Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 29/5/2026, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Thuận An đã ký Quyết định số 09/QĐ-DA phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu thi công xây dựng công trình thuộc công trình Sửa chữa, nâng cấp, đầu tư bổ sung hệ thống điện chiếu sáng công cộng và kiến thiết thị chính trên địa bàn xã Thuận An. Đơn vị được chỉ định thầu là Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Long Phát Đắk Nông. Giá trúng thầu theo hình thức chỉ định thầu rút gọn là 1.760.412.000 đồng. Thời gian thực hiện hợp đồng trọn gói 90 ngày.
Trước đó, tại kế hoạch lựa chọn nhà thầu được phê duyệt tại Quyết định số 08/QĐ-DA ngày 25/5/2026. Gói thầu này có giá là 1.766.604.000 đồng. Qua đối chiếu số liệu giữa giá gói thầu và giá trúng thầu, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước sau khâu thương thảo chỉ đạt 6.192.000 đồng, tương ứng với tỷ lệ xấp xỉ 0,35%.
Mối quan hệ và lịch sử đấu thầu của đơn vị thi công
Dữ liệu từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Long Phát Đắk Nông, có mã số doanh nghiệp 6400256825. Doanh nghiệp đăng ký trụ sở chính tại tổ dân phố 6, xã Krông Nô, tỉnh Lâm Đồng, hoạt động từ năm 2012 với các lĩnh vực chính bao gồm trồng cây cao su và khai thác khoáng sản, vật liệu xây dựng.
Thống kê lịch sử đấu thầu cho thấy doanh nghiệp này đã tham gia tổng cộng 23 gói thầu trên hệ thống công, trong đó trúng 20 gói, trượt 1 gói và có 2 gói bị hủy. Tổng giá trị trúng thầu lũy kế đạt khoảng 42.140.924.000 đồng.
Trong quá trình hoạt động tại các địa giới hành chính trước khi sáp nhập, doanh nghiệp từng ghi nhận mối quan hệ đấu thầu chặt chẽ với một số bên mời thầu cũ. Điển hình tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Đắk Song, doanh nghiệp tham gia 10 gói thầu và được công bố trúng 8 gói với tổng giá trị hơn 20.000.000.000 đồng.
Trách nhiệm giải trình và hiệu quả dòng vốn công
Xét về khía cạnh pháp lý, hình thức chỉ định thầu rút gọn đối với gói thầu xây lắp dưới 2 tỷ đồng hoặc các công trình tiện ích công cộng tuân thủ các quy định hiện hành nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện về hạn mức và tính chất dự án. Dù vậy, hiệu quả sử dụng vốn ngân sách lại phụ thuộc lớn vào năng lực thương thảo hợp đồng của chủ đầu tư.
Theo Luật sư Nguyễn Văn Lập, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ và Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/5/2026 của Bộ Tài chính đã nhấn mạnh việc siết chặt kỷ cương tài chính, gắn trách nhiệm giải trình của người đứng đầu chủ đầu tư với kết quả tiết kiệm ngân sách. Quy định tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi bởi Luật 90/2025/QH15) chỉ rõ các cơ quan được giao quản lý vốn công phải chịu trách nhiệm toàn diện về tính hiệu quả kinh tế của dự án. Khi tỷ lệ tiết kiệm ở mức thấp, việc chủ đầu tư công khai minh bạch các căn cứ thương thảo giá và kiểm soát năng lực triển khai đồng thời nhiều gói thầu của nhà thầu là giải pháp cần thiết để bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.
HÌNH THỨC CHỈ ĐỊNH THẦU – DANH MỤC ÁP DỤNG VÀ RÀO CẢN PHÁP LÝ CHI TIẾT
Hình thức chỉ định thầu được quy định nghiêm ngặt tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025). Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các trường hợp giới hạn nhằm đảm bảo tính cấp bách hoặc tính chuyên biệt của gói thầu. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu cấp bách nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia; khắc phục sự cố thiên tai, hỏa hoạn; hoặc các gói thầu duy trì hoạt động của cơ sở y tế trong trường hợp cấp bách.
Chi tiết hơn, Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa các nhóm trường hợp này. Nhóm đầu tiên là các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp như: ngăn chặn nguy hại đến tính mạng và tài sản cộng đồng; gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế để cấp cứu người bệnh; hoặc phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 78 về việc áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc, nhà lưu trú công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước.
Về hạn mức giá, khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chỉ định thầu áp dụng cho gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 500 triệu đồng. Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức là không quá 800 triệu đồng cho dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng cho các gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Ngoài ra, các gói thầu có tính chất đặc thù về công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu có khả năng thực hiện cũng thuộc phạm vi áp dụng chỉ định thầu.
Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu thông thường phải đáp ứng đủ 03 điều kiện tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt; có kế hoạch bố trí vốn (trừ đấu thầu trước); và có dự toán được phê duyệt.
