thi bài bản, tuân thủ pháp luật về đấu thầu, qua đó sàng lọc được đơn vị thi công chất lượng và mang lại hiệu quả tiết kiệm thiết thực cho ngân sách nhà nước.
Diễn biến gói thầu hơn 13 tỷ, tiết kiệm xấp xỉ 441 triệu đồng
Gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình có giá dự toán được phê duyệt ở mức 13,409 tỷ đồng. Đây là gói thầu mang ý nghĩa quan trọng sử dụng nguồn vốn ngân sách địa phương, hướng tới mục tiêu cải thiện cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng môi trường làm việc cho hệ thống chính quyền cơ sở tại 5 xã trên địa bàn.
Căn cứ Quyết định số 16/QĐ-BQLDA ngày 20/5/2026 do Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Trần Đề Phạm Hoàng Ngọc Ấn ký phê duyệt E-HSMT, gói thầu được tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng (Số TBMT: IB2600218339). Thời gian thực hiện hợp đồng theo kế hoạch ban đầu là 180 ngày với loại hợp đồng trọn gói.
Theo biên bản mở thầu được công bố ngày 29/05/2026, Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận có 02 nhà thầu nộp hồ sơ tham dự là Công ty CP Đầu tư và Xây lắp Thành phố Cần Thơ và Công ty TNHH Chí Đặng.
Ngày 08/6/2026, trên cơ sở báo cáo đánh giá và thẩm định, Giám đốc Phạm Hoàng Ngọc Ấn đã ban hành Quyết định số 17/QĐ-BQLDA phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Công ty CP Đầu tư và Xây lắp Thành phố Cần Thơ chính thức trúng thầu với giá 12,968 tỷ đồng. Việc lựa chọn này giúp ngân sách nhà nước tiết kiệm được xấp xỉ 441 triệu đồng (tương đương tỷ lệ tiết kiệm khoảng 3,29%). Đáng chú ý, thời gian thi công thực tế cũng được nhà thầu cam kết rút ngắn xuống còn 160 ngày (thời gian thực hiện của gói thầu trong kế hoạch là 180 ngày), đẩy nhanh tiến độ đưa công trình vào sử dụng.
Lỗi trượt thầu của đối thủ
Theo Báo cáo đánh giá E-HSDT số 06/BCĐG-XL.26 ngày 02/06/2026 do Công ty TNHH Xây dựng Thuận Thành Hưng lập, cả hai nhà thầu đều vượt qua bước đánh giá tư cách hợp lệ và năng lực tài chính. Tuy nhiên, ranh giới chuyên môn được bộc lộ rõ nét tại vòng đánh giá kỹ thuật.
Hồ sơ của Công ty TNHH Chí Đặng đã bộc lộ nhiều lỗ hổng và không vượt qua được các tiêu chuẩn đánh giá khắt khe. Tổ chuyên gia chỉ rõ nhà thầu này trình bày vật tư thiết bị điện không đáp ứng yêu cầu của E-HSMT được quy định tại khoản 3, mục III, Chương V. Bên cạnh đó, Công ty TNHH Chí Đặng không cung cấp được hợp đồng nguyên tắc với các đơn vị cung ứng vật tư chính. Đồng thời, biểu tiến độ thi công do nhà thầu lập không bám sát yêu cầu thiết kế của chủ đầu tư đặt ra.
Năng lực của nhà thầu trúng thầu
Theo dữ liệu trích xuất, Công ty CP Đầu tư và Xây lắp Thành phố Cần Thơ (Mã số doanh nghiệp: 1800225692) được thành lập từ năm 2006, đóng trụ sở tại Phường Bình Thủy, Cần Thơ do Giám đốc Nguyễn Diệp Hoài Phong làm người đại diện pháp luật.
Trong lịch sử hoạt động đấu thầu tính đến tháng 06/2026 doanh nghiệp đã tham gia khoảng 169 gói thầu, trong đó trúng 43 gói, trượt 119 gói, 4 chưa có kết quả, 3 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh) khoảng 417,684 tỷ đồng. Trong đó, với vai trò độc lập khoảng 351,994 tỷ đồng, với vai trò liên danh khoảng 65,689 tỷ đồng. Tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán: 93.8%
Trong năm 2026 ngoài gói thầu đã trúng đang phân tích nêu trên thì trước đó cũng đã trúng Gói thầu số 01: Thi công xây dựng tại Văn phòng HĐND và UBND xã Lai Hòa, trị giá gần 9,257 tỷ đồng, trúng ngày 04/06/2026.
Góc nhìn chuyên gia
Phân tích sâu vào bản chất sự việc dưới góc độ chuyên môn, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định "việc một gói thầu xây lắp cấp địa phương thu hút được từ 2 nhà thầu trở lên nộp hồ sơ cạnh tranh là một chỉ báo sức khỏe rất tốt của hệ thống đấu thầu qua mạng. Mức tiết kiệm ngân sách đạt trên 3% không phải là một con số ngẫu nhiên mà là hệ quả tất yếu của quá trình tổ chức lập dự toán chuẩn xác và sự cạnh tranh sòng phẳng bằng chất xám, biện pháp tổ chức thi công thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá ném thầu. Các địa phương hoàn toàn có thể nhân rộng mô hình kiểm soát hồ sơ mời thầu chặt chẽ như thế này để tránh tình trạng bỏ giá siêu thấp nhưng thi công trì trệ".
Nhìn từ lăng kính pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương chỉ ra "Quy trình loại bỏ nhà thầu không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, cụ thể là thiếu hợp đồng nguyên tắc bảo đảm vật tư chính và lên biểu tiến độ thiếu khả thi tại gói thầu này là một quyết định chuẩn xác, thượng tôn pháp luật của Chủ đầu tư và tổ chuyên gia. Luật Đấu thầu 2023 sửa đổi năm 2025 đặt ra rào cản kỹ thuật là để bảo vệ chất lượng công trình công cộng. Việc kiểm soát gắt gao này giúp triệt tiêu mầm mống rủi ro nhà thầu trúng thầu xong đem con bỏ chợ, thi công đứt đoạn vì không có nguồn cung vật tư. Trách nhiệm giải trình của người đứng đầu Chủ đầu tư được thể hiện rất rõ nét thông qua việc phê duyệt kết quả minh bạch, có báo cáo thẩm định độc lập làm bệ đỡ".
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỐI VỚI HÀNG HÓA, XÂY LẮP
Điều 58 Luật Đấu thầu quy định các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm: Phương pháp giá thấp nhất; Phương pháp giá đánh giá; Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá. Phương pháp giá thấp nhất thường áp dụng cho các gói thầu đơn giản, các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính được quy định thành các tiêu chuẩn "đạt" hoặc "không đạt". Nhà thầu nào có hồ sơ đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất.
Phương pháp giá đánh giá (thường dùng cho các gói thầu quy mô lớn) là phương pháp quy đổi các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và giá về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất là nhà thầu trúng thầu. Cuối cùng, phương pháp kết hợp kỹ thuật và giá áp dụng cho các gói thầu công nghệ cao hoặc có tính chất đặc thù, trong đó điểm tổng hợp được tính theo tỷ trọng (thường kỹ thuật chiếm 70-80%, giá chiếm 20-30%).
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hội đồng đánh giá (Tổ chuyên gia) phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu và phải chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả chấm thầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ năm 2026, việc chấm thầu qua mạng giúp loại bỏ các sai sót thủ công và đảm bảo tính khách quan. Người dân và các nhà thầu có thể tra cứu biên bản mở thầu công khai để biết giá dự thầu của các đối thủ, từ đó giám sát được sự minh bạch trong khâu chấm thầu của chủ đầu tư.