Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, những diễn biến tại gói thầu mua sắm thiết bị hơn 29 tỷ đồng của Sở Giáo dục và Đào tạo TP Cần Thơ không phải là cá biệt. Đây là hồi chuông cảnh báo về tính minh bạch trong mua sắm công ngành giáo dục khi các liên minh nhà thầu dần hình thành thế độc tôn tại nhiều địa phương.

Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các văn bản hướng dẫn mới nhất như Nghị định 214/2025/NĐ-CP, Thông tư 79/2025/TT-BTC đã tạo hành lang pháp lý khá chặt chẽ cho việc đấu thầu qua mạng. Tuy nhiên, việc thực thi tại cơ sở vẫn còn những kẽ hở, đặc biệt là trong khâu xây dựng hồ sơ mời thầu và đánh giá hồ sơ dự thầu của các đơn vị tư vấn.

Chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhấn mạnh: "Để ngăn chặn tình trạng nhà thầu 'thông đồng' mắc lỗi để một đơn vị trúng thầu sát giá, cần tăng cường hậu kiểm các gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm thấp dưới 1%. Đồng thời, cơ quan chức năng cần công khai danh sách các đơn vị tư vấn có nhiều gói thầu bị khiếu nại hoặc có dấu hiệu bất thường trong việc loại nhà thầu".

Về góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) đề xuất: "Cần áp dụng chế tài mạnh tay đối với những nhà thầu cố tình nộp hồ sơ thiếu năng lực hoặc mắc lỗi kỹ thuật sơ đẳng một cách hệ thống tại nhiều gói thầu khác nhau của cùng một chủ đầu tư. Đây có thể là dấu hiệu của hành vi dàn xếp thầu, vi phạm Điều 16 Luật Đấu thầu".

Đối với trường hợp gói thầu tại Sở Giáo dục và Đào tạo TP Cần Thơ, việc Liên danh Hương Tràm - Thiết bị Giáo dục trúng thầu với giá 28,5 tỷ đồng trong bối cảnh các đối thủ tự "loại mình" cần được nhìn nhận dưới lăng kính trách nhiệm giải trình của bà Trần Thị Huyền, người ký quyết định phê duyệt. Chủ đầu tư không thể chỉ dựa vào báo cáo của đơn vị tư vấn mà cần có sự kiểm tra độc lập để bảo vệ tính công bằng.

Hoạt động đấu thầu chỉ thực sự mang lại hiệu quả kinh tế khi nó diễn ra cạnh tranh và minh bạch. Trong bối cảnh ngân sách nhà nước cho giáo dục còn hạn hẹp, mỗi đồng tiền tiết kiệm được từ đấu thầu sẽ góp phần nâng cao cơ sở vật chất cho học sinh. Các cơ quan thanh tra thành phố Cần Thơ cần vào cuộc làm rõ những điểm bất thường mà dư luận đã phản ánh tại gói thầu này.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.